«Şüphesiz güneş ile ay, Allah'ın ayetlerinden iki ayettirler. Allah, bu ikisiyle kullarını korkutur. Bu ikisi hiçbir kimsenin ölümünden dolayı tutulmazlar. Siz, bunların tutulduklarını görünce hemen namaza durun ve açılana kadar dua edin.»
باب ذِكْرِ النِّدَاءِ بِصَلاَةِ الْكُسُوفِ " الصَّلاَةَ جَامِعَةً "
Ebû Mes'ud Ukbe b. Amr el-Ensârî el-Bedrî -radıyallahu anh-'dan merfû olarak rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Şüphesiz güneş ile ay, Allah'ın ayetlerinden iki ayettirler. Allah bu ikisiyle kullarını korkutur. Bu ikisi hiçbir kimsenin ölümünden dolayı tutulmazlar. Siz, bunların tutulduklarını görünce hemen namaza durun ve açılana kadar dua edin.»
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- güneş ve ayın, Allah'ın kudretine ve hikmetine delalet eden ayetlerinden olduğunu açıklamıştır. Cahiliye ehlinin inandığı gibi güneş ve ayın tabii olan düzenlerinin değişmesi saygın kimselerin hayatı ya da ölümü ile ilgili değildir. Bunlar, yeryüzünde olan hadiselerden etkilenmezler. Ancak bu değişikler günahları ve cezalarından dolayı kulları korkutmak içindir. Bu sayede onlar, tövbelerini yenilerler ve Allah Teâlâ'ya (salih amellerle) yönelirler. Bunun için Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- onları, tutulma bitip açılana kadar namaz kılmaya ve dua etmeye yönlendirmiştir. Allah'ın kainatında sırlar ve bir düzen vardır.
Arapça açıklama
بيَّن صلى الله عليه وسلم أن الشمس والقمر من آيات الله الدالة على قدرته وحكمته، وأن تغيُّر نظامهما الطبيعي، لا يكون لحياة العظماء أو موتهم كما يعتقد أهل الجاهلية فلا تؤثر فيهما الحوادث الأرضية.
وإنما يكون ذلك لأجل تخويف العباد، من أجل ذنوبهم وعقوباتهم فيجددوا التوبة والإنابة إلى الله تعالى.
ولذا أرشدهم أن يفزعوا إلى الصلاة والدعاء، حتى ينكشف ذلك عنهم وينجلي، ولله في كونه أسرار وتدبير.
مشروعية الصلاة والدعاء عند الكسوف والخسوف، رجوعاً إلى الله.
أن انتهاء الصلاة يكون بالتجلي -أي انتهاء الكسوف- فإن انتهت قبل التجلي تضرعوا ودعوا، حتى يزول ذلك
ظاهر الحديث أنهم يصلون، ولو صادف وقت نَهْي؛ لأنها من ذوات الأسباب التي تصلى عند وجود سببها مطلقا
أن الحكمة في إيجاد الكسوف أو الخسوف، هو تخويف العباد، وإنذارهم بعقاب الله تعالى، وإزعاج القلوب الساكنة بالغفلة وإيقاظها وإطلاع الناس على نموذج مما يقع يوم القيامة.
أن الشمس والقمر آيتان من آيات الله -تعالى- الدالة على عظيم قدرته وواسع رحمته وعلمه.
أنهما لا ينكسفان لموت أحد من الناس
أن صلاة الكسوف تفعل عند رؤيته ولا يعتمد فيها على حساب الفلكيين.
ينبغي الخوف عند رؤية التغيرات العلوية السماوية.
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Müslimv. 261 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح مسلمNo. 911
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (4)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرطهما — تخريج صحيح ابن حبان (2835)
Sahihİbn Hibbânأخرجه في صحيحه — صحيح ابن حبان (2835)
Sahihİbn Huzeymeأخرجه في صحيحه — صحيح ابن خزيمة (2/ 507)
Senedi sahihعبد الحق الإشبيليأشار في المقدمة أنه صحيح الإسناد — الأحكام الشرعية الصغرى (307)
Ebû Mûsâ el-Eş'ârî -radıyallahu anh- şöyle demiştir:Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında güneş tutuldu.Bunun saat (yani kıyamet alâmeti) olmasından korkarak telâşla kalktı ve mescide geldi. Ve o zamana kadar asla yaparken görmediğim en uzun kıyam, ve en uzun sucûdlarla namaz…