İçeriğe geç

Sahîh-i Müslim3. kitap

«Erkeğin suyu koyu beyazdır. Kadının suyu ise ince ve sarıdır. Hangisi önce gelirse yahut üstün olursa benzerlik ona olur.»

باب وُجُوبِ الْغُسْلِ عَلَى الْمَرْأَةِ بِخُرُوجِ الْمَنِيِّ مِنْهَا ‏‏

Sahih Sahîh-i Müslim hadisi Sahîh-i Müslim 311

Râvi:Umm Sulaym

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُمْ أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ حَدَّثَتْ أَنَّهَا، سَأَلَتْ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمَرْأَةِ تَرَى فِي مَنَامِهَا مَا يَرَى الرَّجُلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

إِذَا رَأَتْ ذَلِكِ الْمَرْأَةُ فَلْتَغْتَسِلْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ وَاسْتَحْيَيْتُ مِنْ ذَلِكَ قَالَتْ وَهَلْ يَكُونُ هَذَا فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ إِنَّ مَاءَ الرَّجُلِ غَلِيظٌ أَبْيَضُ وَمَاءَ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ فَمِنْ أَيِّهِمَا عَلاَ أَوْ سَبَقَ يَكُونُ مِنْهُ الشَّبَهُ ‏"

Enes b. Malik -radıyallahu anh- anlatıyor: Ummu Süleym -radıyallahu anhâ- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelerek rüyasında, erkeğin gördüğünü gören kadın hakkında (ne gerektiğini) sorar. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Evet! Suyu görürse, gusül alsın!» cevabını verir. Ummu Süleym devamla "Beni bir utanma bürüdü. Lakin kadınlar için bu olur mu? dediğini aktarır. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- de: «Evet. Öyle olmasa (çocuklarda anne tarafına) benzerlik olur mu? Erkeğin suyu koyu beyazdır. Kadının suyu ise ince ve sarıdır. Hangisi önce gelirse yahut üstün olursa benzerlik ona olur.» diye buyurur.

