Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem, Allah Teâlâ'nın güzel mi çirkin mi, büyük mü küçük mü, sağlıklı mı hasta mı diye kullarının dış görünüşüne ve şekillerine bakmadığını haber vermiştir. Aynı şekilde çok mu az mı diye mal varlıklarına da bakmaz. Allah -Azze ve Celle- biraz önce söylediğimiz hususlardan ve buradaki farklılıklarından dolayı kullarını hesaba çekip azap etmez. Ancak kalplerindeki takva, kesin itikat, samimiyet, ihlas, riya ve şöhret olma kastı var mı ve amelleri salih mi değil mi, buna bakar bunlara göre karşılığını verir.
Hadisten çıkan dersler
Kalbi ıslah etmeye özen göstermek ve onu her türlü kınanacak sıfatlardan arındırmak ifade edilmiştir.
Kalbin düzgünlüğü ihlaslı olması ile, amellerin düzgünlüğü ise Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e tabi olmakla gerçekleşir. Bu ikisi Allah katında bakılan ve itibar edilen hususlardır.
İnsan ne parasına, ne güzelliğine, ne vücuduna, ne de dünyalık hiçbir şeye aldanmamalıdır.
Kalbi ıslah etmeden dış görünüşe itimat edip güvenmekten sakındırılmıştır.
Arapça açıklama
يُبَِّنُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ اللهَ سبحانه وتعالى لا يَنظُرُ إلى صور العبادِ وأجسامِهم، هل هي جميلةٌ أو ذَميمةٌ؟ هلْ هي كَبيرةٌ أو صَغيرةٌ؟ أو صَحيحةٌ أو سَقيمةٌ؟
ولا يَنظُرُ إلى أموالهم، هل هي كثيرة أو قليلة؟ فالله عزَّ وجلَّ لا يُؤاخِذُ عبادَه ولا يُحاسبُهم على هذه الأمورِ وتَفاوُتِهم فيها، ولكنْ يَنظُرُ إلى قُلوبِهم وما فيها من التَّقْوى واليقينِ، والصدقِ والإخلاصِ، أو قصدِ الرياءِ والسُّمعةِ، وينظُرُ إلى أعمالِهم من حيثُ صلاحُها وفسادُها؛ فيثيبُ ويُجازي عليها.
الاعتناء بإصلاح القلب، وتطهيره عن كل وصف مذموم.
صلاح القلب بالإخلاص، وصلاح العمل بمتابعة النبي عليه الصلاة والسلام، وهما محل النظر والاعتبار عند الله تعالى.
لا يغتر الإنسان بماله ولا بجماله ولا ببدنه ولا بشيء من مظاهر هذه الدنيا.
السنة لعبد الله بن أحمد (1122)اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ وَأَمْوَالِكُمْ وَلَكِنْ إِنَّمَا يَنْظُرُ إِلَى أَعْمَالِكُمْ وَقُلُوبِكُمْ
حديث هشام بن عمار (19)اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ لا يَنْظُرُ إِلَى صُوَرِكُمْ ، وَلا إِلَى أَمْوَالِكُمْ ، وَلَكِنْ يَنْظُرُ إِلَى قُلُوبِكُمْ ، وَإِلَى أَعْمَالِكُمْ