Shaban Abdul Aziz Sayyad

Altın gırtlak, gökyüzünün sesi, sabahın sultanı… İslam dünyasının dört bir yanındaki hayranları ve dinleyicileri çoğaldıkça lakapları da çoğaldı. Bu isim, Mısır’da Kur’an tilavetinin en seçkin simalarından biri olan Şeyh Shaban Abdul Aziz Sayyad’dır.

Şeyh Shaban Sayyad, 1940 yılında Mısır’ın kuzeyindeki Menufiye vilayetine bağlı Aşmun ilçesinin Sarava köyünde doğdu. Yetiştiği çevre kişiliğinin şekillenmesinde büyük rol oynadı: Köyü, çok sayıda Kur’an mektebi ve hıfz hocasıyla tanınıyordu; babası da Mısır’da ünlü bir kâriydi. Bu sebeple Şeyh Shaban, Kur’an’ı ezberlemeye ve tecvid sanatını öğrenmeye yöneldi ve sonunda en meşhur kârilerden biri oldu.

Şeyh Shaban henüz dört yaşına gelmeden yetim kaldı ve kendini, doğal olarak babasının Kur’an tilaveti yolunu sürdürmek zorunda buldu. Yedi yaşını doldurmadan hıfzını tamamladı ve dinî ilkokula başladı. İlk ve orta öğrenimini bitirdikten sonra Ezher Üniversitesi Usûlüddin Fakültesi Akaid ve Felsefe Bölümü’ne girdi; 1966’da bu bölümden “pekiyi” derecesiyle mezun oldu.

Allah’ın kendisine bahşettiği ses yeteneği sayesinde Şeyh Shaban küçük yaşta Kur’an kârileri dünyasına adım attı; 12 yaşındayken umumi merasimlerde mücevved tilavetler yapıyordu. Ezher’e girdikten sonra da bunu sürdürdü; öğrenimini, çeşitli vesilelerle yaptığı Kur’an tilavetleriyle birlikte yürüttü.

Meslek hayatı boyunca Şeyh Shaban sırasıyla Semennud’daki dinî enstitüde, Bacur Dinî Enstitüsü’nde ve Menuf Ortaöğretim Enstitüsü’nde öğretmenlik yaptı; ardından Evkaf Müdürlüğü’ne geçerek çeşitli kademelerde görev aldı ve sonunda Evkaf Bakanlığı müsteşarlığına atandı. Bunun yanı sıra 1979’da Mısır Radyosu’na katıldı.

Şeyh Shaban, sesinin tatlılığı ve nefesinin uzunluğu, kıraatler ve nağmeler arasında geçiş yapmadaki ustalığı ve musiki makamlarına olan hâkimiyeti sayesinde en büyük kâriler arasında kendine yer edindi. Bu yüzden bazıları onu Kur’an tilavetinde eşsiz bir ekol olarak nitelendirmiştir; Şeyh Muhammed el-Mehdi Şerefeddin ve Şeyh Haccac el-Hindavi gibi pek çok kâri bu ekolden etkilenmiştir.

Şeyh Shaban hayatını pek çok ülkede Kur’an okumaya adadı; çok sayıda ödül, nişan ve takdirname aldı. Ancak 1994’te kader onu böbrek yetmezliğiyle sınadı; bu hastalık onu tamamen yatağa bağladı ve 1998’deki vefatına kadar güçsüz bıraktı.