İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sünen-i Tirmizî27. kitap

Kıyamet Günü'nde bana en sevgili olanınız ve makam bakımından bana en yakın konumda bulunacak olanınız, ahlakı en güzel olanınızdır

باب مَا جَاءَ فِي مَعَالِي الأَخْلاَقِ

Farklı hükümler 5 âlimin hükmü Sünen-i Tirmizî 2018

Râvi:Jâbir ibn Abdullah

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ، حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏

"‏ إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَىَّ وَأَقْرَبِكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنَكُمْ أَخْلاَقًا وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَىَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الثَّرْثَارُونَ وَالْمُتَشَدِّقُونَ وَالْمُتَفَيْهِقُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ عَلِمْنَا الثَّرْثَارُونَ وَالْمُتَشَدِّقُونَ فَمَا الْمُتَفَيْهِقُونَ قَالَ ‏"‏ الْمُتَكَبِّرُونَ ‏"

Câbir -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Kıyamet Günü'nde bana en sevgili olanınız ve makam bakımından bana en yakın konumda bulunacak olanınız, ahlakı en güzel olanınızdır. Kıyamet Günü'nde bana en sevimsiz ve benden en uzak kalacak olanınız ise gevezeler, yapmacık ve gösterişli konuşanlar ile mütefeyhıklardır." Sahabiler, "Ey Allah’ın Rasûlü! Geveze ve yapmacık konuşanları anladık fakat 'mütefeyhık' kimlerdir?" diye sorunca Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu: «Büyüklük taslayıp kibirlenenlerdir.»

Rivayet eden: Tirmizî (No. 2018).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-; dünyada kendisine en sevgili ve Kıyamet Günü'nde makam bakımından en yakın olacak kimselerin, ahlakı en güzel olanlar olduğunu bildirmiştir. Aynı şekilde dünyada kendisine en sevimsiz ve Kıyamet Günü'nde meclisinden en uzak kalacak kimselerin de ahlakı en kötü olanlar olduğunu haber vermiştir. Bunlar; hak ve doğrudan saparak, kendisini zorlayıp yapmacık bir şekilde çok konuşanlar (Sersârûn) ile hiçbir ölçü ve dikkat gözetmeksizin, sırf fasih görünmek ve kendi sözlerini yüceltmek amacıyla lafı alabildiğine uzatanlardır (Müteşaddıkûn). Sahabiler: "Ey Allah'ın Rasûlü! Sersârûn ve müteşaddıkûnun kim olduğunu öğrendik; peki mütefeyhıkûn kimlerdir?" diye sorunca Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-: "Onlar kibirlenen, insanlarla alay eden ve konuşurken ağızlarını doldurarak lafı uzatan kimselerdir" buyurmuştur.

Hadisten çıkan dersler

  • Güzel ahlak, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’i sevmenin ve Kıyamet Günü ona yakın olmanın en büyük vesilelerinden biriyken; kötü ahlak ise bunun tam tersidir.
  • Güzel ahlak, insanların birbirini sevmesinin en önemli vesilelerinden biriyken; kötü ahlak ise bunun tam tersidir.
  • Bu hadiste, güzel ahlâk sahibi olmaya, alçak gönüllü davranmaya, sertlik ve kabalıktan uzak durmaya, söz ve davranışlarda yapmacıklığa düşmemeye teşvik edilmektedir.
  • Konuşma esnasında aşırıya kaçmak, kibirlenmek, kendini büyük görerek konuşmak ve yapmacık davranmak sakındırılmıştır.

Arapça açıklama

أخبرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أن مِن أحبكم إليه في الدنيا، وأقربكم منه مجلسًا يوم القيامة أحاسنكم أخلاقًا، وأنّ من أبغضكم إليه في الدنيا، وأبعدكم منه مجلسًا يوم القيامة سَيِّئيكم أخلاقًا؛ (الثرثارون) المكثرون الكلام تكلُّفًا وخروجًا عن الحق، (والمتشدقون) المتوسعون في الكلام تفاصحًا وتعظيمًا لكلامهم من غير احتياط واحتراز، (والمتفيهقون)، قالوا: يا رسول الله، قد علمنا الثرثارون والمتشدقون، فما المتفيهقون؟ قال: المتكبرون المستهزئون بالناس الذين يتوسعون في الكلام ويفتحون به أفواههم.

  • حسن الخلق من أسباب محبة رسول الله صلى الله عليه وسلم والقرب منه يوم القيامة، وسوء الخلق بعكس ذلك.
  • حسن الخلق من أسباب محبة الناس بعضهم لبعض، وسوء الخلق بعكس ذلك.
  • الحثّ على إحسان الخلق والتواضع وعدم الغلظة والتَّكلّف.
  • التحذير من الكلام على جهة التكثير والتكبر والتعاظم والتكلّف.