Rivayet eden: Müslim (No. 311).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Enes b. Malik -radıyallahu anh- anlatıyor: Ummu Süleym -radıyallahu anhâ- Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gelerek rüyasında, erkeğin gördüğünü gören kadın hakkında (ne gerektiğini) sorar. Yani erkeğin rüyada kendisini cima ederken gördüğü şeyleri kadın da görmektedir. Bununla ilgili gelerek soru sorar. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Evet! Suyu görürse, gusül alsın!» cevabını verir. Yani kadın rüyada erkeğin gördüklerini görür ve suyu gelirse gusül alsın. İmam Buharî’nin rivayetinde “Evet kadın suyun geldiğini görürse” ifadesi yer almaktadır. Yani meni görürse gusül alsın, demektir. Kadın uykudan uyanır ve menisinin geldiğini görürse gusül almalıdır. Şayet sadece rüyada bunu görür ve uyanınca menisinin gelmediğini anlarsa gusül almasına gerek kalmaz. Gusül alması meninin gelmesine bağlıdır. Bir keresinde Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem-’e ihtilam olduğunu hatırlamayan ancak uyanınca ıslaklık hisseden kimse hakkında soru sorulmuş; o da “Yıkansın” diye emretmiştir. Tam tersi olarak bir kimse ihtilam olduğunu görür de bir ıslaklık hissetmez ise bu durumda gusül de gerekmez. İmam Ahmed ve Ebu Davud’un rivayetinde Ummu Suleym: Bunu gören kadına gusül gerekir mi? diye sorar. Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- «Evet kadınlar erkeklerin kardeşleridir (hüküm aynıdır).» cevabını verir. Ummu Süleym bu cevabı duyunca şöyle der: "Beni bir utanma bürüdü. Lakin kadınların için bu olur mu?” Yani erkeklerin ihtilam olup, menisi geldiği gibi kadınların başına da böyle bir şey gelir mi? diye sorar. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- de "Evet." diye cevap verir. Kadınlar da erkekler gibi ihtilam olup, onlardan da meni gelir. Bir fark yoktur diyerek sorusunu yanıtlar. Ardından, öyle olmasa (çocuklar da anne tarafına) benzerlik olur mu? der. Buharî ve Müslim’in rivayetinde “Öyle olmasa çocukta anne tarafına benzerlik olur mu?” ifadesi yer almaktadır. Yani kadının menisi geldiği için çocuk anne tarafına benzer. Ardından Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- erkeğin ve kadının menisinin özelliklerinden bahsederek; «Erkeğin suyu koyu beyazdır. Kadının suyu ise ince ve sarıdır.» Bu özellikler genellikle hastalık olmadığı zaman böyledir. Zira bir hastalıktan dolayı erkeğin menisi ince yahut çok ilişkiye girmesi sebebiyle de meni de kırmızılık olabilir. Kadının menisi de güçlü olmasından dolayı beyaz olabilir. Alimler erkeklerin menisi ile ilgili olarak başka bazı özellikler zikretmişlerdir. Bunlar şöyledir: Erkek menisi çıkarken fışkırarak çıkar. Bu hakikate Kur’an-ı Kerim işaret etmiştir. “(İnsan) Fışkırıp, çıkan sudan yaratılmıştır” Meni çıkarken şehvet ve zevk alınır. Ardından bir durgunluk ve sakinlik olur. Hurma aşısı kokusuna benzeyen bir kokusu vardır. Hurma aşısının kokusu hamurun kokusuna yakındır. Kadınların menisi ise, iki ana özelliğe sahiptir. İkisinden birisi muhakkak olur. Kokusu erkek menisinin kokusuna benzer. Çıkarken son derece zevk alınır. Ardından bir sakinlik ve durgunluk hissedilir. Gelen su hakkında meni denilebilmesi için yukarıda ifade edilen bütün özelliklerin bir arada olması gerekmez. Tek bir özelliğe sahip olması onun meni olduğuna karar verilmesi için yeterlidir. Hiçbir özelliğe sahip olmayan sıvı hakkında galibi zan ile meni olmadığı hükmüne varılır. «Hangisi önce gelirse yahut üstün olursa benzerlik ona olur.» Diğer bir rivayette ise “galip/üstün” olursa ifadesi yer almaktadır. Çocuk yoğunluk ve kuvvet bakımından menisi güçlü olan anne ya da babaya benzer. Yahut menisi önce gelene benzer. Bazı alimler, meninin üstün gelmesinin önce gelmesi demek olduğunu ifade etmişlerdir. Buna binaen çocuk menisi önce gelen anne ya da babaya benzer. Zira erkek ve kadının menisi rahimde bir araya gelip buluşur. Erkekten ve kadından gelen meninin bir araya gelmesi sonucu cenin meydana gelir. Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır: “Biz insanı katışık bir nutfeden yaratmışızdır; onu deneriz.” (İnsan Suresi; 1-2) Yani erkek ve kadın suyunun karışımından yarattık demektir.

Arapça açıklama

يخبر أنس بن مالك رضي الله عنه عن أُمِّهِ أُمِّ سُلَيم رضي الله عنها أنَّها سألت نَبِي الله صلى الله عليه وسلم عن المرأة تَرى في مَنَامِها ما يَرى الرَّجل" بمعنى تَرى المرأة في منامها ما يراه الرَّجُل من الجِماع.

