Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- sahabelerine hitaben yaptığı konuşmada, tavsiyeleri arasında insanların korkusu, saygınlığı ve gücünün, bir Müslümanın hakkı söylemesine veya hakkı görüp bildiği takdirde emretmesine engel olmaması gerektiği de yer almıştır.
Hadisten çıkan dersler
İnsanlardan korkarak hakkı gizlemek, aksine onu açıkça ortaya koyup dile getirmek teşvik edilmiştir.
Hakkı (doğruyu) söylemek; bunu dile getirirken edep sınırlarına bağlı kalmamak demek değildir. Aksine doğruyu söylerken de hikmete, güzel öğüde ve tatlı dilli olmaya bağlı kalmak gerekir.
Münkeri (kötülüğü) reddetmek/engellemek farzdır. Allah Teâlâ'nın hakkı, insanların çıkarlarıyla çeliştiğinde O'nun hakkını öne çıkarmak gerekir.
Arapça açıklama
خَطَبَ النبي صلى الله عليه وسلم في أصحابه ومما أوصى به أن لا يمنع المسلم مخافة ومهابة الناس وشوكتهم أن يترك قول الحق أو الأمر به إذا رآه أو علمه.
الحث على إظهار الحق وعدم كتمه خوفًا من الناس.
قول الحق لا يعني عدم الالتزام بالأدب في طريقة قوله والحكمة والموعظة الحسنة فيه.
وجوب إنكار المنكر، وتقديم حق الله تعالى على مصالح الناس المعارضة له.