Klasik şerh

Mübârekfûrî — Tuhfetü'l-Ahvezî

قَوْلُهُ : ( حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ خِرَاشٍ الْبَغْدَادِيُّ ) أَبُو جَعْفَرٍ صَدُوقٌ , مِنْ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ ( حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ ) بِفَتْحِ الْحَاءِ الْمُهْمَلَةِ وَتَشْدِيدِ الْمُوَحَّدَةِ أَبُو حَبِيبٍ الْبَصْرِيُّ ثِقَةٌ ثَبْتٌ مِنْ التَّاسِعَةِ ( حَدَّثَنَا مُبَارَكُ بْنُ فَضَالَةَ ) بِفَتْحِ الْفَاءِ وَتَخْفِيفِ الْمُعْجَمَةِ أَبُو فَضَالَةَ الْبَصْرِيُّ صَدُوقٌ يُدَلِّسُ وَيُسَوِّي مِنْ السَّادِسَةِ ( حَدَّثَنِي عَبْدُ رَبِّهِ بْنُ سَعِيدِ ) بْنِ قَيْسٍ الْأَنْصَارِيُّ أَخُو يَحْيَى الْمَدَنِيُّ ثِقَةٌ مِنْ الْخَامِسَةِ. قَوْلُهُ : ( إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَيَّ ) أَيْ فِي الدُّنْيَا ( أَحَاسِنُكُمْ أَخْلَاقًا ) نَصَبَهُ عَلَى التَّمْيِيزِ وَجَمَع…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Adı geçen 5 âlim aynı hükmü vermemiştir; her biri aşağıda belirtilmiştir.

ÂlimHükümKapsamEser
Elbânîv. 1420 h. SahihSahih صحيح Hadis No. 2018
Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. Senedi hasenIsnaad Hasan Yalnız senet No. 2018
Ahmed Muhammed Şâkirv. 1377 h. SahihSahih Hadis No. 2018
Beşşâr Avvâd Ma'rûf HasenHasan Hadis No. 2018
Tirmizîv. 279 h. Hasenحسن غريب من هذا الوجه Hadis سنن الترمذي No. 2018
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (6)
  • Senedi hasenElbânî إسناده حسن — السلسلة الصحيحة (791)
  • SahihElbânî صحيح لغيره — صحيح الترغيب (2897)
  • Senedi hasenŞuayb el-Arnaût إسناده حسن — تخريج رياض الصالحين (1738)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (4/36)
  • Sahihİbn Bâz صحيح — مجموع الشروح الفقهية. (259/30)
  • المباركفوري الظاهر أن مبارك بن فضالة روى هذا الحديث أولاً عن ابن المنكدر بواسطة عبد ربه بن سعيد ثم لقيه فرواه عنه بغير واسطة — تحفة الأحوذي (5/427)

Diğer rivayetler

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 630

Cabir ibni Abdullah (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem)şöyle buyurdu: “İçinizde en çok sevdiğim kişi ve kıyamette bana en yakın mesafede bulunacak kimse, iyi huy ve iyi ahlak sahibi olanlarınızdır. En sevmediğim ve kıyamet günü bana en uzak…

وعن جابر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ “إن من أحبكم إلي، وأقربكم منى مجلساً يوم القيامة أحاسنكم أخلاقاً، وإن أبغضكم إلي وأبعدكم مني يوم القيامة، الثرثارون والمتشدقون والمتفيهقون” قالوا‏:‏ يا رسول…

Râvi: Jâbir ibn Abdullah

Senedi hasen Riyâzü's-Sâlihîn 1738

Cabir ibni Abdullah (Allah Onlardan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “İçinizden en çok sevdiklerim ve kıyamet gününde bana en yakın olacak olanlar güzel ahlak sahibi olanlarınızdır. Güzel konuşuyor dedirtmek için uzun uzun ve edebiyat…

"‏إن من أحبكم إلي، وأقربكم مني مجلسًا يوم القيامة، أحاسنكم أخلاقًا، وإن أبغضكم إلي وأبعدكم مني يوم القيامة، والثرثارون، والمتشدقون، والمتفيهقون‏"

Râvi: Jâbir ibn Abdullah

Ayrıca rivayet edenler… (8)
  • التدوين في أخبار قزوين للرافعي (1184)أَقْرَبَكُمْ مِنِّي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا
  • تاريخ بغداد للخطيب البغدادي (1290)أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا , وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ , الثَّرْثَارُونَ الْمُتَشَدِّقُونَ الْمُتَفَيْهِقُونَ , قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ , قَدْ عَلِمْنَا مَا الثَّرْثَارُو
  • شرح السنة (3298)أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ ، وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا ، وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَسَاوِئُكُمْ أَخْلاقًا ، الثَّرْثَارُونَ الْمُتَشَدِّقُونَ الْمُتَفَيْهِقُونَ .
  • شعب الإيمان للبيهقي (7500)أَحَبُّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبُكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا ، وَأَبْغَضُكُمْ إِلَيَّ ، وَأَبْعَدُكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَسَاوِئكُمْ أَخْلاقًا
  • فوائد ابن أخي ميمي الدقاق (455)أَحَبُّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبُكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا ، وَأَبْغَضُكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدُكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَسَاوِئُكُمْ أَخْلاقًا
  • معجم ابن المقرئ (422)أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا ، وَإِنَّ أَبْغَضَكُمْ إِلَيَّ وَأَبْعَدَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ الثَّرْثَارُونَ وَالْمُتَشَدِّقُونَ ، قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، قَدْ عَلِمْنَا مَا الثَّرْثَارُونَ وَالْمُتَشَدِّقُ
  • مكارم الأخلاق للخرائطي (19)أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ ، وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا
  • مكارم الأخلاق للخرائطي (20)أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ ، وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي مَجْلِسًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَحَاسِنُكُمْ أَخْلاقًا

Aynı konuda

Hüküm yok Müsned 17066

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنْ مَكْحُولٍ عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَحَبَّكُمْ إِلَيَّ وَأَقْرَبَكُمْ مِنِّي فِي…

Râvi: Abu Tha‘laba al-Khushanî + 1 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular

Türkçe
11 Ekim 2026 Pazar 30 ربيع الآخر 1448 هـ

Hakkında Gizlilik