İçeriğe geç

Sahîh-i Müslim5. kitap

"Ey insanlar! Sizler, ancak kötü kokulu olduklarını gördüğüm iki bitkiden yiyorsunuz. Bunlar soğan ve sarımsaktır."

باب نَهْىِ مَنْ أَكَلَ ثُومًا أَوْ بَصَلاً أَوْ كُرَّاثًا أَوْ نَحْوَهَا عَنْ حُضُورِ الْمَسْجِدِ ‏‏

Sahih Sahîh-i Müslim hadisi Sahîh-i Müslim 567a

Râvi:Umar ibn al-Khattâb

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، خَطَبَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ فَذَكَرَ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ أَبَا بَكْرٍ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُ كَأَنَّ دِيكًا نَقَرَنِي ثَلاَثَ نَقَرَاتٍ وَإِنِّي لاَ أُرَاهُ إِلاَّ حُضُورَ أَجَلِي وَإِنَّ أَقْوَامًا يَأْمُرُونَنِي أَنْ أَسْتَخْلِفَ وَإِنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُنْ لِيُضَيِّعَ دِينَهُ وَلاَ خِلاَفَتَهُ وَلاَ الَّذِي بَعَثَ بِهِ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَإِنْ عَجِلَ بِي أَمْرٌ فَالْخِلاَفَةُ شُورَى بَيْنَ هَؤُلاَءِ السِّتَّةِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ وَإِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ أَقْوَامًا يَطْعَنُونَ فِي هَذَا الأَمْرِ أَنَا ضَرَبْتُهُمْ بِيَدِي هَذِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ فَإِنْ فَعَلُوا ذَلِكَ فَأُولَئِكَ أَعْدَاءُ اللَّهِ الْكَفَرَةُ الضُّلاَّلُ ثُمَّ إِنِّي لاَ أَدَعُ بَعْدِي شَيْئًا أَهَمَّ عِنْدِي مِنَ الْكَلاَلَةِ مَا رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي شَىْءٍ مَا رَاجَعْتُهُ فِي الْكَلاَلَةِ وَمَا أَغْلَظَ لِي فِي شَىْءٍ مَا أَغْلَظَ لِي فِيهِ حَتَّى طَعَنَ بِإِصْبَعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ ‏"‏ يَا عُمَرُ أَلاَ تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ ‏"‏ ‏.‏ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِ فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَمَنْ لاَ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الأَمْصَارِ وَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ عَلَيْهِمْ لِيَعْدِلُوا عَلَيْهِمْ وَلِيُعَلِّمُوا النَّاسَ دِينَهُمْ وَسُنَّةَ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيَقْسِمُوا فِيهِمْ فَيْئَهُمْ وَيَرْفَعُوا إِلَىَّ مَا أَشْكَلَ عَلَيْهِمْ مِنْ أَمْرِهِمْ ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ تَأْكُلُونَ شَجَرَتَيْنِ لاَ أَرَاهُمَا إِلاَّ خَبِيثَتَيْنِ هَذَا الْبَصَلَ وَالثُّومَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم

إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا ‏.‏

Ömer b. el-Hattab -radıyallahu anh- cuma günü insanlara hutbe verir ve hutbesinde şöyle derdi: "Sonra ey insanlar! Sizler, ancak kötü kokulu olduklarını gördüğüm iki bitkiden yiyorsunuz. Bunlar soğan ve sarımsaktır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mescitte bir adamda bunların kokusunu duyup, mescitten çıkarılmasını emrettiğini gördüm. O kişi, Baki mezarlığına kadar uzaklaştırıldı. Kim bu ikisinden yerse onları pişirerek öldürsün de öyle yesin."

