İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sünen-i Ebû Dâvûd43. kitap

Ben: 'Ey Allah'ın Rasûlü! En çok kime iyilik edip hürmet göstermeliyim?' dedim. O da şöyle buyurdu: «Annene. Sonra annene. Sonra annene. Sonra babana. Sonra da yakınlık derecesine göre en yakın olana

باب فِي بِرِّ الْوَالِدَيْنِ

Farklı hükümler 4 âlimin hükmü Sünen-i Ebû Dâvûd 5139

Râvi:Mu‘âwiya al-Qushayrî

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ بَهْزِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ ‏"‏ أُمَّكَ ثُمَّ أُمَّكَ ثُمَّ أُمَّكَ ثُمَّ أَبَاكَ ثُمَّ الأَقْرَبَ فَالأَقْرَبَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

لاَ يَسْأَلُ رَجُلٌ مَوْلاَهُ مِنْ فَضْلٍ هُوَ عِنْدَهُ فَيَمْنَعُهُ إِيَّاهُ إِلاَّ دُعِيَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَضْلُهُ الَّذِي مَنَعَهُ شُجَاعًا أَقْرَعَ ‏"

Behz b. Hakîm, babası vasıtasıyla dedesinden rivayet ettiğine göre, dedesi şöyle demiştir:

Ben: 'Ey Allah'ın Rasûlü! En çok kime iyilik edip hürmet göstermeliyim?' dedim. O da şöyle buyurdu: «Annene. Sonra annene. Sonra annene. Sonra babana. Sonra da yakınlık derecesine göre en yakın olana.»

Rivayet eden: Ebû Dâvûd (No. 5139), Nesâî (No. 2566) ve Ahmed b. Hanbel (No. 19179, 19192).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- en çok şefkatle muamele edilmeye, ihsanda bulunulmaya, iyi muamele görmeye, güzel geçinmeye en çok layık olan kişinin anne olduğunu açıklamıştır. Diğer insanlara kıyasla annenin hakkını, istisnasız tüm diğer insanlardan üstünlüğünü göstermek için üç kez tekrarlayarak vurgulamıştır. Daha sonra Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- iyilik ve hürmet bakımından anneden sonra kimin geldiğini açıklayarak şöyle buyurdu: 'Sonra baba; sonra da akrabalardan en yakın olan, ardından ona yakınlık bakımından gelenlerdir.' Yakınlık derecesi arttıkça, sıla-i rahime en uzak olandan daha fazla hak sahibi olur.

Hadisten çıkan dersler

  • Hadiste yakınlık derecelerine göre öncelik sıralamasında anne, sonra baba, sonra da en yakın akraba zikredilmektedir.
  • Ebeveynin değeri, özellikle de annelerin değeri açıklanmıştır.
  • Hadiste anneye iyilik ve hürmet etme hususu üç kez tekrarlanmıştır; bu, annenin çocukları üzerindeki muazzam emeği (fazileti) ve yalnızca annenin tek başına göğüslediği hamilelik, doğum ve emzirme gibi pek çok meşakkat, zorluk ve yorgunluğa katlanmasından dolayıdır. Daha sonraki (çocuğun büyüme ve) eğitim sürecine ise baba da ortak olur.

Arapça açıklama

بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ أولى الناس بالبر به، والإحسان إليه، وحسن المعاملة، وطيب المعاشرة، ومصاحبته وصلته: هي الأم، وأكَّد حق الأم على غيرها بتكراره ثلاث مرات؛ لبيان فضلها على سائر الناس دون استثناء.

ثم قال صلى الله عليه وسلم مبينًا من يليها في البر: ثم الأب، ثم الأقرب فالأقرب من ذوي الأرحام، وكلما كان أقرب كان أولى بالصلة من الأبعد.

  • الحديث فيه تقديم الأم، ثم الأب، ثم الأقرب فالأقرب، على حسب درجاتهم في القرب.
  • بيان مكانة الوالدين والأم خصوصًا.
  • كرَّر في الحديث البر بالأم ثلاثًا؛ وذلك لعِظم فضلها على أولادها، ولكثرة ما تتحمله من مشاق وتعب وصعوبة الحمل، ثم الوضع، ثم الرضاع، والتي تنفرد بها الأم، ثم تشارك الأب في التربية.

