Hiçbir kadının, bir ölünün ardından üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Ancak kocası için dört ay on gün yas tutar

باب وُجُوبِ الإِحْدَادِ فِي عِدَّةِ الْوَفَاةِ وَتَحْرِيمِهِ فِي غَيْرِ ذَلِكَ إِلاَّ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ

Sahih Sahîh-i Müslim hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 938c

وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏

لاَ تُحِدُّ امْرَأَةٌ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا وَلاَ تَلْبَسُ ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلاَّ ثَوْبَ عَصْبٍ وَلاَ تَكْتَحِلُ وَلاَ تَمَسُّ طِيبًا إِلاَّ إِذَا طَهُرَتْ نُبْذَةً مِنْ قُسْطٍ أَوْ أَظْفَارٍ ‏"

Ümmü Atiyye -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Hiçbir kadının, bir ölünün ardından üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Ancak kocası için dört ay on gün yas tutar. Bu süre içinde boyanmış elbise giymez; yalnızca Yemen'de dokunan çizgili ('asab) kumaştan yapılmış elbiseyi giyebilir. Gözüne sürme çekmez ve güzel koku sürünmez. Ancak hayızdan temizlendiğinde, kötü kokuyu gidermek amacıyla az miktarda kust veya azfâr (güzel kokulu bir tür tütsü/koku) kullanmasında sakınca yoktur.»

Rivayet eden: Müslim (No. 938c, 938d, 938e), Buhârî (No. 313, 5341, 5342), Ebû Dâvûd (No. 2302), Nesâî (No. 3534, 3536), İbn Mâce (No. 2087), Ahmed b. Hanbel (No. 19864, 26041) ve Dârimî (No. 2184).

Kopyala

Hata bildir

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- kadınların; baba, kardeş, evlat veya başka bir yakını için üç günden fazla yas tutarak süslenmeyi terk etmelerini yasaklamıştır. Ancak kocası vefat eden kadın bunun dışındadır; o, dört ay on gün iddet süresi boyunca yas tutar. Bu süre içinde, ziynet amacıyla boyanmış elbiseler giymez. Ancak dokunmadan önce boyanmış Yemen yapımı çizgili "asab" kumaşından yapılmış elbiseyi giymesinde sakınca yoktur. Gözüne süs amacıyla sürme çekmez ve güzel koku sürünmez.

Bununla birlikte, hayızdan temizlenip guslettiğinde, kötü kokuyu gidermek için az miktarda kust veya azfâr kullanmasına ruhsat verilmiştir. Bunlar, buhur olarak kullanılan iki meşhur koku türüdür ve burada amaç güzel kokulanmak değildir. Hayızdan temizlenen kadının, kötü kokuyu gidermek için bunları kan izinin bulunduğu yere sürmesine izin verilmiştir; yoksa süslenmek ve güzel kokmak amacıyla değil.

Hadisten çıkan dersler

İhdad (yas tutma), kadının süs ve ziyneti terk etmesi, ayrıca evlenme isteği uyandırabilecek her türlü davranıştan kaçınması demektir. Buna göre kadın; her türlü takıyı, güzel kokuyu, göze çekilen sürmeyi ve ziynet sayılan elbiseleri terk etmelidir.
Kadınların, kocası dışında birinin ölümü için üç günden fazla yas tutmaları yasaktır.
Bu hadiste, kocanın İslâm'daki yüksek konumu ortaya konulmuştur. Zira kocadan başka hiçbir kimse için üç günden fazla yas tutulmasına izin verilmemiştir.
Yakınını kaybeden kadının, acısını hafifletmek ve nefsini teselli etmek amacıyla üç güne kadar yas tutmasına izin verilmiştir.
Kocası vefat eden kadının, hamile değilse dört ay on gün yas tutması (ihdâd) vaciptir. Eğer hamileyse, yas ve iddet süresi doğum yapmasıyla sona erer.
Kadının, ziynet amacı taşımayan boyalı elbiseleri giymesi caizdir. Bunun ziynet sayılıp sayılmayacağının ölçüsü ise örftür.

Arapça açıklama

نهى النبي صلى الله عليه وسلم النساء عن الحداد مِن تَرْك الزينة من الطيب والكحل والحلي والثياب الجميلة على ميت، أبًا كان أو أخًا أو ابنًا أو غيرهم، ما يزيد على ثلاثة أيام، إلا على زوج أربعة أشهر وعشرة أيام، ولا تلبس في حدادها على الزوج جميع الثياب المصبوغة للزينة إلا ثوب العصب، وهو ثوب يماني يُصبغ قبل أن يُنسج، ولا تكتحل في العين للزينة، ولا تتطيب بالروائح العطرية وغيرها، إلا إذا اغتسلت من حيضها، في قطعة صغيرة قسط أو أظفار، وهما نوعان معروفان من البخور وليسا من مقصود الطيب، رُخّص فيه للمغتسلة من الحيض لإزالة الرائحة الكريهة، تتبع به أثر الدم في الفرج لا للتطيُّب.

الإحداد معناه: ترك الزينة وما يدعو إلى نكاحها، فعليها أن تجتنب كل حُلي، وكل طيب، وكحل، وتجتنب ثياب الزينة.
النهي عن إحداد المرأة على ميت فوق ثلاث، غير زوجها.
بيان منزلة الزوج، إذ لا يعتد على غيره بأكثر من ثلاث ليال.
إباحة الثلاث فما دون، تفريجًا عن النفس.
وجوب إحداد المرأة على زوجها أربعة أشهر وعشرًا، ما لم تكون حاملًا فبوضع الحمل.
يباح لها الثوب المصبوغ لغير الزينة، والضابط في معرفته العرف.

Klasik şerh

Nevevî — Şerhu Sahîhi Müslim

قَوْله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : ( وَلَا تَلْبَس ثَوْبًا مَصْبُوغًا إِلَّا ثَوْب عَصْب ) الْعَصْب بِعَيْنٍ مَفْتُوحَة ثُمَّ صَاد سَاكِنَة مُهْمَلَتَيْنِ وَهُوَ بُرُود الْيَمَن يُعْصَب عَزْلهَا ثُمَّ يُصْبَغ مَعْصُوبًا ثُمَّ تُنْسَج , وَمَعْنَى الْحَدِيث النَّهْي عَنْ جَمِيع الثِّيَاب الْمَصْبُوغَة لِلزِّينَةِ إِلَّا ثَوْب الْعَصْب. قَالَ اِبْن الْمُنْذِر : أَجْمَعَ الْعُلَمَاء عَلَى أَنَّهُ لَا يَجُوز لِلْحَادَّةِ لُبْس الثِّيَاب الْمُعَصْفَرَة وَالْمُصَبَّغَة إِلَّا مَا صُبِغَ بِسَوَادٍ فَرَخَّصَ بِالْمَصْبُوغِ بِالسَّوَادِ عُرْوَة بْن الزُّبَيْر وَمَالِكٍ وَالشَّافِعِيّ , وَكَرِهَهُ الزُّهْرِيّ , وَكَرِهَ عُرْوَة الْعَصَب , وَأَجَازَهُ الزُّهْرِيّ , وَأَجَازَ مَالِك غَلِيظه , وَال…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Hüküm, kitabın (Sahîh-i Müslim) konumundan alınmıştır.

Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (3)

SahihElbânî صحيح — صحيح النسائي (3536)
Senedi sahihElbânî إسناده صحيح — هداية الرواة (3266)
Beyhakî هو وهم — السنن الصغير للبيهقي (3/165)