Rivayet eden: Müslim (No. 567a, 567b) ve Nesâî (No. 708).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Hadisin Manası: Ömer –radiyallahu anh- cuma günü hutbe dinlemeye gelen Müslümanlara, “Sizler, ancak kötü kokulu olduklarını gördüğüm iki bitkiden yiyorsunuz. Bunlar soğan ve sarımsaktır.” diye hitap etmektedir. Burada habis olarak ifade edilen mana, kötü kokulu olmalarıdır. Zira Araplar hoşlanılmayan, yerilmiş her söz, fiil, mal, yemek ve kişi hakkında habis ifadesini kullanırlar. Zira, Cabir -radıyallahu anh-’ın- Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem-’den rivayet ettiği: «Bu kötü bitkiden yiyen mescidimize yaklaşmasın.» hadisi bu bitkilerin kötü kokulu olduğuna işaret eder. Bu hadisi İmam Müslim rivayet etmiştir. “Soğan ve sarımsak” Turp, pırasa ve benzeri kötü kokulu tüm bitkiler aynıdır. Özellikle tütün ve sigara da böyledir. Soğan ve sarımsağın zikredilmesi çokça tüketilmesi sebebiyledir. İmam Müslim’in Cabir -radıyallahu anh-’dan rivayet etiği hadisin lafzında pırasa ifadesi geçmektedir. “Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in mescitte bir adamda bunların kokusunu duyup, mescitten çıkarılmasını emrettiğini gördüm. O kişi, Baki mezarlığına kadar uzaklaştırıldı.” Çünkü insanlar bu tür kokulardan hoşlanmazlar. Melekler de böyledir. Bu konu ile ilgili bir de sahih hadis bulunmaktadır. Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- bu adamın mescitten çıkarılmasını emretmekle yetinmemiş, Baki mezarlığı mevkiine kadar uzaklaştırmıştır. Böyle yaparak bu adamı te'dip etmiştir. Bu konuda İbn Mace’nin rivayet ettiği hadisin lafzı ise şöyledir: “Allah Rasûlü –sallallahu aleyhi ve sellem- zamanında bir adamın kendisinden duyulan koku sebebiyle elinden tutulup, çıkarıldığını ve Baki mezarlığına kadar uzaklaştırıldığını gördüm.” “Kim bu ikisinden yerse onları pişirerek öldürsün de öyle yesin." Bunun manası, kim bunları yemekte isterse, pişirerek öyle yesin. Zira pişirmek yoluyla bu bitkilerin kötü kokusu uçup, gider. Ortada kötü bir koku olmadığı için, yasaklanma sebebi kalkmış olur. Böylece mescide gidilebilir. Muaviye b. Kurra’nın babasından rivayet ettiği merfû bir hadiste Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bu ikisini illa yiyecekseniz pişirerek, öldürün (öyle yeyin).» Ebu Davûd. Nebi –sallallahu aleyhi ve sellemi’in konuyla ilgili sünneti böyledir. Pişirilerek öldürülmesi namaz için yahut başka bir sebepten dolayı camiye gidilmesi durumunda istenir. Namaz vakti dışında bu bitkileri yemede bir beis yoktur. İnsanların hoşlanmaması sebebiyle pişirilmesi emredilmiştir. İkmalu’l-Mu’lim, (2/500), Mirkatu’l-Mefatîh, 2/617, Mir’atu’l-Mefatîh (448,449), Şerhu’Riyazi’s-Salihîn, İbn Useymîn (6/447).

Arapça açıklama

يخبر عمر رضي الله عنه من حضر الخطبة بأنهم يأكلون من شجرتين خَبِيثَتَيْن: البصل والثوم والمراد بالخُبث هنا: النتانة، والعرب تطلق الخبيث على كل مذموم ومكروه من قول أو فعل أو مال أو طعام أو شخص،

ويدل لذلك حديث جابر رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم : (من أكل من هذه الشجرة المُنْتِنَة، فلا يَقْرَبَنَّ مسجدنا) رواه مسلم.

"البَصَل، والثُّوم" وكل ما له رائحة كريهة كالفِجْل والكُراث وغير ذلك لاسيما التتن والتَّبْغ والسيجارة، وإنما خص الثوم والبصل بالذِّكر لكثرة أكلهما، ونص على الكراث في حديث جابر بن عبد الله رضي الله عنه عند مسلم.

"إذا وجَد ريحَهُمَا من الرَّجُل في المسجد أَمَرَ به، فأُخرج إلى البَقِيع" كان النبي صلى الله عليه وسلم لا يكتفي بإخراجه من المسجد، بل يبعده عن المسجد حتى يوصله إلى البقيع، تعزيراً له؛ لأن ذلك مما يتأذى منه الناس وكذا الملائكة فإنها تتأذى منه، كما في الحديث الصحيح.

"فمن أكَلَهُمَا، فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخاً" المعنى: أن من أحب أن يأكلهما فليمتهما طبخاً؛ لأن الطبخ يذهب رائحتهما الكريهة، وإذا ذهبت الرائحة جاز دخول المسجد بعد ذلك لانتفاء العلة، وفي حديث معاوية بن قرة عن أبيه عن النبي صلى الله عليه وسلم مرفوعاً: "إن كنتم لا بد آكليهما فأميتوهما طبخاً"رواه أبو داود، ومحل إماتتهما طبخاً : إذا أراد دخول المسجد للصلاة أو لغير الصلاة ، أما إذا لم يكن وقت صلاة أو ليس في وقت صلاة فلا بأس من أكلهما نيئًا؛ لإباحة أكلهما وإنما جاء الأمر بالطبخ للتأذي.

  • النهي عن أكل البصل والثُّوم عند الحضور إلى المسجد؛ لأن رائحتهما خبيثة، ويلحق بهما كل ما له رائحة كريهة كرائحة أسنان أو بَخَر في الفم أو رائحة دخان وما أشبه ذلك؛ لأن العلة قائمة وهي تأذي الملائكة بالروائح الكريهة.
  • أن البَصَل والثُّوم تذهب رائحتهما بالطبخ ولا بأس عند ذلك من حضور المسجد وشهود الجماعات.
  • الملائكة تتأذى مما يتأذى منه بنو آدم، فينبغي للمسلم أن يكون طيب الرائحة عند حضور أماكن العبادة ومجامع الناس.
  • حرص الإسلام على تآلف المسلمين، وإبعاد كل ما من شَأنه تنفيرهم أو تفريق جماعتهم.
  • إزالة المنكر باليد لمن أمْكَنه ذلك.
  • على ولاة الأمر أن يقوموا بمراقبة المساجد، ويعتنوا بنظافتها، ويوجهوا الناس إلى ذلك.
  • حرص عمر -رضي الله عنه- على طهارة المسجد.
  • بيان حرص الإسلام على النظافة الشخصية.

