Şartlar
Kaza veya nafile değil, Ramazan orucu olmalı; niyetle başlanmış ve haram olduğu bilinerek mazeretsiz bozulmuş olmalı: cinsel ilişkiyle bozulursa bütün mezheplere göre; yiyip içerek bozulursa Hanefî ve Mâlikîlere göre.
Oruç keffareti
Ramazan orucunu kasten bozan o günü kaza eder ve bazı durumlarda keffaret gerekir: iki ay peş peşe oruç tutmak, gücü yetmezse altmış fakiri doyurmak. Mezheplerin ne dediğini görün ve keffareti planlayın.
Keffareti planla
Kaç keffaret?
Her durumda bozulan her gün ayrıca kaza edilir.
İki ay peş peşe oruç
Her keffaret için ara vermeden altmış gün. Bir başlangıç tarihi seçin:
Altmış fakiri doyurmak
İki ay oruç tutamayan için. Her keffarette:
Keffaret ne zaman gerekir?
| Hanefî | Mâlikî | Şâfiî | Hanbelî | |
|---|---|---|---|---|
| Cinsel ilişkiyle | Kaza ve keffaret | Kaza ve keffaret | Kaza ve keffaret | Kaza ve keffaret |
| Yiyerek veya içerek | Kaza ve keffaret | Kaza ve keffaret | Kaza | Kaza |
| Birden çok gün bozulursa | Ramazan başına bir | gün başına bir | gün başına bir | gün başına bir |
Hükümler, madde madde
Sıra
Hanefîler, Şâfiîler ve Hanbelîler hadisteki sırayı izler: köle azat etmek (bugün uygulanmaz), olmazsa iki ay peş peşe oruç, olmazsa altmış fakiri doyurmak. Mâlikîler seçimi serbest bırakır ve doyurmayı daha üstün sayar.
Ara vermeden iki ay
Mazeretsiz tutulmayan bir gün, araya giren bayram veya Ramazan gibi, yeniden başlamayı gerektirir; âdet ise sırayı bozmaz. Kamerî ayın ilk günü başlanırsa iki kamerî ay, aksi hâlde altmış gün tutulur.
Altmış fakiri doyurmak
Her fakire, mezhebe göre bir fidye kadar: Hanefîlerde yarım sâ buğday veya kıymeti, diğerlerinde bir müd. Hanefîler aynı fakiri altmış gün doyurmaya izin verir; diğer mezhepler altmış kişi ister.
Eş
Rıza gösterdiyse Hanefî, Mâlikî ve Hanbelîlere göre ona da keffaret gerekir, İbn Bâz da bu görüştedir; Şâfiîlere göre keffaret yalnızca erkeğe düşer, kadın o günü kaza eder.
Ne oruç tutabilen ne doyurabilen
Şâfiîlere göre keffaret, gücü yetinceye kadar borç olarak kalır; Hanbelîlere göre düşer, tıpkı Peygamber ﷺ’in yiyeceği kendi ailesine vermesine izin verdiği hadisteki adam gibi.
Kaynaklar: Buhârî 1936, Müslim 1111; Mücâdele 58/3-4; Diyanet; İbn Bâz (fetva 12241 ve 14184); BAE Fetva Konseyi; MUIS.
Ek: yemin keffareti
Bozulan bir yemin için keffaret farklıdır.
Ne gerekir
On fakiri doyurmak veya giydirmek ya da bir köle azat etmek; buna gücü yetmeyen üç gün oruç tutar (Mâide 5/89).
Üç gün
Hanefî ve Hanbelîlere göre peş peşe; Mâlikî ve Şâfiîlere göre ayrı ayrı da tutulabilir.
Örnek bir miktar
BAE Fetva Konseyi 2026 için yemin keffaretini on fakire dağıtılmak üzere 200 dirhem olarak belirlemiştir.
Kaynaklar: Mâide 5/89; BAE Fetva Konseyi (2026).
Bir düzen aracıdır, fetva değildir: adı geçen mezheplerin ve kurumların görüşlerini sunar. Kendi durumunuz için güvendiğiniz bir âlime danışın.