Klasik şerh

Azîmâbâdî — Avnü'l-Ma'bûd

( عَنْ بَهْز بْن حَكِيم عَنْ أَبِيهِ ) : أَيْ حَكِيم ( عَنْ جَدّه ) : أَيْ جَدّ بَهْز وَهُوَ مُعَاوِيَة اِبْن حَيْدَة ( مَنْ أَبَرّ ) : بِفَتْحِ الْمُوَحَّدَة وَتَشْدِيد الرَّاء عَلَى صِيغَة الْمُتَكَلِّم أَيْ مَنْ أُحْسِن إِلَيْهِ وَمَنْ أَصِلهُ ( قَالَ أُمّك ) : بِالنَّصْبِ أَيْ بِرَّ أُمّك وَصِلْهَا أَوَّلًا ( ثُمَّ الْأَقْرَب فَالْأَقْرَب ) : أَيْ إِلَى آخِر ذَوِي الْأَرْحَام ( لَا يَسْأَل رَجُل مَوْلَاهُ ) : أَيْ مُعْتَقه بِفَتْحِ التَّاء أَوْ الْمُرَاد بِالْمَوْلَى الْقَرِيب أَيْ ذُو الْقُرْبَى وَذُو الْأَرْحَام وَاَللَّه أَعْلَم ( مِنْ فَضْل ) : أَيْ الْمَال الْفَاضِل مِنْ الْحَاجَة ( فَيَمْنَعهُ إِيَّاهُ ) : أَيْ لَا يُعْطِي الْمَوْلَى الْفَضْل الرَّجُل , فَالضَّمِير الْمَرْفُوع لِلْ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Adı geçen 4 âlim aynı hükmü vermemiştir; her biri aşağıda belirtilmiştir.

ÂlimHükümKapsamEser
Elbânîv. 1420 h. SahihHasan Sahih حسن صحيح Hadis No. 5139
Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. HasenHasan Hadis No. 5139
Muhammed Muhyiddîn Abdülhamîdv. 1392 h. SahihHasan Sahih Hadis No. 5139
Ebû Dâvûdv. 275 h. سكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح Hadis سنن أبي داود No. 5139
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (4)
  • HasenElbânî حسن — صحيح الجامع (7709)
  • HasenElbânî حسن — صحيح الترغيب (895)
  • SahihŞuayb el-Arnaût صحيح لغيره — تخريج سنن أبي داود (5139)
  • Münzirî لا ينزل عن درجة الحسن وقد يكون على شرط الصحيحين أو أحدهما — الترغيب والترهيب (2/72)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • السنن الكبرى للبيهقي (7173)لا يَأْتِي رَجُلٌ مَوْلاهُ فَيَسْأَلَهُ مِنْ فَضْلٍ هُوَ عِنْدَهُ ، فَيَمْنَعَهُ إِيَّاهُ ، إِلا دُعِيَ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتَلَمَّظُ فَضْلَهُ الَّذِي مَنْعَ
  • السنن الكبرى للنسائي (2330)لا يَأْتِي رَجُلٌ مَوْلاهُ يَسْأَلُهُ مِنْ فَضْلٍ عِنْدَهُ فَيَمْنَعُهُ إِيَّاهُ ، إِلا دُعِيَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعٌ أَقْرَعُ يَتَلَمَّظُ فَضْلَهُ الَّذِي مَنَعَ
  • تهذيب الآثار للطبري (153)لا يَأْتِي رَجُلٌ مَوْلاهُ فَيَسْأَلُهُ مِنْ فَضْلِ مَالِهِ عِنْدَهُ ، فَيَمْنَعُهُ إِيَّاهُ ، إِلا دُعِيَ لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا يَتَلَمَّظُ فَضْلَهُ الَّذِي مَنَعَ
  • شعب الإيمان للبيهقي (3115)لا يَأْتِي رَجُلٌ مَوْلاهُ فَيَسْأَلَهُ مِنْ فَضْلٍ هُوَ عِنْدَهُ فَيَمْنَعُهُ إِيَّاهُ إِلا دُعِيَ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَتَلَمَّظُ فَضَّلَهُ الَّذِي مَنَعَ

Aynı konuda

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 987a

Zekâtı verilmeyen her altın ve gümüş, kıyamet günü ateşte kızdırılarak levhalar haline getirilir

«Zekâtı verilmeyen her altın ve gümüş, kıyamet günü ateşte kızdırılarak levhalar haline getirilir. Sahibinin yanları, alnı ve sırtı bunlarla dağlanır. Bu plakalar soğudukça, süresi elli bin sene olan bir günde kullar arasında hüküm verilinceye kadar sahibine azap için tekrar kızdırılır. Neticede…

مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلاَ فِضَّةٍ لاَ يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحَ مِنْ نَارٍ فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ…

Râvi: Ebû Hureyre + 18 başka rivayet Şerhli

Hüküm yok Mişkâtü'l-Mesâbîh 1791

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «يَكُونُ كَنْزُ أَحَدِكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ شُجَاعًا أَقْرَعَ يَفِرُّ مِنْهُ صَاحِبُهُ وَهُوَ يَطْلُبُهُ…

Râvi: Ebû Hureyre + 8 başka rivayet Yalnız Arapça

Konular

Türkçe
11 Ekim 2026 Pazar 30 ربيع الآخر 1448 هـ

Hakkında Gizlilik