İçeriğe geç

Riyâzü's-Sâlihîn8. kitap

«Her (hicri) ay üç gün oruç tutarsan on üç, on dört ve on beşinde tut.»

- باب استحباب صوم ثلاثة أيام من كل شهر‏:

Senedi hasen Şuayb el-Arnaût hükmü Riyâzü's-Sâlihîn 1262

Râvi:Ebû Zer

وعن أبي ذر رضي الله عنه، قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏

"‏إذا صمت من الشهر ثلاثًا، فصم ثلاث عشرة، وأربع عشرة وخمس عشرة‏"

Ebu Zer -radıyallahu anh-'den rivayet olunan bir hadiste Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Her (hicri) ay üç gün oruç tutarsan on üç, on dört ve on beşinde tut.» Katade b. Milhan -radıyallahu anh- rivayet ediyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, eyyamu’l-biyd (hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde oruç tutmamızı bize emrederdi. İbn Abbas -radıyallahu anh- rivayet ediyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ne hazarda (mukim iken), ne seferde eyyamu’l-biyd/(hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde iftar ederdi. (Yani orucunu bozmaz, tutardı).

Rivayet eden: Tirmizî (No. 761) ve Nesâî (No. 2422, 2423, 2424). Riyâzü's-Sâlihîn içinde geçer (No. 1262).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Ebu Zer -radıyallahu anh-'den rivayet olunan bir hadiste Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Her (hicri) ay üç gün oruç tutarsan on üç, on dört ve on beşinde tut.» Buradaki ay ifadesi her hangi bir aydır. Şayet nafile oruç tutacaksan hicri ayın on üçüncü günü ve ardından gelen iki günü oruç tut, demektir. Bu günlerin gecelerinde dolunay çıkıp, etrafı aydınlatır. Bu yüzden bu günlere eyyamu’l-biyd ismi verilir. Her ay bu günlerde oruç tutmak sünnettir. İbn Abbas -radıyallahu anh- rivayet ediyor: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- ne hazarda, ne seferde eyyamu’l-biyd/ (hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde iftar ederdi. (Yani orucunu bozmaz, tutardı). Yani dolunayın çıktığı gecelerinin gündüzlerinde diğer bir ifade ile (hicri) ayın on üç, on dört ve on beşinci günlerinde yüce Allah’a şükrümüzü ifade etmek için oruç tutmak yerinde olan bir ibadettir. ‘Ne hazarda, ne seferde’ ifadesi Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-’in bu orucu sürekli tuttuğunun ifadesidir. Bu oruç müekked bir sünnettir. Hicri ayın ortası olması sebebiyle bu günlerde oruç tutulması daha uygundur. Her şeyin ortası en doğru olanıdır. Bkz: El-Feth, (4/227), Mirkatu’l-Mefatîh, (4/566),Feydu’l-Kadîr, (1/395), Delilu’l-Falihîn, (7/27).

Arapça açıklama

عن أبي ذر قال: قال رسول الله –صلى الله عليه وسلم-: "إذا صمت"، يا أبا ذر، قوله: "من الشهر"، أي: شهر كان، "ثلاثا"، أي: أردت صوم ذلك تطوعاً، "فصم ثلاث عشرة، وأربع عشرة، وخمس عشرة"، أي: صم الثالث عشر من الشهر واليومين بعده، وسميت هذه الثلاثة الأيام البيض أي أيام الليالي البيض؛ لإضاءتها بالقمر، وصومها من كل شهر مندوب.

عن ابن عباس قال: "كان رسول الله –صلى الله عليه وسلم- لا يفطر أيام البيض"، أي: أيام الليالي البيض، وهي الثالث عشر والرابع عشر والخامس عشر؛ لأنها المقمرات من أوائلها إلى أواخرها، فناسب صيامها شكراً لله تعالى، قوله: "في حضر ولا سفر"، أي أنه لازم عليها فيهما، فصيامها سنة مؤكدة، ويترجح صيام أيام البيض بكونها وسط الشهر، ووسط الشيء أعدله.

