Allah yolunda harcadığın bir dinar, bir köleyi özgürlüğüne kavuşturmak için harcadığın bir dinar, bir yoksula sadaka olarak verdiğin bir dinar ve bir de ailene harcadığın bir dinar vardır. Bunların sevap bakımından en büyüğü, ailene harcadığın dinardır
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Allah yolunda harcadığın bir dinar, bir köleyi özgürlüğüne kavuşturmak için harcadığın bir dinar, bir yoksula sadaka olarak verdiğin bir dinar ve bir de ailene harcadığın bir dinar vardır. Bunların sevap bakımından en büyüğü, ailene harcadığın dinardır.»
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- bazı infak türlerinden bahsederek şöyle buyurmuştur: ‘Allah yolunda cihatta harcadığın bir dinar, bir köleyi kölelikten (esaretten) kurtarmak için harcadığın bir dinar, ihtiyaç sahibi bir yoksula sadaka olarak verdiğin bir dinar ve bir de ailene, çoluk çocuğuna harcadığın bir dinar vardır.’ Sonra bize; bunlar arasında Allah katındaki en büyük mükâfatın (sevabın), ailene, çocuklarına ve geçimini sağlamakla yükümlü olduğun kimselere harcadığın dinar olduğunu bildirmiştir.
Hadisten çıkan dersler
Allah yolunda infak etmenin birçok yolu vardır.
Ekonomik zorluklar nedeniyle bütçenin kısıtlı olduğu durumlarda, infak ve harcamalarda önceliğin aile bireylerinin ihtiyaçlarına verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Nevevî -rahimehullah- Müslim'in şerhinde şöyle demiştir: Bu hadiste aile fertlerine harcama yapmaya teşvik ve bu harcamadaki sevabın büyüklüğünün beyanı vardır. Çünkü aile fertlerinden kiminin geçimini sağlamak akrabalık bağı sebebiyle vaciptir (farzdır); kimine yapılan harcama ise mendup (müstehap) olup hem sadaka hem de sıla-i rahim (akraba ziyareti/bağı) sayılır. Kiminin geçimi de evlilik akdi (nikah mülkiyeti) veya kölelik bağı sebebiyle vaciptir. Bunların hepsi faziletli ve yapılması teşvik edilmiş işlerdir; üstelik bu (aileye yapılan harcama), gönüllü olarak verilen nafile sadakadan daha faziletlidir.
es-Sindî -rahimehullah- şöyle demiştir: (Ailesine harcadığı bir dinar) sözü; bununla Allah’ın rızasını niyet ettiği ve mesela ailenin hakkını yerine getirmeyi amaçladığı zaman demektir.
Ebû Kılâbe -rahimehullah- şöyle demiştir: Küçük yaştaki aile fertlerine (çocuklarına) harcama yapan, (böylece) onları haramdan koruyan (veya dilenmekten kurtaran) ya da Allah'ın kendisi vasıtasıyla onlara fayda sağladığı ve onları kimseye muhtaç etmediği bir kişiden daha büyük müfâkata (sevaba) eren kim olabilir?!
Arapça açıklama
ذكر النبيُّ صلى الله عليه وسلم بعض أنواع النفقة، فقال: دينار أنفقته في الجهاد في سبيل الله، ودينار أنفقته في عتق رقبة من الرق والعبودية، ودينار تصدقت به على مسكين محتاج، ودينار أنفقته على أهلك وعيالك، ثم أخبر أن أعظمها أجرًا عند الله الذي أنفقته على أهلك وعيالك ومن تلزمك نفقتُه.
كثرة أبواب الإنفاق في سبيل الله.
تقديم الأولى في باب الإنفاق عند التزاحم، ومن ذلك النفقة على الأهل عند عدم استطاعة فعل الجميع.
قال النووي على شرح مسلم: الحث على النفقة على العيال، وبيان عظم الثواب فيه؛ لأن منهم من تجب نفقته بالقرابة، ومنهم من تكون مندوبة وتكون صدقة وصلة، ومنهم من تكون واجبة بملك النكاح أو ملك اليمين، وهذا كله فاضل محثوث عليه، وهو أفضل من صدقة التطوع.
قال السندي: قوله (دينار ينفقه على عياله)، أي: إذا نوى به وجه الله وأراد حق العيال مثلًا.
قال أبو قلابة: وأي رجل أعظم أجرًا من رجل ينفق على عيال صغار يعفهم أو ينفعهم الله به ويغنيهم؟!
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Müslimv. 261 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح مسلمNo. 995
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (2)
SahihElbânîصحيح — صحيح الجامع (3398)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط مسلم — تخريج المسند لشعيب (10174)