فأجابها رسول الله صلى الله عليه وسلم : «إذا رَأَت ذلك المرأة فَلْتَغْتَسِل» يعني: إذا رأت المرأة في منامها ما يراه الرَّجل، فلتغتسل، والمراد به: إذا أنزلت الماء كما في البخاري، "قال: نعم إذا رأت الماء" أي: المَني، تراه بعد الاستيقاظ، أما إذا رأت احتلاما في النوم ولم تَر مَنِيًّا، فلا غُسْل عليها؛ لأن الحكم مُعلق بالإنزال، ولهذا لما سئل النبي صلى الله عليه وسلم عن الرَّجُل يَجد البَلل ولا يَذْكُر احْتِلَاما، قال: "يغتسل" وعن الرَّجُل يَرى أن قد احْتَلم، ولا يَجِد البَلل، فقال: لا غُسْل عليه. فقالت أم سُليم: المرأة تَرى ذلك عليها الغسل؟ قال: نعم، إنما النَّساء شقائق الرجال" رواه أحمد وأبو داود.

فلما سمعت أم سُلَيْم الإجابة من رسول الله صلى الله عليه وسلم اسْتَحْيَت من ذلك، وقالت: "وهل يَكون هذا؟".

أي: هل يمكن أن تَحتلم المرأة وتنزل، كما هو الحال في الرَّجل؟

فقال نَبِي الله صلى الله عليه وسلم : "نعم": أي: يحصل من المرأة احتلام وإنزال، كما هو يحصل من الرَّجل ولا فرق.

ثم قال لها معللا ذلك: "فمِن أين يُكون الشَّبَه؟" وفي رواية أخرى في الصحيحين: "فَبِم يَشْبِهُها ولدُها" أي: فمن أين يكون شَبَه الولد بأُمه، إذا لم تُنزل مَنِيًّا؟!

ثم بَيَّن لها النبي صلى الله عليه وسلم صِفَة مَنِي الرَّجُل وصِفَة مَنِي المرأة بقوله: "إن ماء الرَّجُل غَليِظ أبْيَض، وماء المرأة رقِيق أصْفَر" وهذا الوصف باعتبار الغالب وحال السلامة؛ لأن مَنِي الرَّجُل قد يَصير رقيقا بسبب المرض، ومُحْمَرًّا بكثرة الجِماع، وقد يَبْيَض مَنِي المرأة لقُوَتها.

وقد ذَكر العلماء -رحمهم الله- أن لمَنِي الرَّجل علامات أخرى يُعرف بها، وهي: تدفقه عند خروجه دَفْقَة بعد دفْقَة، وقد أشار القرآن إلى ذلك، قال تعالى : (من ماء دافق)، ويكون خروجه بشهوة وتلذذ، وإذا خرج اسْتَعْقَبَ خروجه فُتورا ورائحة كرائحة طلع النَّخل، ورائحة الطَّلع قريبة من رائحة العَجين.

وأما مَنِي المرأة فقالوا فيه: إن له علامتين يُعرف بواحدة منهما إحداهما: أن رائحته كرائحة مني الرَّجل، والثانية: التلذذ بخروجه، وفتور شهوتها عَقِب خروجه.

ولا يشترط في إثبات كونه مَنِيا اجتماع جميع الصفات السابقة، بل يكفي الحكم عليه كونه منيًا من خلال صفة واحدة، واذا لم يوجد شيء منها لم يحكم بكونه منِيًّا، وغلب على الظن كونه ليس منِيًّا.

"فَمِنْ أَيِّهِمَا عَلَا، أو سَبَقَ، يَكُونُ مِنْه الشَّبَهُ" وفى الرواية الأخرى: "غَلَب" أي من ماء الرجل أو ماء المرأة؛

فَمن غَلَب ماؤه ماء الآخر؛ بسبب الكثرة والقوة كان الشَّبَه له، أو سَبَق أحدهما الآخر في الإنزال كان الشَّبَه له.

وقال بعض العلماء: إن عَلَا بمعنى سَبَق، فإن سَبَق ماء الرَّجل كان الشَّبَه له وإن سَبَق ماء المرأة كان الشَّبَه له.

