حَدَّثَنَا الْعَبَّاسُ بْنُ مُحَمَّدٍ الدُّورِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو هَانِئٍ الْخَوْلاَنِيُّ، أَنَّ أَبَا عَلِيٍّ، عَمْرَو بْنَ مَالِكٍ الْجَنْبِيَّ أَخْبَرَهُ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا صَلَّى بِالنَّاسِ يَخِرُّ رِجَالٌ مِنْ قَامَتِهِمْ فِي الصَّلاَةِ مِنَ الْخَصَاصَةِ وَهُمْ أَصْحَابُ الصُّفَّةِ حَتَّى تَقُولَ الأَعْرَابُ هَؤُلاَءِ مَجَانِينُ أَوْ مَجَانُونَ فَإِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْصَرَفَ إِلَيْهِمْ فَقَالَ
" لَوْ تَعْلَمُونَ مَا لَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ لأَحْبَبْتُمْ أَنْ تَزْدَادُوا فَاقَةً وَحَاجَةً " . قَالَ فَضَالَةُ وَأَنَا يَوْمَئِذٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Fadâle b. Ubeyd -radıyallahu anh-’dan rivâyete göre, Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem- cemaatle namaz kılarken bazı kişiler açlıktan dolayı bayılıp düşerlerdi. Öyle ki bedeviler, bunları görünce bunlar delidirler demişlerdi. -Bunlar Ashab-ı Suffe denilen mescidin bir bölümünde günlerini geçiren kimselerdi. - Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem- namazını kılıp bitirince onların yanına geldi ve şöyle buyurdu: “Allah katında nelere sahip olduğunuzu bir bilmiş olsaydınız ihtiyaç ve sıkıntınızın daha da artmasını isterdiniz.”
Hadiste, açlık ve güçsüzlük sebebiyle namazda kıyamları esnasında yere düşen sahabelerden bahsedilmektedir. Bunlar, sahabeden sayıları bazen artıp eksilse de yetmiş kadar olan fakir ve garip kimselerdi. Bunlar mescidin suffe denilen yerinde ikamet eden ve kalacak yerleri, malları ve çocukları olmayan kimselerdi. Hatta öyle ki, bedeviler, onların deli olduklarını sanıyorlardı. Allah Rasûlü -sallallahu aleyhi ve sellem- (o fakir sahabelere) şöyle buyurdu: “Allah katında nelere sahip olduğunuzu bir bilmiş olsaydınız ihtiyaç ve sıkıntınızın daha da artmasını isterdiniz.”
Arapça açıklama
في الحديث أنه كان رجال يسقطون من قيامهم في الصلاة من الجوع والضعف، وهم من أهل الصُفَّة زهاد من الصحابة فقراء وغرباء وكانوا سبعين ويقلون حيناً ويكثرون حيناً يسكنون صفة المسجد لا مسكن لهم ولا مال ولا ولد، حتى يظن ناس من البادية أنهم مجانين بسبب سقوطهم فقال النبي صلى الله عليه وسلم لهم: لو تعلمون مالكم عند الله من الخير لأحببتم أن تزداد فاقتكم أي فقركم وحاجتكم.
ينبغي على المرء عند الفقر النظر إلى ما ادخر له من الأجر دون التلهف على ما فاته.
بيان لمعيشة أصحاب النبي -صلى الله عليه وسلم- وما كانوا عليه من الزهد وخشونة العيش مع الصبر وعدم الشكوى.
حرص رسول الله -صلى الله عليه وسلم- على تطييب قلوب أصحابه وأتباعه لما يسمعونه من الكلام الذي يسيء إليهم.
