Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, yanında mahremi olan bir erkek bulunmadan Müslüman bir kadının bir gecelik mesafeye yolculuk yapmasını yasaklamıştır.
Hadisten çıkan dersler
İbn Hacer rahimehullah- şöyle demiştir: Bir kadının mahremi olmadan yolculuk yapması caiz değildir. Bu hüküm; hac, umre ve hicret etme durumları dışındaki yolculuklar için bir icma konusudur. Hatta alimlerden bir kısmı, mahremin bulunmasını haccın (kadına farz olmasının) şartlarından biri saymıştır.
Hadisten, İslam dininin mükemmelliği, kadını koruma ve kollama konusundaki hassasiyeti anlaşılmaktadır.
Allah’a ve ahiret gününe iman, Allah’ın kanunlarına teslim olmayı ve O’nun sınırlarına uymayı gerektirir.
Kadının mahremi, kocasıdır ya da akrabalık, süt emme veya evlilik bağı sebebiyle ona ebedî olarak evlenmesi haram olan kişidir. Mahrem kişinin Müslüman, ergenlik çağına ulaşmış, akıllı, güvenilir ve emin biri olması gerekir. Çünkü mahremin amacı kadını korumak, onu muhafaza etmek ve onun işlerini üstlenmektir.
Beyhakî -rahimehullah- kadının ancak bir mahrem eşliğinde çıkabileceği yolculuğun mesafesine dair var olan rivayetler hakkında şöyle demiştir: Netice itibarıyla, yolculuk olarak adlandırılan her türlü seyahat —ister üç günlük, ister iki günlük, ister bir günlük, ister bir beridlik (yaklaşık 20-22 km) veya başka bir mesafede olsun— kadına, yanında kocası veya bir mahremi olmadan yasaklanmıştır. Bunun sebebi, İbn Abbas’tan nakledilen ve Müslim’in yukarıda geçen rivayetlerinin sonuncusu olan şu mutlak hadistir: "Bir kadın, yanında mahremi olmadıkça yolculuğa çıkmasın." Bu ifade, yolculuk diye isimlendirilen her şeyi kapsamaktadır. (Beyhakî’nin sözü) burada bitti. Bu hadis, soruyu soran kişinin durumuna ve yaşadığı bölgeye göre söylenmiştir.
Arapça açıklama
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنّه يَحْرُم على المرأة المسلمة أن تسافر مسيرة ليلة إلا أن يكون معها رجل مِن محارمِها.
قال ابن حجر: عدم جواز السفر للمرأة بلا مَحرَم، وهو إجماع في غير الحج والعمرة، والخروج مِن دار الشرك، ومنهم من جعل ذلك مِن شرائط الحج.
كمال الشريعة الإسلامية، وحرصها على صَوْن المرأة وحمايتها.
الإيمان بالله واليوم الآخر يَستلزم الخضوع لشرع الله، والوقوف عند حدودِه.
مَحْرَم المرأة هو زوجها أو مَن يَحرُم عليها بالتأبيد بسبب قرابة، أو رضاع، أو مصاهرة، ويكون مسلمًا بالغًا عاقلًا ثقة مأمونًا؛ فإنَّ المقصود من المحرم حماية المرأة وصيانتها والقيام بشأنها.
قال البيهقي عن الروايات الواردة في مُدَّة السفر الذي لا تسافر فيها المرأة إلا مع ذي مَحرم: والحاصل أنّ كل ما يُسمّى سفرًا تنهى عنه المرأة بغير زوج أو محرم سواء كان ثلاثة أيام أو يومين أو يومًا أو بَريدًا أو غير ذلك؛ لرواية ابن عباس المُطلَقة، وهي آخر روايات مسلم السابقة: {لا تسافر امرأة إلا مع ذي محرم} وهذا يتناول جميع ما يسمى سفرًا. انتهى، وهذا الحديث كان بحسب حال السائل وموطنه.
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Müslimv. 261 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح مسلمNo. 1339
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (8)
SahihElbânîصحيح — صحيح أبي داود (1724)
SahihElbânîصحيح — صحيح أبي داود (1723)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (10401)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط مسلم — تخريج صحيح ابن حبان (2728)
Ebû Dâvûdلم يذكر القعنبي والنفيلي عن أبيه [يعني في إسناده — سنن أبي داود (1724)
Ebû Dâvûdسكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح — سنن أبي داود (1723)
Sahihİbn Hibbânأخرجه في صحيحه — صحيح ابن حبان (2728)
عبد الحق الإشبيليسكت عنه [وقد قال في المقدمة: وإن لم تكن فيه علة كان سكوتي عنه دليلا على صحته — الأحكام الوسطى (2/ 259)
«Bir kadın beraberinde kocası veya mahremi olmaksızın iki gün mesafedeki bir yolculuğa çıkamaz. Ramazan ve Kurban Bayramının ilk günü oruç tutulmaz. Sabah namazının farzının kılınmasından sonra Güneş doğana kadar, ikindi namazının farzından sonra da Güneş batana kadar namaz yoktur. (İbadet için) şu…