وذلك أن مني الرَّجل ومنِي المرأة يجتمعان في الرحم، فالمرأة تُنزل والرَّجل يُنزل ويجتمع ماؤهما، ومن اجتماعهما يخلق الجَنين؛ ولهذا قال تعالى : (إنا خلقنا الإنسان من نُطفة أمْشَاج) [الإنسان 1 ، 2] أي مُختلط من ماء الرجل وماء المرأة.

  • سؤال أهل العلم؛ فإن أم سليم -رضي الله عنها- سألت النبي -صلى الله عليه وسلم- عن هذه المسألة العظيمة التي تنتفع بها نِساء المسلمين فكانت سبب خير.
  • أنه لا يجوز أن يمتنع الإنسان من السؤال في أمور دينه حياء.
  • وقوع الاحتلام من المرأة في المَنَام كالرجل، وأنَّها إذا احتلَمَتْ وأنزلت، وجَبَ عليها الغسلُ كالرَّجل.
  • استعمال الكِناية موضع اللفظ الذي يُسْتَحيا منه في العادة؛ لأنها قالت -رضي الله عنها-: "ترى في منامها.."، فاجْتَنَبت اللفظ الذي يُسْتَحيا منه، وأتت بلفظ مُجْمَل يَدل عليه.
  • لا يجب الاغتسال إلا بنزول المَني؛ لقوله -صلى الله عليه وسلم-: "إذا رَأَت ذلك المرأة فَلْتَغْتَسِل"، والمراد به: إذا أنزلت، فإن انتقل عن موضعه ولم يخرج لم يجب الغُسل؛ لأن الحكم مُعلَّق بِخُرُوجه.
  • أنه لا يجب الغسل مع الشَّك؛ لقوله: "إذا رَأَت ذلك المرأة فَلْتَغْتَسِل"، فإن حصل الشك، فالأصل عدمه.
  • أنَّ شَبَه الولد (ذكرًا أو أنثى) بأمِّه يكونُ بسبب مائها، الذي يلتقي بماء الرجل أثناء العمليَّة الجنسيَّة، فأي الماءين غَلَب كان له الشَّبَه.
  • الحديث من الأدلة على ثبوت النَّسَب بالشَّبَه.
  • ينبغي تعداد الأدلة وتنويعها؛ لأن النبي -صلى الله عليه وسلم- قال: (نعم) وهذا دليل شَرعي، وأضاف إلى هذا الدليل دليلا حِسِّيا، وهو قوله: (فمن أين يكون الشَّبَه؟).
  • الحديث من الأدلة على إجابة السائل بأكثر ممَّا سأل؛ لأن النبي -صلى الله عليه وسلم- وصَف لها حال المَنِي، وهي لم تسأل عنه، لكن لما كان المقام يقتضي ذلك بَيَّن لها النبي -صلى الله عليه وسلم- صِفته.

