باب مَا جَاءَ فِي كَرَاهِيَةِ أَنْ يَنْتَعِلَ الرَّجُلُ وَهُوَ قَائِمٌ
Râvi:Enes b. Mâlik
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ السِّمْنَانِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو الرَّقِّيُّ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
نَهَى أَنْ يَنْتَعِلَ الرَّجُلُ وَهُوَ قَائِمٌ .
Cabir -radıyallahu anh-'dan rivayet etiğine göre: "Allah rasûlü -sallallhu aleyhi ve sellem- bir kimsenin ayakta ayakkabılarını giymesini yasakladı."
Rivayet eden: Tirmizî (No. 1776).
Hadisin Manası: Bu hadis ayakkabıların ayakta giyilmesini yasaklamaktadır. Zira oturarak giyilmesi daha kolay ve sağlam olur. Bu hüküm ayağa zorla giyilen ayakkabılar için geçerlidir. Zira böyle zor giyilen ayakkabıları ayakta giymeye çalışan kimse yere düşebilir. Günümüzdeki giyilmesi kolay olan ayakkabıların ayakta giyilmesinde bir beis yoktur. Hadisteki yasak bunu kapsamaz. Çünkü birçok ayakkabı oturmaya ihtiyaç duyulmadan giyilip, çıkarılabilir. Erkek ve kadın arasında bu hüküm konusunda bir ayrım yoktur. Dini hükümlerin kadın yahut erkeğe özel olduğuna dair bir delili olmadığı sürece kadın ve erkeğin ikisini de kapsar. Hadiste kişi diye tercüme edilen kelime Arapça orijinal metinde adam/erkek olarak geçmektedir. Zira erkekler kadınlardan daha çok dışarı çıkarlar. Dolayısıyla hadiste erkek ifadesi gelmiştir. Şerh-u Riyazi’s-Salihîn, İbn Useymîn (6/388)
هذا الحديث فيه النهي عن لبُس النعال قائما؛ لأن لبُسها وهو قاعد أسهل وأمكن، وهذا الحكم مختص فيما إذا كان النَّعل يحتاج إلى معالجة في إدخاله في الرِّجْل؛ لأن الإنسان لو انتعل قائما والنَّعل يحتاج إلى معالجة فربما يسقط إذا رفع رجله ليصلح النَّعل، أما النِّعال المعروفة الآن فلا بأس أن ينتعل الإنسان وهو قائم ولا يدخل ذلك في النهي؛ لأن نعالنا الموجودة يسهل خلعها ولبسها من غير حاجة إلى الجلوس.
ولا فرق بين الرجل والمرأة في الحكم؛ لأن الأحكام الشرعية لا تفرق بين الرجل والمرأة إلا ما دلَّ الدليل على التخصيص. وأما تخصيص الحديث هنا بالرَّجُل؛ فلأن الرجال هم أكثر خروجا وبروزا من المرأة فلذلك خصهم بالذكر.
Mübârekfûrî — Tuhfetü'l-Ahvezî
قَوْلُهُ : ( أَبُو جَعْفَرٍ ) اِسْمُهُ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ( السِّمْنَانِيُّ ) بِكَسْرِ السِّينِ الْمُهْمَلَةِ وَسُكُونِ الْمِيمِ وَنُونَيْنِ الْقُومَسِيُّ ثِقَةٌ مِنْ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ ( حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ ) الْأَنْصَارِيُّ أَبُو أَيُّوبَ الرَّقِّيُّ. قَالَ الْخَزْرَجِيُّ فِي الْخُلَاصَةِ : قَالَ أَبُو حَاتِمٍ : صَدُوقٌ. وَقَالَ النَّسَائِيُّ : لَيْسَ بِالْقَوِيِّ ( حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو ) بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ الرَّقِّيُّ أَبُو وَهْبٍ الْأَسَدِيُّ ثِقَةٌ فَقِيهٌ رُبَّمَا وَهَمَ مِنْ الثَّالِثَةِ. قَوْلُهُ : ( هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ ) وَأَخْرَجَهُ الضِّيَاءُ الْمَقْدِسِيُّ. اِعْلَمْ أَنَّ حَدِيثَ أَبِي هُرَيْرَةَ وَحَدِيثَ أَنَسٍ الْمَذْكُ…
Adı geçen 3 âlim aynı hükmü vermemiştir; her biri aşağıda belirtilmiştir.
| Âlim | Hüküm | Kapsam | Eser |
|---|---|---|---|
| Elbânîv. 1420 h. | SahihSahih | Hadis | No. 1776 |
| Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. | ZayıfDaif | Hadis | No. 1776 |
| Ahmed Muhammed Şâkirv. 1377 h. | SahihSahih | Hadis | No. 1776 |
وعن جابر رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى أن ينتعل الرجل قائمًا". ((رواه أبو داود بإسناد حسن ))