  • استحباب صيام هذه الأيام الثلاثة.
  • استحباب المداومة على صيام البيض في الحضر والسفر.
  • بيان رفق النبي -صلى الله عليه وسلم- بأمته، وإرشاده إياهم إلى ما يصلحهم، وحضهم على ما يطيقون المداومة عليه.

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Şuayb el-Arnaûtv. 1438 h. Senedi hasenإسناده حسن Yalnız senet تخريج رياض الصالحين No. 1262
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (2)
  • Senedi hasenŞuayb el-Arnaût إسناده حسن — تخريج المسند لشعيب (21437)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (2/137)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (18)
  • أخبار أصبهان لأبي نعيم (1554)صُمِ الْبِيضَ ثَلاثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • الأحاديث المختارة (272)فَصُمِ الأَيَّامَ الْبِيضَ : ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • التدوين في أخبار قزوين للرافعي (1389)إِذَا صُمْتَ فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للبيهقي (7800)بِصِيَامِ ثَلاثَةِ أَيَّامِ الْبِيضِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للبيهقي (7801)إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للنسائي (2703)نَصُومَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ، أَيَّامٍ الْبِيضَ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للنسائي (2705)عَلَيْكَ بِصِيَامِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للنسائي (2708)فَهَلا ثَلاثَ الْبِيضِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • السنن الكبرى للنسائي (2712)يَأْمُرُنَا أَنْ نَصُومَ أَيَّامَ الْبِيضِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • تهذيب الآثار للطبري (1081)أَمَرَ بِصِيَامِ ثَلاثَ عَشْرَةَ , وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ , وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • تهذيب الكمال للمزي (3526)إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وخَمْسَ عَشْرَةَ
  • حلية الأولياء لأبي نعيم (13164)بِصِيَامِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • شعب الإيمان للبيهقي (3553)بِصِيَامِ ثَلاثَةِ أَيَّامِ الْبِيضِ : ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • صحيح ابن حبان (3738)بِصَوْمِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • صحيح ابن حبان (3739)نَصُومَ مِنَ الشَّهْرِثَلاثَةَ أَيَّامِ الْبِيضِ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • صحيح ابن خزيمة (1995)إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ، فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • فوائد تمام الرازي (521)إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاثًا ، فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ
  • مسند أبي داود الطيالسي (472)إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ ، فَصُمْ ثَلاثَ عَشْرَةَ ، وَأَرْبَعَ عَشْرَةَ ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ

Aynı konuda

Sahih Sahîh-i Müslim 1160

"Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, her ay üç gün oruç tutar mıydı? diye sordu. Âişe: Evet, dedi."

Muâze el–Adeviyye'den rivayet edildiğine göre kendisi, Aişe –radıyallahu anha-’ya: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-, her ay üç gün oruç tutar mıydı? diye sordu. Aişe: Evet, dedi. Bu defa Muâze : Ayın hangi günlerinde tutardı? diye sordum, diyor. Aişe: Ayın hangi günlerinde tutacağına pek…

لَمْ يَكُنْ يُبَالِي مِنْ أَىِّ أَيَّامِ الشَّهْرِ يَصُومُ ‏.‏

Râvi: Âişe + 13 başka rivayet Şerhli

Hüküm yok Mişkâtü'l-Mesâbîh 2058

وَعَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُومُ مِنْ غُرَّةِ كُلِّ شَهْرٍ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ وَقَلَّمَا كَانَ يفْطر يَوْم الْجُمُعَةَ. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ…

Râvi: Abdullah b. Mes'ûd + 6 başka rivayet Yalnız Arapça

Hüküm yok Müsned 18272

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَسْوَدُ بْنُ شَيْبَانَ عَنْ أَبِي نَوْفَلِ بْنِ أَبِي عَقْرَبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الصَّوْمِ فَقَالَ صُمْ مِنْ الشَّهْرِ…

Râvi: مسلم بن عمرو الكناني + 6 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular

13 Ekim 2026 Salı 2 جمادى الأولى 1448 هـ