İçeriğe geç

Sahîh-i Buhârî3. kitap

"Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir şey söylediğinde, o şeyi anlaşılana kadar, üç defa tekrar ederdi. Bir topluluğa gelip selam verdiğinde de (duyulana kadar) üç defa selam verirdi.”

باب مَنْ أَعَادَ الْحَدِيثَ ثَلاَثًا لِيُفْهَمَ عَنْهُ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Sahîh-i Buhârî 95

Râvi:Enes b. Mâlik

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ

إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلاَثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ، وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلاَثًا‏.‏

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre, "Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir şey söylediğinde, o şeyi anlaşılana kadar, üç defa tekrar ederdi. Bir topluluğa gelip selam verdiğinde de (duyulana kadar) üç defa selam verirdi.”

Rivayet eden: Buhârî (No. 95).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'ın hadisinde heber verildiği üzere Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir şey söylediğinde, anlaşılana kadar üç defa tekrar ederdi. "Anlaşılana kadar tekrar ederdi" ifadesi anlaşıldığında tekrar etmediğine delalet etmektedir. Ancak kişi manasını iyi bilmediği için anlamadıysa ya da az duyan birisi ise veyahut da bir gürültü varsa, o kimseye anlayana kadar tekrar ederdi. Bu durumlarda seni anlayana kadar tekrar etmek müstehaptır. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir topluluğa selam verdiğinde üç kez selam verirdi. Yani üç kereden fazla selamı tekrar etmezdi. Selam verir, selamı (duymadıkları için) almazsalar ikinci kez verir, bunda da alan olmazsa üçüncü kez verir, bunu da almadıklarında selam vermeyi terk ederdi. Aynı şekilde Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- bir yere girmek için üç kez izin isterdi. Bir kimse başka bir kimsenin yanına girmek için kapısını üç kez çalar. Eğer ses veren olmazsa oradan geri döner. Bazı şeyleri üç kez tekrarlayıp sonra bitirmek Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'in sünnetidir.

Arapça açıklama

في حديث أنس بن مالك رضي الله عنه أنَّ النبي صلى الله عليه وسلم كان إذا تكلم بالكلمة أعادها ثلاثا حتى تفهم عنه.

فقوله: "حتى تفهم عنه" يدل على أنها إذا فهمت بدون تكرار فإنه لا يكررها.

لكن إذا لم يفهم الإنسان؛ بأن كان لا يعرف المعنى جيدا فكرر عليه حتى يفهم، أو كان سمعه ثقيلا لا يسمع، أو كان هناك ضجة، فهنا يستحب أن تكرر له حتى يفهم عنك.

وكان صلى الله عليه وسلم إذا سلم على قوم "سلم عليهم ثلاثا" يعني: أنه كان لا يكرر أكثر من ثلاث: يسلم مرة فإذا لم يجب سلم الثانية، فإذا لم يجب سلم الثالثة، فإذا لم يجب تركه.

وكذلك في الاستئذان كان صلى الله عليه وسلم يستأذن ثلاثا، يعني إذا جاء للإنسان يستأذن في الدخول على بيته، يدق عليه الباب ثلاث مرات، فإذا لم يُجب انصرف، فهذه سنته -عليه الصلاة والسلام- أن يكرر الأمور ثلاثا ثم ينتهي.

  • التكرار ثلاث مرات غاية ما يقع به البيان.
  • الاقتصار على الثلاث إشعار بأن مراتب الفهم كذلك، أعلى وأوسط وأدنى.
  • بيان لحسن خلقه -صلى الله عليه وسلم- ومزيد شفقته ورحمته بالعباد.
  • توجيه المعلمين إلى أسلوب الخطاب والكلام.
  • بيان أسلوب الخطاب والكلام في التعليم والوعظ.
  • تكرار السلام والكلام عند خشية عدم السماع أو الفهم أمر مستحب.
  • إعطاء العذر لمن لم يرد السلام بانشغاله، وعدم انتباهه وسماعه للمسلِّم.
  • الاستئذان عادة يكون قبل السلام، وقد يكون معه.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْله : ( إِذَا تَكَلَّمَ ) قَالَ الْكَرْمَانِيّ : مِثْل هَذَا التَّرْكِيب يُشْعِر بِالِاسْتِمْرَارِ عِنْد الْأُصُولِيِّينَ. قَوْله : ( بِكَلِمَةٍ ) أَيْ : بِجُمْلَةٍ مُفِيدَة. قَوْله : ( أَعَادَهَا ثَلَاثًا ) قَدْ بَيَّنَ الْمُرَاد بِذَلِكَ فِي نَفْس الْحَدِيث بِقَوْلِهِ : " حَتَّى تُفْهَم عَنْهُ " وَلِلتِّرْمِذِيِّ وَالْحَاكِم فِي الْمُسْتَدْرَك " حَتَّى تُعْقَل عَنْهُ ". وَوَهَمَ الْحَاكِم فِي اِسْتِدْرَاكه وَفِي دَعْوَاهُ أَنَّ الْبُخَارِيّ لَمْ يُخَرِّجهُ , وَقَالَ التِّرْمِذِيّ : حَسَن صَحِيح غَرِيب , إِنَّمَا نَعْرِفهُ مِنْ حَدِيث عَبْد اللَّه بْن الْمُثَنَّى. اِنْتَهَى. وَعَبْد اللَّه بْن الْمُثَنَّى مِمَّنْ تَفَرَّدَ الْبُخَارِيّ بِإِخْرَاجِ حَدِيثه دُون مُسْلِم وَقَدْ وَثَّقَهُ ال…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Buhârîv. 256 h. Sahihصحيح Hadis صحيح البخاري No. 95

Diğer rivayetler

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 695

Enes (Allah Ondan razı olsun)’dan aktarıldığına göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) sözünün anlaşılması için konuşmasını üç defa tekrarlardı. Bir topluluğa varıp selam verince de selamını üç defa tekrar ederdi. (Buhari, İlim 30)

عن أنس رضي الله عنه أن النبى صلى الله عليه وسلم كان إذا تكلم بكلمة أعادها ثلاثاً حتى تفهم عنه، وإذا أتى على قومٍ فسلم عليهم سلم عليهم ثلاثاً‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه البخاري‏)‏‏)‏‏.‏

Râvi: Enes b. Mâlik

Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 852

Enes (Allah Ondan razı olsun)'den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) bir söz söylediği zaman onunla ne kasdettiği anlaşılsın diye sözünü üç defa tekrar ederdi. Bir topluluğun yanına geldiğinde de onlara üç defa selam verirdi. (Buhari, İlim 30)

وعن أنس رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم، كان إذا تكلم بكلمة أعادها ثلاثًا حتى تفهم عنه، وإذا أتى على قوم فسلم عليهم سلم عليهم ثلاثًا‏.‏ ‏(‏‏(‏رواه البخاري‏)‏‏)‏‏ وهذا محمول على ما إذا كان الجمع كثيرًا‏.‏

Râvi: Enes b. Mâlik

Ayrıca rivayet edenler… (4)
  • الأنوار في شمائل النبي المختار (341)إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ ، وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ ، سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلاثًا
  • المستدرك على الصحيحين (7782)إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ ، أَعَادَهَا ثَلاثًا لِتُعْقَلَ عَنْهُ
  • تاريخ دمشق لابن عساكر (2087)إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ رَدَّدَهَا ثَلاثًا ، وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلاثًا
  • شرح السنة (140)إِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلاثًا حَتَّى تُفْهَمَ عَنْهُ ، وَإِذَا أَتَى عَلَى قَوْمٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ ، سَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثَلاثًا

Aynı konuda

Konular