Muhakkak yüce Allah birtakım farzları farz kılmıştır, onları zayi etmeyin. Birtakım hadler de tespit etmiştir, onları da aşmayın. Bazı şeyleri haram kılmıştır, onları çiğnemeyin. Bazı şeyler hakkında da unutmaktan dolayı değil de sizin için rahmet olsun diye susmuştur. Onları araştırıp durmayın
باب أحاديث الدجال وأشراط الساعة وغيرها
Hüküm yokRiyâzü's-Sâlihîn 1832
وعن أبي ثعلبة الخشني جرثوم بن ناشر رضي الله عنه عن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال:
"إن الله تعالى فرض فرائض فلا تضيعوها، وحد حدوداً فلا تعتدوها، وحرم أشياء فلا تنتهكوها، وسكت عن أشياء رحمة لكم غير نسيان فلا تبحثوا عنها"
Ebû Sa’lebe el-Huşanî Cürsûm b. Nâşir -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Muhakkak yüce Allah birtakım farzları farz kılmıştır, onları zayi etmeyin. Birtakım hadler de tespit etmiştir, onları da aşmayın. Bazı şeyleri haram kılmıştır, onları çiğnemeyin. Bazı şeyler hakkında da unutmaktan dolayı değil de sizin için rahmet olsun diye susmuştur. Onları araştırıp durmayın.»
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: Allah, bazı şeyleri vacip kılmış ve farzlar belirlemiştir. Onlara sarılın, terk ederek veya hafife alarak ihmalkâr davranmayın. Sizin için sınırlar ve engeller koymuştur; bunlar sizi hoşnut olmayacağı şeylerden alıkoyar. Öyleyse şeriatın emrettiğinin ötesine geçmeyin. Bazı şeyleri de haram kılmıştır, onlara yaklaşmayın ve onlarla meşgul olmayın. Bunların dışında kalan şeyleri ise rahmeti gereği (hakkında hüküm vermeyip) sükût etmiştir; bu durumda onlar asıl olan ibaha (mübah oluş) hükmü üzere kalır. Öyleyse onlar hakkında soruşturmayın.
Hadisten çıkan dersler
Hadis, Allah'ın kanun koyucu olduğunu, dolayısıyla işlerin bütün noksanlıklardan münezzeh olan Allah'ın elinde olduğunu göstermektedir.
Hadis, şer‘î hükümlerin gerek bağlayıcılık gerekse mübah oluşla ilgili kaidelerini kapsamaktadır. Çünkü şer‘î hüküm ya hakkında sükût edilmiş ya da hakkında konuşulmuş (açık hüküm bildirilmiş) bir şeydir. Açık hüküm ise ya vacip veya mendup olan bir emir, yahut haram veya mekruh olan bir nehiy ya da mübah (serbest bırakılmış) bir şeydir.
Yüce Allah'ın hakkında sükût ettiği; ne farz kıldığı, ne sınır çizdiği, ne de yasakladığı şey helaldir.
Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- sözlerini güzel bir üslupla açık ve net bir şekilde beyan etmiştir.
Allah Teâlâ''nın farz kıldıklarını yerine getirmenin gerekliliği ifade edilmiştir.
Allah Teâlâ'nın koyduğu sınırları aşmanın haram olduğu beyan edilmiştir.
Arapça açıklama
يخبر النبي صلى الله عليه وسلم أن الله أوجب أشياء وفرض فرائض فالتزموها ولا تفرطوا فيها بالترك أو التهاون فيها، وجعل لكم حواجز وزواجر مقدرةً تحجزكم وتزجركم عما لا يرضاه، فلا تزيدوا عليها عمَّا أمر به الشرع، وحرم محرمات فلا تتناولوها ولا تقربوها، وما عدا ذلك تركها وسكت عنها رحمة بعباده، فتبقى على أصل إباحتها فلا تبحثوا عنها.
الحديث دليل على أن الله هو المشرع فالأمر بيده سبحانه.
تضمن الحديث قواعد الشرع حكمًا وإباحةً؛ إذ الحكم الشرعي إمَّا مسكوتٌ عنه أو متكلَّم به، وهو إما: مأمورٌ به وجوبًا أو ندبًا، أو منهيٌّ عنه تحريمًا أو كراهةً، أو مباحٌ.
أن ما سكت الله عنه فلم يفرضه، ولم يحده، ولم ينه عنه فهو الحلال.
حسن بيان النبي صلى الله عليه وسلم حيث ساق الحديث بهذا التقسيم الواضح البين .
