Ramazan hilâlini gördüğünüz zaman oruca başlayın ve şevval hilalini gördüğünüz zaman bayram edin. Eğer hava kapalı olur da hilali göremezseniz, onu takdir edin. (Oruca başlamak için şaban ayını, bayram yapmak için de ramazan ayını otuz gün olarak takdir edin.)
İbni Ömer -radıyallahu anhuma-'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle söylediğini işittim:
«Ramazan hilâlini gördüğünüz zaman oruca başlayın ve şevval hilalini gördüğünüz zaman bayram edin. Eğer hava kapalı olur da hilali göremezseniz, onu takdir edin. (Oruca başlamak için şaban ayını, bayram yapmak için de ramazan ayını otuz gün olarak takdir edin.)»
Rivayet eden: Müslim (No. 1080g, 1080f), Buhârî (No. 1900), Nesâî (No. 2120, 2128), İbn Mâce (No. 1654) ve Ahmed b. Hanbel (No. 6041).
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- ramazan ayının başlangıç ve bitiş alametlerini açıklamış ve şöyle buyurmuştur: Ramazan hilalini görürseniz oruç tutun ve sizinle Ay'ın arasına bulutlar girer ve Ay'ı örterse o durumda şaban ayını otuz güne tamamlayın. Şevval hilalini gördüğünüzde oruç tutmayın (bayram yapın) eğer sizinle Ay'ın arasına bulutlar girer ve Ay'ı örterse, ramazan ayını otuz güne tamamlayın.
Hadisten çıkan dersler
Ayın başlangıcını belirlemede esas olan hesap değil, hilalin görülmesidir.
İbnü’l-Münzir, Ramazan ayının girişi hilali görmekle değilde yalnızca hesapla belirlenmesi hâlinde orucun vacip olmayacağı konusunda icmâ bulunduğunu nakletmiştir.
Bulut veya benzeri bir durum ramazan hilalinin görülmesini engelliyorsa, o zaman şaban ayının otuz güne tamamlanması farzdır.
Bir kameri ay sadece yirmi dokuz veya otuz gündür.
Eğer bulut veya benzeri bir durum şevval hilalinin görülmesini engelliyorsa ramazanı otuz güne tamamlamak farzdır.
Bulunduğu yerde Müslümanların oruçla ilgili işlerini takip eden kimse bulunmayan yahut bu hususta ihmalkâr davranılan bir yerde olan kişi; dikkatli olmalı ve kendi görmesiyle ya da güvendiği bir kimsenin görmesiyle orucunu tutmalıdır. Buna göre oruca başlar ve buna göre iftar eder.
Arapça açıklama
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم علامةَ دخول شهر رمضان وخروجه، فقال: إذا رأيتم هلال رمضان فصوموا، فإنْ حَالَ بينكم وبينه غَيْمٌ وسُتِرَ عليكم؛ فعُدُّوا ثلاثين يومًا لشهر شعبان، وإذا رأيتم هلال شوال فأفطروا، فإنْ حال بينكم وبينه غَيْمٌ وسُترَ عليكم؛ فعُدُّوا ثلاثين يومًا لشهر رمضان.
الاعتماد على الرؤية لا على الحساب في إثبات دخول الشهر.
نقل ابن المنذر الإجماع على أنه لا يجب الصيام إذا كان دخول شهر رمضان بالحساب فقط دون الرؤية.
وجوب إكمال شعبان ثلاثين يومًا إذا حال دون رؤية هلال رمضان غَيْمٌ أو نحوه .
الشهرُ القَمَريُّ لا يكون إلا تسعةً وعشرون يومًا، أو ثلاثين يومًا.
وجوب إكمال رمضان ثلاثين يومًا إذا حال غيم أو نحوه دون هلال شوال.
من كان بموضع ليس فيه مَن يَتَفَقَّدُ أَمْرَ المسلمين في الصوم، أو كان ممن يضيِّع ذلك فينبغي أن يراعي ذلك ويَتفقده بمَن يثبت ذلك عنده برؤية نفسه أو برؤية من يثق به؛ فيصوم بذلك ويفطر.
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Müslimv. 261 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح مسلمNo. 1080
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (21)
SahihElbânîصحيح — صحيح النسائي (2122)
HasenElbânîحسن — صحيح الجامع (1739)
SahihElbânîصحيح — صحيح الجامع (3744)
SahihElbânîصحيح — صحيح ابن ماجه (1349)
SahihElbânîصحيح — صحيح النسائي (2119)
ZayıfElbânîضعيف — ضعيف الجامع (1595)
Senedi sahihElbânîإسناده صحيح — صحيح النسائي (2137)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط مسلم — تخريج صحيح ابن حبان (3441)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج المسند لشعيب (7864)
ZayıfŞuayb el-Arnaûtضعيف — تخريج مشكل الآثار (3764)
وعنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "صوموا لرؤيته، وأفطروا لرؤيته، فإن غَبِيَ عليكم فأكملوا عدة شعبان ثلاثين" ((متفق عليه وهذا لفظ البخاري)). وفي رواية مسلم: "فإن غم عليكم فصوموا ثلاثين…
