İçeriğe geç

Sünen-i Ebû Dâvûd43. kitap

Herhangi bir topluluk, oturdukları meclisten Allah’ı zikretmeden kalkarlarsa, merkep leşi yanından kalkmış gibi olur. O meclis de onlar için bir pişmanlık olur

باب كَرَاهِيَةِ أَنْ يَقُومَ الرَّجُلُ مِنْ مَجْلِسِهِ وَلاَ يَذْكُرُ اللَّهَ

Sahih 4 âlimin hükmü Sünen-i Ebû Dâvûd 4855

Râvi:Ebû Hureyre

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ الْبَزَّازُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لاَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلاَّ قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ وَكَانَ لَهُمْ حَسْرَةً ‏"

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Herhangi bir topluluk, oturdukları meclisten Allah’ı zikretmeden kalkarlarsa, merkep leşi yanından kalkmış gibi olur. O meclis de onlar için bir pişmanlık olur.»

Rivayet eden: Ebû Dâvûd (No. 4855).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem-, bir mecliste oturup sonra oradan Allah'ı anmadan kalkan topluluğun, ancak eşek leşinin etrafında toplanmış bir topluluk gibi koku ve pislik içinde kalktıklarını bildirmiştir. Bu da Allah'ın zikriyle meşgul olmamaları sebebiyledir. Bu toplanma, onlar için kıyamet günü bir zarar, bir eksiklik ve kaçınılmaz bir pişmanlık olacaktır.

Hadisten çıkan dersler

  • Allah'ı anmayı ihmal etme konusunda zikredilen uyarı sadece toplantılarla sınırlı kalmayıp diğer durumları da kapsamaktadır. Nevevî -rahimehullah- şöyle demiştir: Bir yerde oturan bir kimsenin Allah Teâlâ'yı anılmadan oradan ayrılması mekruhtur.
  • Kıyamet gününde başlarına gelecek olan pişmanlık, ya zamanı Allah'a itaatle değerlendirmemeleri sebebiyle sevabı ve mükâfatını kaçırmış olmalarından ötürü, ya da Allah'a itaatsizlikle vakit geçirmenin günahı ve cezası sebebiyledir.
  • Bu uyarı, mubah olan meclislerde bu gafletin gerçekleşmesine dair gelmiştir. Peki ya gıybet, dedikodu vb. haramlar içeren meclisler için bu durum nasıl olur?

Arapça açıklama

أَخْبَرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنه ما مِن قومٍ جلسوا في مجلس ثم قاموا منه ولم يذكروا الله فيه إلا قاموا عن مثل مَن اجتمع على جيفة حمار في النَّتَنِ والقَذَارة؛ وذلك لما انشغلوا في الكلام عن ذكر الله، وكان ذلك المجلسُ عليهم حسرةً يوم القيامة ونقصانًا وندامة لازمة لهم.

  • ما ذُكِر مِن التحذير عن الغفلة عن ذكر الله ليس مقتصرًا على المجالس فقط، بل يَعُمُّ غيرَها، قال النووي: يُكرَه لمَن قَعَد في مكان أن يُفارقه قبل أن يذكر الله تعالى فيه.
  • الحسرة الحاصل لهم يوم القيامة: إما بِفَوَات الأجر والثواب لعدم الاستفادة من الوقت في طاعة الله، وإما بالإثم والعقاب لإشغال الوقت بمعصية الله.
  • هذا التحذير إذا كانت هذه الغفلة بالمباحات، فكيف بالمجالس المحرَّمة التي فيها الغيبة والنميمة وغيرها؟!

