Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- uykudan uyanan herkese üç defa istinsâr yapmasını, yani burnuna su çektikten sonra sümkürmesini tavsiye etmiştir. Bunun sebebi ise şeytanın (burun boşluğu/burnun iç kısmı) üzerinde geceyi geçirmesidir – ki bu, burnun tamamını ifade eder.
Hadisten çıkan dersler
Uykudan uyanan bir kimsenin burnundan Şeytan'ın izlerini gidermek için istinsâr yapması meşrudur. Abdest almak isterse, bu durumda istinsâr yapma emri daha da kesindir.
İstinsâr, istinşakın faydasını tamamlar. Çünkü istinşak, burnu içten temizler, istinsâr ise su ile birlikte bu pislikleri dışarı atar.
Bu, "gece uykusu" ifadesinin de belirttiği gibi, gece uykusuyla sınırlıdır ve bu durum yalnızca gece uykusu sırasında gerçekleşir ve kişinin geceleri daha derin ve uzun süre uyuma olasılığı daha yüksektir.
Hadis, Şeytan'ın insana eşlik ettiği, fakat insanın bunu hissetmediğine delildir.
Arapça açıklama
يَحُثُّ النبيُّ صلى الله عليه وسلم مَن استيقظ مِن مَنامِه أن يَستنثر ثلاث مرات؛ والاستنثار هو إخراج الماء من الأنف بعد إدخاله، وذلك لأن الشيطان يَبيت على الخيشوم -وهو الأنف كلُّه-.
يُشرع لكلِّ مَن استيقظ مِن النوم أنْ يستنثر إزالةً لأثر الشيطان من أنفه، وإذا كان سيتوضأ، فالأمر بالاستنثار حينئذ آكد.
الاستنثار من تمام فائدة الاستنشاق؛ لأن الاستنشاق تنظيف داخل الأنف، والاستنثار يُخرِج ذلك الوَسَخَ مع الماء.
تَقْيِيْدُه بنوم الليل، أخذًا مِن لفظ "يَبيت"؛ فإنّ البيتوتةَ لا تكون إلا من نوم الليل، ولأنه مَظِنَّة الطول والاستغراق.
في الحديث دليلٌ على مُلابَسَةِ الشيطان للإنسان وهو لا يَشْعُرُ بذلك.
