Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur.
«Üzerine Güneş doğan en hayırlı gün cuma günüdür. Zira Adem o gün yaratılmış, o gün Cennet'e koyulmuş ve o gün Cennet'ten çıkarılmıştır. Kıyamet de ancak cuma günü kopacaktır.»
Rivayet eden: Müslim (No. 854b, 854a), Ebû Dâvûd (No. 1046), Tirmizî (No. 488, 491), Nesâî (No. 1373, 1430), İmâm Mâlik (No. 240) ve Ahmed b. Hanbel (No. 8840, 9041, 9912, 10141, 10233, 10547).
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- Güneş'in doğduğu en hayırlı günün cuma olduğunu bildirmektedir. O günün özelliklerinden biri de şudur: Allah, Adem -aleyhisselam-'ı o gün yarattı, onu o gün Cennet'e koydu ve o gün onu Cennet'ten çıkarıp yeryüzüne indirdi. Kıyamet ancak cuma günü kopacaktır.
Hadisten çıkan dersler
Cuma gününün, haftanın diğer günlerine olan üstünlüğü ifade edilmiştir.
Cuma günü çokça salih amel işlemek, Allah Teâlâ'nın rahmetini kazanmak ve O'nun gazabına uğramamak için hazırlık yapmak teşvik edilmiştir.
Hadislerde cuma gününün zikredilen bu özelliklerinin, cuma gününün faziletinden bahsetmediği söylenmiştir. Çünkü Adem'in Cennet'ten çıkarılması ve kıyametin kopuşu bir fazilet sayılmaz. Şöyle de denilmiştir: Öyle ki; bunların hepsi birer fazilettir ve Adem'in Cennet'ten çıkışı, rasûllerden, nebilerden ve salihlerden olan zürriyetin var olmasına sebeptir. Kıyametin kopuşu, takva sahiplerine verilecek mükâfatın hızlandırılmasına ve Allah'ın kendileri için hazırladığı ikramlara, şereflere kavuşmalarına sebeptir.
Bu rivayette belirtilenlerin dışında cuma gününün diğer özellikleri de bulunmaktadır. Bunlar arasında şunlar zikredilebilir: Adem -aleyhisselâm-'ın tövbesin kabul edilmesi, ruhunun kabzedilmesi ve o günde bir zaman vardır ki; Mümin bir kul, dua ederek Allah'tan bir şey ister ve o vakitte dua ederse mutlaka Allah o kula istediğini verir.
Bir yıl içindeki en hayırlı gün Arafat Günü'dür. En hayırlı günün Kurban Bayramı günü olduğu da söylenmiştir. Haftanın en hayırlı günü cuma günü, senenin en hayırlı gecesi ise Kadir Gecesi'dir.
Arapça açıklama
يُخبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ خيْرَ يومٍ طلعت عليه الشمس يومُ الجمعة،
ومن خصائصه: أن الله خلق فيه آدم عليه السلام، وفيه أدخله الجنة، وفيه أخرجه منها وأهبطه إلى الأرض، ولا تقوم الساعة إلا في يوم الجمعة.
فضل يوم الجمعة على سائر أيام الأسبوع.
الحث والإكثار من الأعمال الصالحة في يوم الجمعة، والتأهب لنيل رحمة الله تعالى، ودفع نقمته.
هذه الخصائص ليوم الجمعة التي ذكرت في الحديث قيل: أنها ليست لذكر فضيلة يوم الجمعة؛ لأن إخراج آدم وقيام الساعة لا يعد فضيلة، وقيل: بل جميعها فضائل وخروج آدم سبب وجود الذرية من الرسل والأنبياء والصالحين، وقيام الساعة سبب تعجيل جزاء الصالحين ونيلهم ما أعد الله لهم من الكرامات.
ذُكِرَ ليوم الجمعة خصائص أخرى غير ما ذكر في هذه الرواية، ومنها: فيه تِيْبَ على آدم، وفيه قُبض، وفيه ساعة لا يصادفها عبد مؤمن وهو يصلي يسأل الله شيئًا إلا أعطاه إياه.
أفضل أيام السنة يوم عرفة، وقيل: يوم النحر، وأفضل أيام الأسبوع يوم الجمعة، وأفضل ليلة ليلة القدر.
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح — تخريج المسند لشعيب (9207)
Nevevîرواه مسلم وزاد مالك، وأبو داود وغيرهما بأسانيد على شرط البخاري ومسلم ( وفيه تيب عليه، وفيه مات، وما من دابة إلا وهي مصيخة يوم الجمعة من حين يصبح حتى تطلع الشمس شفقا من الساعة إلا الجن والإنس — المجموع للنووي (4/482)
İbn Kesîrعلى شرط مسلم — البداية والنهاية (1/74)
İbn Huzeymeقوله: فيه خلق آدم... الساعة. مختلف فيه و] القلب إلى رواية من جعل هذا الكلام عن أبي هريرة، عن كعب أميل... وأما قوله: خير يوم طلعت... فهو عن أبي هريرة, عن النبي صلى الله عليه وسلم لا شك ولا مرية فيه — صحيح ابن خزيمة (3/ 214)
Sahihصلاح الدين العلائيثابت — مجموع رسائل العلائي (1/125)
وعن أوس بن أوس، رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: "إن من أفضل أيامكم يوم الجمعة، فأكثروا على من الصلاة فيه، فإن صلاتكم معروضة علي" فقالوا: يا رسول الله، كيف تعرض صلاتنا عليك وقد أرمت؟…