Klasik şerh

Azîmâbâdî — Avnü'l-Ma'bûd

( إِلَّا قَامُوا عَنْ مِثْل جِيفَة حِمَار ) : أَيْ مِثْلهَا فِي النَّتْن وَالْقَذَارَة. وَذَلِكَ لِمَا يَخُوضُونَ مِنْ الْكَلَام فِي أَعْرَاض النَّاس وَغَيْر ذَلِكَ ( وَكَانَ ) : أَيْ ذَلِكَ الْمَجْلِس ( لَهُمْ ) : وَفِي بَعْض النُّسَخ عَلَيْهِمْ ( حَسْرَة ) : يَوْم الْقِيَامَة أَيْ نَدَامَة لَازِمَة لَهُمْ لِأَجْلِ مَا فَرَّطُوا فِي مَجْلِسهمْ ذَلِكَ مِنْ ذِكْر اللَّه تَعَالَى. قَالَ الْمُنْذِرِيُّ : وَأَخْرَجَهُ النَّسَائِيُّ.…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Elbânîv. 1420 h. SahihSahih صحيح Hadis No. 4855
Zübeyr Ali Zeîv. 1435 h. Senedi sahihIsnaad Sahih Yalnız senet No. 4855
Muhammed Muhyiddîn Abdülhamîdv. 1392 h. SahihSahih Hadis No. 4855
Ebû Dâvûdv. 275 h. سكت عنه [وقد قال في رسالته لأهل مكة كل ما سكت عنه فهو صالح Hadis سنن أبي داود No. 4855
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (17)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح الجامع (5750)
  • SahihElbânî صحيح — صحيح الترغيب (1514)
  • SahihElbânî صحيح — هداية الرواة (2213)
  • SahihElbânî صحيح على شرط مسلم — الكلم الطيب (225)
  • SahihElbânî صحيح على شرط مسلم — السلسلة الصحيحة (77)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح — تخريج زاد المعاد (2/426)
  • SahihŞuayb el-Arnaût صحيح — تخريج سنن أبي داود (4855)
  • Senedi sahihŞuayb el-Arnaût إسناده صحيح — تخريج رياض الصالحين (835)
  • Hasenİbn Hacer el-Askalânî حسن كما قال في المقدمة — هداية الرواة (2/423)
  • Senedi sahihNevevî إسناده صحيح — رياض الصالحين (321)
  • Senedi sahihNevevî إسناده صحيح — الأذكار للنووي (376)
  • SahihSüyûtî صحيح — الجامع الصغير (8067)
  • Senedi sahihMünzirî إسناده صحيح أو حسن أو ما قاربهما — الترغيب والترهيب (2/337)
  • HasenMukbil el-Vâdiî حسن على شرط مسلم — الصحيح المسند (1328)
  • Sahihİbn Dakîkul'îd صحيح — الاقتراح في بيان الاصطلاح (118)
  • Senedi sahihİbn Müflih إسناده صحيح — الآداب الشرعية (3/574)
  • Sahihالمقبلي متواتر معنى [كما قال في المقدمة — المصابيح في الأحاديث المتواترة (616)

Diğer rivayetler

Ayrıca rivayet edenler… (1)
  • الآداب للبيهقي (248)مَا مِنْ قَوْمٍ يَقُومُونَ مِنْ مَجْلِسٍ لا يَذْكُرُونَ اللَّهَ فِيهِ إِلا قَامُوا عَنْ مِثْلِ جِيفَةِ حِمَارٍ ، وَكَانَ لَهُمْ حَسْرَةً

Aynı konuda

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 835

Ebu Hüreyre (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Bir cemaat oturduğu mecliste Allah’ı anmaz ve peygamberine salat ve selam getirmezlerse bu toplantı onlar için bir pişmanlık olur. Allah dilerse onlara azab eder, dilerse…

وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ما جلس قوم مجلساً لم يذكروا الله تعالى فيه، ولم يصلوا على نبيهم فيه، إلا كان عليهم ترة؛ فإن شاء عذبهم، وإن شاء غفر لهم‏"‏ ((رَوَاهُ التِّرمِذِيُّ وَقَالَ: "حَدِيثٌ حَسَنٌ"))‏.‏

+ 5 başka rivayet

Konular