İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî18. kitap

"Ben Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e seferde yoldaşlık ettim. O, seferde iki rekâttan fazla kılmıyordu. Ebû Bekr ,Ömer ve Osman da böyle yapıyorlardı."

باب مَنْ لَمْ يَتَطَوَّعْ فِي السَّفَرِ دُبُرَ الصَّلاَةِ وَقَبْلَهَا

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Sahîh-i Buhârî 1102

Râvi:Abdullah b. Ömer

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عِيسَى بْنِ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُ، سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم

فَكَانَ لاَ يَزِيدُ فِي السَّفَرِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ

Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre o, şöyle demiştir: "Ben Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e seferde yoldaşlık ettim. O, seferde iki rekâttan fazla kılmıyordu. Ebû Bekr, Ömer ve Osman da böyle yapıyorlardı."

Rivayet eden: Buhârî (No. 1102) ve Nesâî (No. 1457, 1458).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhuma-, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e yaptığı yolculuklarda yoldaşlık ettiğini, aynı şekilde Ebû Bekir, Ömer ve Osman -radıyallahu anhum-'a da yaptıkları yolculuklarında yoldaşlık ettiğini zikretmiş ve onlardan her birinin, her biri dört rekâtlık namazı iki rekât olarak kıldıklarını ve buna hiç bir şeyi ilave etmediklerini haber vermiştir. Yani onlardan hiçbiri yolculukta (dört rekatlık) farzları tamamlamaz ve revatip sünnetleri (farzlardan önce ve sonra kılınan sünnetleri) kılmazlardı. Burada Abdullah b. Ömer -radıyallahu anhumâ-; Ebû Bekir, Ömer ve Osman -radıyallahu anhum-'u, seferde iken namazların sadece farzlarının kılındığı, farzlarında ikişer rekât olarak kılındığı hükmünün nesh edilmediğini beyan etmek için zikretmiştir. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in vefatından sonra da bu hüküm bu şekilde sabit olarak kalmış ve bu hükme tercihe şayan olan karşı bir hüküm de yoktur. Seferde namazları tam kılmak caizdir. Ancak kısaltmak daha faziletlidir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Yeryüzünde sefere çıktığınız vakit, namazı kısaltmanızdan ötürü size bir günah yoktur." Günahın yok sayılması vacip değil, ruhsat olduğunu gösterir. Asıl olan tam kılmaktır. Ancak kısaltmak ise ancak kendisinden daha uzun olan bir şeyde olur. Yolcu için en faziletli olanı Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e ittiba etmek (uymak) ve vacip görenlerin hilafından kurtulmak için kısaltmayı terk etmemesidir. Çünkü bu, alimlerin geneli nazarında en faziletli olanıdır.

Arapça açıklama

يذكر عبد الله بن عمر رضي الله عنهما أنه صحب النبي صلى الله عليه وسلم في أسفاره، وكذلك صحب أبا بكر وعمر وعثمان رضي الله عنهم في أسفارهم، فكان كل منهم يقصر الصلاة الرباعية إلى ركعتين، ولا يزيد عليهما، أي لا يتم أحد منهم الفرائض، ولا يصلي الرواتب في السفر، وذكره لأبي بكر وعمر وعثمان للدلالة على أن الحكم غير منسوخ بل ثابت بعد وفاة النبي صلى الله عليه وسلم ولا له معارض راجح.

ويجوز الإتمام في السفر، ولكن القصر أفضل؛ لقوله تعالى: {لَيْسَ عَليكُمْ جُنَاحٌ أن تَقصُرُوا مِنَ الصَّلاَةِ} فَنَفْيُ الجناح يفيد أنه رخصة، وليس عزيمة؛ ولأن الأصل الإتمام، والقصر إنما يكون من شيء أطول منه.

والأولى للمسافر أن لايدع القصر؛ اتباعاً للنبي صلى الله عليه وسلم ، ولأن الله تعالى يحب أن تُؤتى رخصه، وخروجًا من خلاف من أوجبه؛ ولأنه الأفضل عند عامة العلماء.

