Kim, Bismillâhillezi lâ yedurru ma’asmihi şey’ün fil'-Ardi ve'lâ fi's-Semâi ve Huve's-Semî’u'l-Alîm "Yerde de gökte de O’nun ismiyle birlikte hiçbir şeyin zarar veremeyeceği Allah’ın adıyla. O, her şeyi işiten ve bilendir." duasını akşamleyin üç defa okursa, sabaha kadar ona ani bir musibet isabet etmez
Ebân b. Osman'dan rivayet edildiğine göre o şöyle demiştir: Osman b. Affân -radıyallahu anh-'ı şöyle derken işittim: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'i şöyle derken işittim:
«Kim, Bismillâhillezi lâ yedurru ma’asmihi şey’ün fil'-Ardi ve'lâ fi's-Semâi ve Huve's-Semî’u'l-Alîm "Yerde de gökte de O’nun ismiyle birlikte hiçbir şeyin zarar veremeyeceği Allah’ın adıyla. O, her şeyi işiten ve bilendir." duasını akşamleyin üç defa okursa, sabaha kadar ona ani bir musibet isabet etmez. Kim de bunu sabahleyin üç defa okursa, akşama kadar ona ani bir musibet isabet etmez. (Râvî devamla şöyle dedi:) “Ebân b. Osman’a felç isabet etti. Hadisi ondan işiten adam ona bakıp duruyordu. Bunun üzerine Ebân ona: ‘Neden bana bakıyorsun?’ dedi ve ardından şunu söyledi: ‘Allah’a yemin ederim ki ben Osman adına yalan bir söz uydurmadım. Osman da Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-'in adına yalan söz uydurmadı. Fakat bana bu hâlin isabet ettiği gün öfkelendim de bu duayı okumayı unuttum."
Rivayet eden: Ebû Dâvûd (No. 5088), Tirmizî (No. 3388), İbn Mâce (No. 3869) ve Ahmed b. Hanbel (No. 418, 444, 497).
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- her kim sabahleyin fecirden sonra ve her gece akşam Güneş batmadan önce üç defa: ‘Bismillah’ diyerek her türlü zararlı şeyden Allah’tan yardım diler ve korunurum. O’nun ismi anıldığında, yerde olsun gökte olsun, ne kadar büyük olursa olsun hiçbir şey zarar veremez. O, sözlerimizi işiten ve hâllerimizi en iyi bilendir.” diyen kimse hakkında şunu beyan etmiştir:
Kim bu duayı akşam yaparsa, o kimsesin başına sabaha kadar ansızın bir musibet isabet etmez. Duayı sabah yapan kimsenin başına da akşama kadar ansızın bir musibet gelmez.
Hadis ravisi Ebân b. Osman felç oldu, yani vücudunun bir yarısı üzerinde kontrol kaybı oldu, hadisi ondan işiten kişi, Ebân’a hayretle bakmaya başladı. Bunun üzerine Ebân adama dedi ki: Bana neden bakıyorsun? Allah’a yemin ederim ki, ben Osman hakkında yalan söylemedim, Osman da Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- hakkında yalan söylemedi. Fakat o gün bu hastalığa tutulduğumda Allah bana bunu söylememi takdir etmedi, öfkelendim ve bu zikri söylemeyi unuttum.
Hadisten çıkan dersler
Bu zikrin sabah ve akşam okunması müstehaptır. Öyle ki, insan Allah Teâlâ'nın izniyle başına ansızın bela, zarar, musibet ve benzeri bir olay gelmesinden korunmuş olur.
Selef-i sâlihînin Allah’a olan yakînlerinin kuvveti ve Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in haber verdiklerini tasdik etmeleri ifade edilmiştir.
Zikrin, sabah ve akşam vakitleriyle sınırlandırılmasının faydalarından biri de, Müslümanı gafletten kurtarılmasını ve Allah Teâlâ'nın kulu olduğunu devamlı olarak hatırlamasını sağlamaktır.
Zikrin tesiri, zikreden kimsenin imanına, huşûuna, kalbinin hazır oluşuna; ihlâs ve yakînine bağlıdır.
Arapça açıklama
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مَن قال في صباح كلِّ يوم بعد طلوع الفجر، ومساء كل ليلة قبل غروب الشمس ثلاث مرات: (بسم الله) أستعينُ وأتحفَّظ من كل مؤذٍ (الذي لا يضر مع) ذِكر (اسمه) أيُّ (شيء) مهما عَظُم (في الأرض) والخارج منها من البلاء (ولا في السماء) والنازل منها من البلاء (وهو السميع) بأقوالنا (العليم) بأحوالنا.
من قالها حين يُمسي لم يُصِبْه البلاءُ بغتةً حتى يصبح، ومن قالها حين يصبح لم يصبه البلاء بغته حتى يمسي.
فأصابَ راويَ الحديثِ أَبَانَ بن عثمان الفَالِجُ؛ وهو استرخاء لأحد شِقَّي البدن، فجعل الرجل الذي سَمِع منه الحديث ينظر إلى أَبَان متعجِّبًا! فقال للرجل: مالك تنظر إلي؟! فوالله ما كَذَبتُ على عثمان، ولا كَذَبَ عثمانُ على النبيِّ صلى الله عليه وسلم، ولكن اليوم الذي أصابني فيه ما قَدَّر الله لي أنْ أقولَه، أصابني غَضبٌ فنَسيتُ أنْ أقولَ هذه الكلمات المذكورة.
استحباب الإتيان بهذا الذِّكْرِ في الصباح والمساء؛ ليكون الإنسان محفوظًا بإذن الله تعالى مِن أن يُصيبَه فجأةُ بلاءٍ أو ضرُّ مصيبةٍ أو نحو ذلك.
قوة يقين السلف الأول بالله وتصديقهم بما أخبر به رسول الله صلى الله عليه وسلم.
من فوائد تقييد الذكر بالصباح والمساء قطع الغفلة عن المسلم واستحضاره الدائم بأنه عبد لله تعالى.
على قدر إيمان الذاكر لله وخشوعه وحضور قلبه، مع الإخلاص واليقين يكون أثر الذكر متحقِّقًا.
"ما من عبد يقول في صباح كل يوم ومساء كل ليلة: بسم الله الذي لا يضر مع اسمه شيء في الأرض ولا في السماء وهو السميع العليم، ثلاث مرات، إلا لم يضره شيء"