İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sünen-i Tirmizî36. kitap

Kişinin kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi iyi bir Müslüman olmasının alametlerindendir

باب ‏

Farklı hükümler 4 âlimin hükmü Sünen-i Tirmizî 2317

Râvi:Ebû Hureyre

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَمَاعَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ قُرَّةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏

"‏ مِنْ حُسْنِ إِسْلاَمِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لاَ يَعْنِيهِ ‏"

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Kişinin kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi iyi bir Müslüman olmasının alametlerindendir.»

Rivayet eden: Tirmizî (No. 2317) ve İbn Mâce (No. 3976).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- Müslüman’ın İslamının güzelliklerinden ve imanının kemâlinden birinin; kendisini ilgilendirmeyen, kendisine ait olmayan, fayda sağlamayan söz ve davranışlardan —ister dinle ilgili ister dünyayla ilgili olsun— uzak durması olduğunu beyan etmiştir. Çünkü kişi kendisini ilgilendirmeyen şeylerle meşgul olduğunda, bu durum onu ilgilendiren şeylerden alıkoyabilir veya sakınması gereken şeylere düşmesine sebep olabilir. Zira insan, Kıyamet Günü amellerinden sorguya çekilecektir.

Hadisten çıkan dersler

  • İslam'da insanlar dereceleri bakımından farklılık arz ederler, bazı amellerle imanında güzel bir artış olur.
  • Gereksiz boş söz ve davranışları terk etmek, kişinin İslamının kemâline delildir.
  • Kişinin din ve dünya işlerinden kendisini ilgilendiren şeylerle meşgul olması teşvik edilmiştir. Bir kimsenin kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi iyi bir Müslüman olduğunun göstergesi ise, kendisini ilgilendiren şeylerle meşgul olması da iyiliğindendir.
  • İbnü'l Kayyim -rahimehullah- şöyle demiştir: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- takvanın bütününü tek bir sözle özetlemiştir: «Kişinin kendisini ilgilendirmeyen şeyleri terk etmesi iyi bir Müslüman olmasının alametlerindendir.» Bu, kendisini ilgilendirmeyen hususlarda; konuşmak, bakmak, dinlemek, vurmak, yürümek, düşünmek ve diğer gizli ve açık tüm davranışları terk etmeyi de kapsar. Bu, takva hakkında kapsamlı bir ifadedir.
  • İbn Recep şöyle demiştir: Bu hadis, güzel ahlakın temel bir ilkesidir.
  • İnsanın kendisini ilgilendiren ile ilgilendirmeyeni ayırt etmesi ilimle mümkün olduğundan, ilim talebine teşvik edilmiştir.
  • İyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak, nasihatte bulunmak insanları ilgilendiren şeylerdir; çünkü insan bunları yapmakla emrolunmuştur.
  • Allah -Azze ve Celle-’nin haram kıldığı ve Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in hoş görmediği şeylerden uzak durmak da hadisin genel kapsamına girmektedir. Aynı şekilde âhiretle ilgili olup ihtiyaç duyulmayan konular da buna girmektedir; gaybın hakikatleri, yaratılış ve emir hususlarındaki tafsilatlar gibi. Buna ayrıca, gerçekleşmemiş veya gerçekleşmesi muhtemel olmayan yahut gerçekleşmesi tasavvur edilemeyecek farazî meseleler hakkında soru sormak ve araştırmak da dâhildir.

Arapça açıklama

بين النبي صلى الله عليه وسلم: أن من كمال محاسن إسلام المسلم وتمام إيمانه، ابتعاده عما لا يعنيه ولا يخصه ولا يهمه وما لا يفيده من الأقوال والأفعال، أو مما لا يعنيه من أمور الدين والدنيا، فالاشتغال بما ليس للإنسان ربما شغله عما يعنيه، أو أداه إلى ما يلزمه اجتنابه؛ فإن الإنسان مسؤول عن أعماله يوم القيامة.

  • الناس يتفاوتون في الإسلام، وأنه يزداد حسنًا ببعض الأعمال.
  • ترك اللغو والفضول من الأقول والأفعال دليل على كمال إسلام المرء.
  • الحث على الاشتغال فيما يعني المرءَ من شؤون دِينه ودنياه، فإذا كان مِن حُسن إسلام المرء تركه ما لا يعنيه، فمِن حُسنه إذًا اشتغالُه فيما يعنيه.
  • قال ابن القيم رحمه الله : وقد جمع النبي صلى الله عليه وسلم الورع كله في كلمة واحدة، فقال: «من حسن إسلام المرء: تركُه ما لا يعنيه»، فهذا يعم الترك لما لا يعني: من الكلام، والنظر، والاستماع، والبطش، والمشي، والفكر، وسائر الحركات الظاهرة والباطنة، فهذه كلمة شافية في الورع.
  • قال ابن رجب: هذا الحديث أصل من أصول الأدب.
  • الحث على طلب العلم؛ لأن به بعرف الإنسان ما يعنيه مما لا يعنيه.
  • الأمر بالمعروف والنهي عن المنكر والنصيحة مما تعني الإنسان؛ لأنه مأمور بها.
  • يدخل في عموم معنى الحديث: الابتعاد عما لا يعني مما حرم الله عزوجل وما كرهه النبي صلى الله عليه وسلم، وكذلك ما لا يحتاج إليه من أمور أخروية كحقائق الغيب وتفاصيل الحكم في الخلق والأمر، ومنها السؤال والبحث عن مسائل مقدرة ومفترضة لم تقع، أو لا تكاد تقع، أو لا يتصور وقوعها.