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Müslimv. 261 h. Sahihصحيح Hadis صحيح مسلم No. 567
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (3)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح على شرط مسلم — تخريج المسند لشعيب (186)
  • Senedi sahihAhmed Muhammed Şâkir إسناده صحيح — تخريج المسند لشاكر (1/103)
  • Senedi sahihBezzâr إسناده صحيح — البحر الزخار (1/445)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (5)
  • البحر الزخار بمسند البزار (322)أَمَا تَكْفِيكَ آيَةُ الصَّيْفِ الَّتِي فِي آخِرِ سُورَةِ النِّسَاءِ ؟ وَإِنِّي إِنْ أَعِشْ أَقْضِي فِيهَا بِقَضِيَّةٍ يَقْضِي بِهَا مَنْ يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ، وَمَنْ لا يَقْرَأُ الْقُرْآنَ ، اللَّهُمَّ إِنِّي أُشْهِدُكَ عَلَى أُمَرَاءِ الأَمْصَارِ فَإِنِّي إِنَّمَا بَعَثْتُهُمْ لِيُعَلِّمُوا النَّا
  • التمهيد لابن عبد البر (1087)شَجَرَتَيْنِ ، مَا أَرَاهُمَا إِلا خَبِيثَتَيْنِ ، هَذَا الْبَصَلُ وَالثَّوْمُ ، وَلَقَدْ رَأَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ إِذَا وَجَدَ رِيحَهَا مِنَ الرَّجُلِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ ، فَمَنْ أَكَلَهَما فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
  • السنن الكبرى للنسائي (778)تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ مَا أَرَاهُمَا إِلا خَبِيثَتَيْنِ ، هَذَا الْبَصَلُ وَالثُّومُ ، لَقَدْ رَأَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ ﷺ إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ ، فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا
  • المحلى بالآثار لابن حزم (562)إِذَا وَجَدَ رِيحَهُمَا مِنَ الرَّجُلِ فِي الْمَسْجِدِ أَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ
  • مسند أبي يعلى الموصلي (175)تَأْكُلُونَ مِنْ شَجَرَتَيْنِ لا أَرَاهُمَا إِلا خَبِيثَتَيْنِ : هَذَا الْبَصَلُ وَالثُّومُ ، لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ إِذَا وَجَدَ مِنَ الرَّجُلِ رِيحَهُمَا فِي الْمَسْجِدِ أَمْرَ بِهِ فَأُخْرِجَ إِلَى الْبَقِيعِ ، فَمَنْ أَكَلَهُمَا فَلْيُمِتْهُمَا طَبْخًا

Aynı konuda

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Riyâzü's-Sâlihîn 1701

İbni Ömer (Allah Onlardan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) sarımsağı kastederek, “Her kim şu bitkiden çiğ olarak yemişse, mescidimize yaklaşmasın.” (Buhari, Ezan, 160; Müslim, Mesacid,

عن ابن عمر رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏من أكل من هذه الشجرة -يعني الثوم- فلا يقربن مسجدنا‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏ وفي رواية لمسلم‏:‏ ‏"‏مساجدنا‏"‏‏.‏

Râvi: Abdullah b. Ömer + 7 başka rivayet

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Riyâzü's-Sâlihîn 1702

Enes (Allah Ondan razı olsun)'dan rivayet edildiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Kim şu sarımsak bitkisinden yemişse mescidlerimize yaklaşmasın. Namaz kılanları rahatsız etmemeleri için bizimle birlikte namaz kılmasın.” (Buhari, Ezan, 160; Müslim, Mesacid, 70)

"‏من أكل من هذه الشجرة، فلا يقربنا، ولا يصلين معنا‏"

Râvi: Enes b. Mâlik + 3 başka rivayet

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 1703

Cabir (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Soğan ve sarımsak yemiş olan kimse bizden ve mescidimizden ayrılsın, uzak dursun, halkı rahatsız etmeyip evinde namaz kılsın.” (Buhari, Ezan, 160; Müslim, Mesacid, 72) Müslim'in bir…

وعن جابر رضي الله عنه قال‏:‏ قال النبي صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏من أكل ثومًا أو بصلا فليعتزلنا، أو فليعتزل مسجدنا‏"‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏‏.‏ وفي رواية لمسلم‏:‏ ‏"‏من أكل البصل، والثوم، الكراث، فلا يقربن مسجدنا، فإن…

Râvi: Jâbir ibn Abdullah + 1 başka rivayet

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 14760

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ وَسَمَّاهُ فِي غَيْرِ هَذَا الْحَدِيثِ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ مَرْوَانَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ…

Râvi: Jâbir ibn Abdullah + 6 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular