Sehl b. Sa'd -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Küçük görülen günahlardan sakının! Çünkü küçük günahların örneği vadide konaklayan bir kavmin durumuna benzer. Onlardan biri bir odun parçası getirir, bir başkası da bir odun parçası getirir. Nihayet topladıkları odunlarla ekmeklerini pişirirler. İşte küçük görülen günahlar da böyledir; kişi onlardan dolayı hesaba çekildiğinde, onu helâke sürükler.»
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- küçük günahları işlemeyi basit görmekten ve onları sık sık işlemekten sakındırmıştır. Çünkü bu günahlar bir araya geldiklerinde sahibini helaka sürükler. Buna örnek olarak da bir vadide konaklayan ve her birinin getirdiği küçük birer odun parçasıyla (çırpıyla) sonunda ekmeklerini pişirecek büyüklükte bir ateş yakan topluluğu misal vermiştir. Küçük görülen günahlar da böyledir; kişi onlardan dolayı hesaba çekildiğinde, bunlardan tevbe etmemiş ya da Allah onu affetmemiş olursa, birikerek sahibini helaka sürükler.
Hadisten çıkan dersler
Anlamayı kolaylaştırmak ve açıklamayı daha etkili hâle getirmek için misaller vermek, Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in izlediği yol ve yöntemlerdendir.
Hafife alınan küçük günahlardan sakındırmak ve bunların kefaretine vesile olacak amellere vakit kaybetmeden yönelmek teşvik edilmiştir.
"Muhakkarâtü'z-zünûb" (hafife alınan günahlar) ifadesi birkaç anlama gelebilir: Birincisi: Kişinin işlediği bir günahı küçük zannederek önemsememesidir. Hâlbuki o günah, Allah Teâlâ katında büyük günahlardan olabilir. İkincisi: Kişinin küçük günahları önemsemeden işlemesi ve bunlardan tevbe etmemesidir. Bu küçük günahlar zamanla birikip onun üzerine yığılır ve sonunda onu helâke sürükler. Üçüncüsü: Kişinin küçük günahları umursamadan işlemesidir. Bu da zamanla onun, helâke götüren büyük günahlara düşmesine sebep olur.
Arapça açıklama
حذر النبي صلى الله عليه وسلم من التساهل في فعل صغائر الذنوب، والإكثار منها فإنها تهلك بمجموعها، وضرب مثلًا على ذلك بقوم نزلوا في بطن واد، فجاء كل واحد منهم بعُوْد صغير، حتى أنضجوا خُبزتهم بمجموع ما جمعوا من العيدان، وإن محقرات الذنوب متى يؤخذ بها صاحبها ولم يتب منها أو يعفو الله عنه أهلكته.
هدي النبي صلى الله عليه وسلم في ضرب الأمثال تقريبًا للفهم وزيادة في البيان.
التحذير من صغائر الذنوب المستحقرة، والحث على البِدار في تكفيرها.
محقرات الذنوب تحتمل معانيًا: الأول: ما يفعله العبد من الذنوب، متوهمًا أنه من صغارها، وهو من كبار الذنوب عند الله تعالى، والثاني: ما يفعله العبد من صغائر الذنوب، دون مبالاة بها، ولا توبة منها، فتجتمع عليه هذه الصغائر حتى تهلكه، والثالث: ما يفعله العبد من صغائر الذنوب، لا يبالي بها، فتكون سببًا لوقوعه في الكبائر المهلكة.