Klasik şerh

Mübârekfûrî — Tuhfetü'l-Ahvezî

قَوْلُهُ : ( أَحْمَدُ بْنُ نَصْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ) الزَّاهِدُ الْمُقْرِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ بْنُ أَبِي جَعْفَرٍ ثِقَةٌ فَقِيهٌ حَافِظٌ مِنْ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ ( حَدَّثَنَا أَبُو مُسْهِرٍ ) اِسْمُهُ عَبْدُ الْأَعْلَى بْنُ مُسْهِرٍ الْغَسَّانِيُّ الدِّمَشْقِيُّ , ثِقَةٌ فَاضِلٌ مِنْ كِبَارِ الْعَاشِرَةِ ( عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَمَاعَةَ ) الْعَدَوِيِّ مَوْلَى آلِ عُمَرَ الرَّمْلِيِّ , وَقَدْ يُنْسَبُ إِلَى جَدِّهِ , ثِقَةٌ , قَدِيمُ الْمَوْتِ مِنْ الثَّامِنَةِ ( عَنْ قُرَّةَ ) هُوَ اِبْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنُ حِيْوَئِيلَ وَزْنُ جِبْرَئِيلَ الْمَعَافِرِيُّ الْبَصْرِيُّ , يُقَالُ اِسْمُهُ يَحْيَى , صَدُوقٌ لَهُ مَنَاكِيرُ مِنْ السَّابِعَةِ. قَوْلُهُ : ( مِنْ حُسْ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Adı geçen 4 âlim aynı hükmü vermemiştir; her biri aşağıda belirtilmiştir.

ÂlimHükümKapsamEser
Elbânîv. 1420 h. SahihSahih Hadis No. 2317
Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. ZayıfDaif Hadis No. 2317
Ahmed Muhammed Şâkirv. 1377 h. SahihSahih Hadis No. 2317
Beşşâr Avvâd Ma'rûf HasenHasan Hadis No. 2317

Diğer rivayetler

Hüküm yok Nevevî'nin Kırk Hadisi 12

Demiştir ki, Resûlullâh (sav) Hazretleri: "Kişinin mâlâya'niyi terketmesi, iyi müslüman olduğu(nun alâmetleri)ndendir." buyurdu. (Bu hadis-i şerif hasen olup onu Tirmizi gibi başkan da böylece (mevsülen) rivayet etmişlerdir.)

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و سلم "مِنْ حُسْنِ إسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لَا يَعْنِيهِ". حَدِيثٌ حَسَنٌ، رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ [رقم: 2318] ، ابن ماجه…

Râvi: Ebû Hureyre

Ayrıca rivayet edenler… (25)
  • إتحاف الخيرة المهرة بزوائد المسانيد العشرة (4843)مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكَهُ مَالَا يَعْنِيهِ
  • الجامع في الحديث لابن وهب (295)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ، تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • الجامع في الحديث لابن وهب (438)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ، تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • الجامع لمعمر بن راشد (1224)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • المدخل إلى السنن الكبرى للبيهقي (213)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَالا يَعْنِيهِ
  • المدخل إلى السنن الكبرى للبيهقي (214)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • المعجم الأوسط للطبراني (369)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ ، تَرْكُهُ مَالا يَعْنِيهِ
  • المعجم الأوسط للطبراني (2965)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • المعجم الأوسط للطبراني (8623)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • المعجم الصغير للطبراني (886)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرَكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • المعجم الصغير للطبراني (1077)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • صحيح ابن حبان (232)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • فوائد تمام الرازي (442)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • فوائد تمام الرازي (443)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • فوائد تمام الرازي (444)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • مسند ابن الجعد (2570)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • مسند الشهاب (180)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • مسند الشهاب (181)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • مسند الشهاب (182)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • مسند الشهاب (183)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • معجم أسامي شيوخ أبي بكر الإسماعيلي (53)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • معجم ابن المقرئ (1292)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ ، تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • معجم الشيوخ لابن جميع الصيداوي (176)مِنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • موطأ مالك برواية أبي مصعب الزهري (1008)مِنْ حُسْنِ إِسْلَامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ
  • موطأ مالك برواية محمد بن الحسن الشيباني (837)مَنْ حُسْنِ إِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْكُهُ مَا لا يَعْنِيهِ

Aynı konuda

Konular

Türkçe
12 Ekim 2026 Pazartesi 1 جمادى الأولى 1448 هـ

Hakkında Gizlilik