  • مشروعية قصر الصلاة الرباعية في السفر إلى ركعتين، وهو أمر مجمع عليه.
  • أن القصر عام في سفر الحج والجهاد، وكل سفر طاعة، وكل سفر مباح.
  • أن القصر هو سنة النبي -صلى الله عليه وسلم-، وسنة خلفائه الراشدين في أسفارهم.
  • لا قصر في صلاة الفجر ولا في صلاة المغرب، وهذا بالإجماع.
  • السُنَّة للمسافر ترك التنفل بنوافل الفرائض إلا راتبة الفجر والوتر؛ لورود تخصيصهما بذلك.
  • لطف المولى بخلقه، وسماحة هذه الشريعة المحمدية وسهولتها.
  • من يريد السفر له أن يقصر إذا خرج من بيوت القرية.
  • إذا اقتدى المسافر بمقيم صلى صلاة مقيم.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْله : ( وَأَبَا بَكْر ) مَعْطُوف عَلَى قَوْله " صَحِبْت رَسُول اللَّه صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ". قَوْله : ( وَعُمَر وَعُثْمَان ) أَيْ أَنَّهُ ( كَذَلِكَ ) صَحِبَهُمْ , وَكَانُوا لَا يَزِيدُونَ فِي السَّفَر عَلَى رَكْعَتَيْنِ , وَفِي ذِكْر عُثْمَان إِشْكَال لِأَنَّهُ كَانَ فِي آخِر أَمْره يُتِمّ الصَّلَاة كَمَا تَقَدَّمَ تَقْرِيبًا , فَيُحْمَل عَلَى الْغَالِب. أَوْ الْمُرَاد بِهِ أَنَّهُ كَانَ لَا يَتَنَفَّل فِي أَوَّل أَمْره وَلَا فِي آخِره , وَأَنَّهُ إِنَّمَا كَانَ يُتِمّ إِذَا كَانَ نَازِلًا , وَأَمَّا إِذَا كَانَ سَائِرًا فَيَقْصُر , فَلِذَلِكَ قَيَّدَهُ فِي هَذِهِ الرِّوَايَة بِالسَّفَرِ , وَهَذَا أَوْلَى لِمَا تَقَدَّمَ تَقْرِيره فِي الْكَلَام عَلَى تَأْوِيل عُثْمَان.…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Hüküm, kitabın (Sahîh-i Buhârî) konumundan alınmıştır.

Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (2)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح النسائي (1457)
  • Sahihابن العربي صحيح — عارضة الأحوذي (2/20)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • السنن الكبرى للنسائي (1904)لا يَزِيدُ فِي السَّفَرِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ ، لا يُصَلِّي قَبْلَهَا وَلا بَعْدَهَا ، فَقِيلَ لَهُ : مَا هَذَا ؟ ، فَقَالَ : هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ ، يَصْنَعُ
  • تهذيب الكمال للمزي (2589)لا يَزِيدُ فِي السَّفَرِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ ، لا يُصَلِّي قَبْلَهَا ولا بَعْدَهَا
  • شرح السنة (1022)صَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ ، فَكَانَ لا يَزِيدُ فِي السَّفَرِ عَلَى رَكْعَتَيْنِ ، وَأَبَا بَكْرٍ ، وَعُمَرَ ، وَعُثْمَانَ كَذَلِكَ
  • مسند عبد بن حميد (744)لا يَزِيدُ فِي السَّفَرِ عَلَى الرَّكْعَتَيْنِ ، إِلا أَنْ يَتَهَجَّدَمِنَ اللَّيْلِ

Aynı konuda

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 11636

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ مَيْسَرَةَ وحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعْتُهُمَا يَقُولَانِ سَمِعْنَا أَنَسًا يَقُولُ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ…

Râvi: Enes b. Mâlik + 28 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 5293

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ قَيْسٍ الْمَأْرِبِيُّ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ شَرَاحِيلَ قَالَ خَرَجْتُ إِلَى ابْنِ عُمَرَ فَقُلْنَا مَا صَلَاةُ الْمُسَافِرِ فَقَالَ رَكْعَتَيْنِ رَكْعَتَيْنِ…

Râvi: Abdullah b. Ömer + 28 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 17995

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ حَكَمٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جُحَيْفَةَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْهَاجِرَةِ فَصَلَّى الظُّهْرَ بِالْبَطْحَاءِ رَكْعَتَيْنِ…

Râvi: Ebû Cuhayfe + 14 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 2500

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ قَتَادَةُ أَنْبَأَنِي قَالَ سَمِعْتُ مُوسَى بْنَ سَلَمَةَ قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ قُلْتُ إِنِّي أَكُونُ بِمَكَّةَ فَكَيْفَ أُصَلِّي قَالَ رَكْعَتَيْنِ سُنَّةَ…

Râvi: İbn Abbâs + 10 başka rivayet Yalnız Arapça

Geçen âyetler

Konular