İçeriğe geç

Riyâzü's-Sâlihîn6. kitap

Abdullah b. Ebî Evfâ -radıyallahu anhuma-’dan rivayet edildiğine göre o, kızının cenaze namazında dört defa tekbir aldı. Dördüncü tekbirden sonra, iki tekbir arasında durduğu kadar durup kızının bağışlanmasını diledi ve onun için dua etti ve sonra; “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- böyle yapardı.” dedi.

- باب ما يقرأ في صلاة الجنازة

Hasen Şuayb el-Arnaût hükmü Riyâzü's-Sâlihîn 940

Râvi:Abdullah b. Ebî Evfâ

وعن عبد الله بن أبي أوفي رضي الله عنهما أنه كبر علي جنازة ابنة له أربع تكبيرات، فقام بعد الرابعة كقدر ما بين التكبيرتين يستغفر لها ويدعو، ثم قال‏:‏ كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يصنع هكذا‏.‏
وفي رواية‏:‏ ‏ ‏كبر أربعاً، فمكث ساعة حتي ظننت أنه سيكبر خمساً، ثم سلم عن يمينه وعن شماله‏.‏ فلما انصرف قلنا له‏:‏ ما هذا‏؟‏ فقال‏:‏ إني لا أزيدكم علي ما رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم يصنع، أو‏:‏ هكذا صنع رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏ ‏ ‏(‏‏(‏رواه الحاكم وقال‏:‏ حديث صحيح‏)‏‏)‏‏.‏

Abdullah b. Ebî Evfâ -radıyallahu anhuma-’dan rivayet edildiğine göre o, kızının cenaze namazında dört defa tekbir aldı. Dördüncü tekbirden sonra, iki tekbir arasında durduğu kadar durup kızının bağışlanmasını diledi ve onun için dua etti ve sonra; “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- böyle yapardı.” dedi. Bir başka rivayette şu ifadeler yer almaktadır: Dört tekbir aldıktan sonra o kadar bekledi ki, biz onun beşinci defa tekbir alacağını sandık. Sonra sağına ve soluna selâm verdi. Namazdan sonra; “Bu yaptığın nedir?” dedik. O da bize, “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in yaptığını gördüğüm şeye bir ilave yapmış değilim.” ya da “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- böyle yapardı.” diye cevap verdi.

Riyâzü's-Sâlihîn içinde geçer (No. 940).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Abdullah b. Ebî Evfâ -radıyallahu anh- kızının cenaze namazını kıldırdığını ve dört tekbir aldığını haber veriyor. Namaza başlamak için tekbir alıyor, sonra Fatiha Suresi'ni okuyor, sonra ikinci tekbiri alıyor, sonra da Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e salat ve selam getiriyor. Sonra da üçüncü tekbiri alıyor, daha sonra da ölen kişiye dua ediyor. Sonra da dördüncü tekbiri alıyor. Dördüncü tekbirden sonra biraz geç kaldı. Bu esnada ölen kişiye dua edip onun için bağışlanma diledi. Sonra selam verdikten sonra onunla beraber namaz kılanlara "Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- böyle yapıyordu." dedi. Yani dört tekbir getiriyor, dördüncü tekbirden sonra ölen kişiye dua ediyor. Başka bir rivayette: O geçen ayrıntılı anlatım gibi dört tekbir aldı, dördüncü tekbirden sonra ona dua edip mağfiret diledi. Arkasındakiler sanki onun beşinci tekbiri alacağını zannetmişlerdi. Sonra namazdaki gibi ya da namazın bitmesinden sonra yaptığı gibi birincisi sağ tarafa, ikincisi sol tarafa iki kere selam verdi. Arkasında bulunan insanlardan bazıları ona dördüncü tekbirden sonra hemen selam vermeyerek geç kalmasının sebebini sordular. O da::"Bu yaptığım Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in yaptığından fazla bir şey değildir." dedi. Sahabenin en doğru ve en çok yaptığı cenaze namazında sadece sağ tarafa selam vermeleridir.

Arapça açıklama

يخبر عبد الله بن أبي أوفَى رضي الله عنهما أنه صلى على جَنازة ابنته، فكَبَّرَ أرْبَعَ تكبيرات، وتأخر قليلا بعد التكبيرة الرابعة يدعو ويستغفر لها، وتفصيل ذلك أنه يُكَبِّر للدخول في الصلاة، ثم يقرأ الفاتحة، ثم يُكَبِّر التكبيرة الثانية، ثم يصلي على النبي صلى الله عليه وسلم ، ثم يُكَبِّر التكبيرة الثالثة، ثم يدعو للميت، ثم يُكبر التكبيرة الرابعة.

وقال عبد الله بن أبي أوفَى رضي الله عنهما بعد أن سلَّم من الصلاة لمن صلى معه: هكذا كان يصنع رسول الله صلى الله عليه وسلم . أي يكبر أربع تكبيرات ويدعو للميت بعد التكبيرة الرابعة.

وفي رواية: أنه كَبَّر أربع تكبيرات، ثم دعا لها واستغفر بعد التكبيرة الرابعة، حتى أيْقَن من خَلفه أنه سيُكَبِّر التكبيرة الخامسة، ثم سلم تسليمتين: الأولى إلى جهة اليمين، والثانية إلى جهة اليسار، كالصلاة، وبعد تمام الصلاة، سأله من وراءه من الناس عن سبب تأخره بعد التكبيرة الرابعة ولم يسلِّم بعدها فورًا، فقال: إن الذي صَنعته ليس فيه زيادة على الذي صنعه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، وصفة التسليم محل خلاف سائغ بين العلماء، والأصح والأكثر من فعل الصحابة التسليم عن يمينه فقط، حتى حكي الإجماع على ذلك، كما في المغني لابن قدامة، وهذا الحديث حسنه الألباني ولكن في تحسينه اختلاف بين العلماء؛ لأن في سنده إيراهيم الهجري وهو ضعيف، وقد ورد أيضًا حديث مرفوع في التسليمة الواحدة وفيه إرسال.

  • فيه أن تكبيرات الجنازة أربع تكبيرات.
  • مشروعية الدعاء بين التكبيرة الأخيرة والتسليم.
  • استحباب الدعاء للميت بعد التكبيرة الرابعة.
  • مشروعية التسليم من صلاة الجنازة.
  • بعض السنن قد تخفى على بعض الناس.
  • حرص الصحابة على التأسي بالنبي -صلى الله عليه وسلم-.
  • جواز الاستفسار ممن فعل فعلا لم يظهر وجه فعله.
  • يجوز أن يصلي على الجنازة غير الإمام الراتب، لكن بإذن الإمام؛ لعموم قوله -صلى الله عليه وسلم-، كما في صحيح مسلم: "لا يؤمن الرَّجُلُ الرَّجُلَ في سُلطانه". ويحتمل أن يكون عبد الله بن أبي أوفَى -رضي الله عنه- هو الإمام الراتب.

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Şuayb el-Arnaûtv. 1438 h. في إسناده إبراهيم الهجري وهو ضعيف لسوء حفظه Hadis تخريج رياض الصالحين No. 940

Konular

11 Ekim 2026 Pazar 30 ربيع الآخر 1448 هـ