İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Müslim11. kitap

Biz, cenazelerin arkasından gitmekten men edildik; ancak bu yasak bize kesin ve bağlayıcı bir şekilde emredilmiş değildi

باب نَهْىِ النِّسَاءِ عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، ‏

Sahih Sahîh-i Müslim hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Mevkûf (sahabe sözü) Sahîh-i Müslim 938b

Râvi:Ümmü Atiyye

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، كِلاَهُمَا عَنْ هِشَامٍ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ نُهِينَا

عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا ‏.‏

Ummu Atiyye -radıyallahu anha-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir:

Biz, cenazelerin arkasından gitmekten men edildik; ancak bu yasak bize kesin ve bağlayıcı bir şekilde emredilmiş değildi.

Rivayet eden: Müslim (No. 938b, 938a), Buhârî (No. 1278), Ebû Dâvûd (No. 3167), İbn Mâce (No. 1577) ve Ahmed b. Hanbel (No. 26040).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Ummu Atiyye el-Ensariyye -radıyallahu anha- Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-'in kadınları cenazelerle birlikte yürümekten men ettiğini haber vermektedir. Bunun sebebi, bu durumda kadınların fitneye maruz kalmaları veya fitneye sebep olmaları ve ayrıca sabırlarının zayıf olabileceği endişesidir. Ardından Ummu Atiyye -radıyallahu anha-, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bu yasağı, diğer yasaklarda olduğu gibi kesin ve kuvvetli bir üslupla pekiştirmediğini ifade etmiştir.

Hadisten çıkan dersler

  • Kadınların cenazeleri takip etmeleri yasaklanmıştır. Bu yasak; cenazenin yıkanacağı ve namazının kılınacağı yere kadar takip edilmesini de, defnedileceği kabristana kadar arkasından gidilmesini de kapsamaktadır.
  • Bu yasağın hikmeti, kadınların böylesine hüzünlü manzaralara ve derinden etkileyen durumlara çoğu zaman tahammül edememeleridir. Bu sebeple onlardan, gerekli olan sabırla bağdaşmayan hoşnutsuzluk ve aşırı feryat edip sızlanma gibi davranışların ortaya çıkmasından endişe edilmiştir.
  • Asıl olan, nehyin haramlık ifade etmesidir. Ancak Ummu Atiyye -radıyallahu anha-, içinde bulunulan durumdan hareketle, kadınların cenazeleri takip etmelerine dair yasağın kesin ve kuvvetle vurgulanmış bir yasak olmadığını anlamıştır. Bununla birlikte, bu hadisten daha açık şekilde kadınların cenazeleri takip etmeleri hususunda şiddetli uyarılar içeren başka hadisler de rivayet edilmiştir.

Arapça açıklama

تخبر أم عطية الأنصارية رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم نهى النساء عن المشي مع الجنائز؛ وذلك لما يُخشى في ذلك من الفتنة لهن وبهن، وقلّة صبرهن، ثم أخبرت رضي الله عنها أن النبي صلى الله عليه وسلم لم يؤكد في المنع كما يفعل في سائر المنهيات.

  • نهي النساء عن اتباع الجنائز، وهو عام في اتباعها إلى حيث تجهز ويصلى عليها، وإلى المقبرة حيث تدفن.
  • علة النهي أن النساء لا يُطِقْن مثل هذه المشاهد المحزنة والمواقف المؤثرة؛ فربما ظهر منهن من التسخط والجزع ما ينافي الصبر الواجب.
  • الأصل في النهي التحريم إلا أن أم عطية رضي الله عنها فهمت من قرينة الحال أن نهيهن عن اتباع الجنائز ليس جازمًا مؤكَّدًا، لكن قد وردت أحاديث أدلّ على التشديد في اتباع الجنائز أكثر مما يدل عليه هذا الحديث.

Klasik şerh

Nevevî — Şerhu Sahîhi Müslim

قَوْله : ( عَنْ أُمّ عَطِيَّة نُهِينَا عَنْ اِتِّبَاع الْجَنَائِز وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا ) مَعْنَاهُ : نَهَانَا رَسُول اللَّه صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ذَلِكَ نَهْي كَرَاهَة تَنْزِيه , لَا نَهْي عَزِيمَة تَحْرِيم. وَمَذْهَب أَصْحَابنَا أَنَّهُ مَكْرُوه , لَيْسَ بِحَرَامٍ لِهَذَا الْحَدِيث , قَالَ الْقَاضِي : قَالَ جُمْهُور الْعُلَمَاء بِمَنْعِهِنَّ مِنْ اِتِّبَاعهَا , وَأَجَازَهُ عُلَمَاء الْمَدِينَة , وَأَجَازَهُ مَالِك , وَكَرِهَهُ لِلشَّابَّةِ.…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Hüküm, kitabın (Sahîh-i Müslim) konumundan alınmıştır.

Diğer rivayetler

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Riyâzü's-Sâlihîn 931

Ümmü Atiyye (Allah Ondan razı olsun)’dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir. “Biz kadınlara cenazeyi takip etmek yasaklandı fakat kesin olarak da haram kılınmadı.” (Buhari Cenaiz 29, Müslim Cenaiz 34)

وعن أم عطية رضي الله عنها قالت‏:‏ نهينا عن اتباع الجنائز، ولم يعزم علينا‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏ ‏.‏ ‏"‏ومعناه ‏"‏ ولم يشدد في النهي كما يشدد في المحرمات‏.‏

Râvi: Ümmü Atiyye

7 rivayetin tümünü gör
Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Bulûğu'l-Merâm 571

وَعَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ: { نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ, وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا } مُتَّفَقٌ عَلَيْه ِ 1‏ .‏ ‏1 ‏- صحيح.‏ رواه البخاري (1287)‏، ومسلم (938)‏، وانظر "ناسخ الحديث"…

Râvi: Ümmü Atiyye Yalnız Arapça

Ayrıca rivayet edenler… (16)
  • الأوسط في السنن والإجماع والاختلاف لابن المنذر (2977)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الأوسط للطبراني (1278)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الأوسط للطبراني (3452)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا ، وَأُمِرْنَا بِالْخُرُوجِ يَوْمَ الْفِطْرِ وَيَوْمَ الأَضْحَى ، وَأَنْ يَخْرُجَ ذَوَاتُ الْخُدُورِ وَالْحُيَّضُ وَيُنَحَّى الْحُيَّضُ عَنْ مُصَلَّى النَّاسِ ، لِيَشْهَدْنَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَدَعْوَتَهُمْ
  • المعجم الكبير للطبراني (20669)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20670)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20671)نُنْهَى عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20672)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20695)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20696)كُنَّا نُنْهَى عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20697)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • المعجم الكبير للطبراني (20698)نَهَانَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يَعْزِمْ عَلَيْنَا
  • المنتقى من السنن المسندة (525)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • مسند إسحاق بن راهويه (2118)اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • مسند إسحاق بن راهويه (2119)اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • مصنف عبد الرزاق (6122)نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
  • ناسخ الحديث ومنسوخه لابن شاهين (315)اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا

Konular