Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-ashâbına şöyle sordu: “Size nafile oruç tutmayı, namaz kılmayı ve sadaka vermeyi çokça yapmanın sevabından daha üstün olanı haber vereyim mi?” Onlar da, “Evet.” dediler. Nebî -aleyhisselam- şöyle buyurdu: Birbirleriyle anlaşmazlığa düşmüş kimselerin arasını düzeltmektir. Zira anlaşmazlık, insanlar arasında ayrılığa, birbirlerinden uzaklaşmaya, kin ve düşmanlığa ve birbirlerine sırt çevirmeye yol açar. İnsanların arasının bozulmasının doğurduğu kin ve düşmanlık ise, din ve dünyayı tıpkı usturanın saçı kökünden kazıyıp yok ettiği gibi helak edip ortadan kaldıran bir husiyettir.
Hadisten çıkan dersler
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in sahâbîlere soru sorarak onları cevabı öğrenmeye teşvik etmiş ve meraklandırmıştır.
Tîbî -rahimehullah- şöyle demiştir: İnsanların arasındaki ilişkileri düzeltmeye teşvik etmek ve bu ilişkileri bozacak davranışlardan sakındırmak gerekir. Çünkü insanların arasını düzeltmek, Allah’ın ipine hep birlikte sımsıkı sarılmaya ve Müslümanların birbirlerinden ayrılmamalarına vesile olur. İnsanların arasının bozulması ise dinde bir gediktir. Kim insanların arasını düzeltmeye ve aralarındaki bozulmayı gidermeye gayret ederse, yalnızca kendi nefsiyle meşgul olarak oruç tutup gece namazı kılan kimsenin elde edeceğinden daha üstün bir dereceye ulaşır.
Arapça açıklama
سأل النبي صلى الله عليه وسلم أصحابه: هل أخبركم بأفضل من أجر الإكثار من نافلة الصيام والصلاة والصدقة؟ قالوا: نعم.
قال: الإصلاح بين المتخاصمين حيث تورث الخصومة الفرقة والوحشة والتباغض والتدابر بين الناس، فإنَّ ما يترتب على فساد ذات البين من البغضاء هي الخصلة التي من شأنها أن تهلك وتستأصل الدين والدنيا كما يستأصل الموسى الشعر.
هدي النبي صلى الله عليه وسلم بسؤال الصحابة وتشويقهم لمعرفة الجواب.
قال الطيبي: الحث والترغيب في إصلاح ذات البين واجتناب إفسادها؛ لأن الإصلاح سبب للاعتصام بحبل الله وعدم التفرق بين المسلمين، وفساد ذات البين ثلمة في الدين فمن تعاطى إصلاحها ورفع فسادها نال درجة فوق ما يناله الصائم القائم المشتغل بخاصة نفسه.