Klasik şerh

Nevevî — Şerhu Sahîhi Müslim

قَوْله : ( حَدَّثَنَا عَبَّاس بْن الْوَلِيد. حَدَّثَنَا يَزِيد بْن زُرَيْعٍ ) هُوَ عَبَّاس بِالْبَاءِ الْمُوَحَّدَة وَالسِّين الْمُهْمَلَة , وَصَحَّفَهُ بَعْض الرُّوَاة لِكِتَابِ مُسْلِم فَقَالَ : ( عَيَّاش ) - بِالْيَاءِ الْمُثَنَّاة وَالشِّين الْمُعْجَمَة - وَهُوَ غَلَط صَرِيح فَإِنَّ ( عَيَّاشًا ) - بِالْمُعْجَمَةِ - هُوَ عَيَّاش بْن الْوَلِيد الرَّقَّام الْبَصْرِيّ , وَلَمْ يَرْوِ عَنْهُ مُسْلِم شَيْئًا , وَرَوَى عَنْهُ الْبُخَارِيّ. وَأَمَّا ( عَبَّاس ) - بِالْمُهْمَلَةِ - فَهُوَ اِبْن الْوَلِيد الْبَصْرِيّ التُّرْسِيّ وَرَوَى عَنْهُ الْبُخَارِيّ وَمُسْلِم جَمِيعًا , وَهَذَا مِمَّا لَا خِلَاف فِيهِ , وَكَانَ غَلَط هَذَا الْقَائِل وَقَعَ لَهُ مِنْ حَيْثُ إِنَّهُمَا مُشْتَرَكَانِ فِي الْأ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Müslimv. 261 h. Sahihصحيح Hadis صحيح مسلم No. 311
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (1)
  • شعبة بن الحجاج ليس بصحيح — الجرح والتعديل (1/157)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • السنن الكبرى للبيهقي (736)الْمَرْأَةِ تَرَى فِي مَنَامِهَا مَا يَرَى الرَّجُلُ فِي مَنَامِهِ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ : إِذَا رَأَتْ ذَلِكَ الْمَرْأَةُ فَلْتَغْتَسِلْ , فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ : وَاسْتَحْيَيْتُ مِنْ ذَلِكَ ، قَالَتْ : وَهَلْ يَكُونُ هَذَا ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ : فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ ؟ إِ
  • المحلى بالآثار لابن حزم (192)إِذَا رَأَتِ الْمَرْأَةُ ذَلِكَ فَلْتَغْتَسِلْ ، قِيلَ : وَهَلْ يَكُونُ هَذَا ؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ : نَعَمْ ، فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ إِنَّ مَاءَ الرَّجُلِ غَلِيظٌ أَبْيَضُ وَمَاءَ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ ، فَمِنْ أَيِّهِمَا عَلا أَوْ سَبَقَ يَكُونُ مِنْهُ الشَّبَهُ
  • مستخرج أبي عوانة (642)إِذَا رَأَتْ ذَلِكَ الْمَرْأَةُ فَلْتَغْتَسِلْ ، فَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ : وَاسْتَحْيَيْتُ , وَقَالَتْ : أَوَ يَكُونُ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ : نَعَمْ , فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ ؟ إِنَّ مَاءَ الرَّجُلِ غَلِيظٌ أَبْيَضُ ، وَمَاءُ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ ، فَ
  • مسند أبي يعلى الموصلي (3074)إِذَا رَأَتْ ذَلِكَ الْمَرْأَةُ فَلْتَغْتَسِلْ ، قَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ : وَاسْتَحْيَيْتُ مِنْ ذَلِكَ ، فَقُلْتُ : وَهَلْ يَكُونُ هَذَا ؟ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ ﷺ : نَعَمْ ، فَمِنْ أَيْنَ يَكُونُ الشَّبَهُ ؟ إِنَّ مَاءَ الرَّجُلِ غَلِيظٌ ، وَمَاءُ الْمَرْأَةِ رَقِيقٌ أَصْفَرُ ، فَمِنْ أَيِّهِمَا عَ

Aynı konuda

Sahih Sahîh-i Buhârî 282

"Ey Allah'ın Rasûlü! Kuşkusuz Allah, hakkın söylenmesinden haya etmez. Bir hanım ihtilam olduğu zaman gusül abdesti alması gerekir mi?" dedi. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-: «Suyu (meniyi) gördüğü zaman evet (alması gerekir).» buyurdu.

Ümmü Seleme -radıyallâhu anhâ- şöyle dedi: Ebû Talha'nın hanımı Ümmü Süleym, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e geldi ve: "Ey Allah'ın Rasûlü! Kuşkusuz Allah, hakkın söylen­mesinden haya etmez. Bir hanım ihtilam olduğu zaman gusül abdesti alması gerekir mi?" dedi. Rasûlullah -sallallahu…

نَعَمْ إِذَا رَأَتِ الْمَاءَ ‏"

Râvi: Ümmü Seleme + 3 başka rivayet Şerhli

Konular