Minberin hangi ağaçtan yapıldığında münakaşa eden bir takım kimseler, Sehl ibn Sa'd es-Sâidî'ye geldiler ve ona bu meseleyi sordular. Bunun üzerine Sehl şöyle dedi: Vallahi ben onun neden yapıldığını bilmekteyim. Şüphesiz ben onu ilk kurulduğu günü de, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in ilk defa üzerine oturduğu günü de gördüm. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- falanca kadına -Sehl, Ensar'dan bu kadının ismini söylemiştir- marangoz kölene emret de, benim için insanlara hitap ettiğim zaman üzerine oturabileceğim, tahtalardan bir şey yapsın" diye buyurdu. O kadın da kölesine minber yapmasını emretti. O da Gâbe'nin (mıntıka ismi) ılgın ağaçlarından minberi yaptı. Sonra onu kadına getirdi. Kadın da Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'e yolladı. Rasûlullah işte şuraya konulmasını emretti. Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in bunun üzerinde şöyle namaz kıldığını gördüm: Rasûlullah minber üzerinde tekbir aldı, sonra yine minber üzerinde iken rükûa vardı. Sonra geri geri aşağıya indi minberin dibinde secde etti. Sonra yine minber üzerine geri döndü. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- namazı bitirince insanlara döndü ve: «Ey insanlar! Bu gördüğünüz şeyleri ancak bana uyasınız ve benim namazımı öğrenesiniz diye yaptım» diye buyurdu.
Rivayet eden: Buhârî (No. 917, 377), Müslim (No. 544a), Ebû Dâvûd (No. 1080), Nesâî (No. 739), İbn Mâce (No. 1416) ve Ahmed b. Hanbel (No. 21801).
Bazı kimseler, sahabelerden birine gelip; Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-'in minberinin neden yapıldığını sordular. Bu konuda birbirleri ile tartışıp ayrılığa düşmüşlerdi. Bu sahabe Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in Ensar'dan marangoz bir kölesi olan kadına: "Kölene emret de, benim için insanlara hitap ettiğim zaman üzerine oturabileceğim bir minber yapsın" diye buyurdu. Bunun üzerine bu kadın kölesine ılgın ağacından Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e bir minber yapmasını emretti. Minber bittiğinde bu kadın onu Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'e gönderdi ve Rasûlullah mescitteki yerine koyulmasını emretti. Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bunun üzerinde şöyle namaz kıldı: Minber üzerinde tekbir aldı, sonra yine minber üzerinde iken rükûa vardı. Sonra arkasına dönmeden geri geri aşağıya indi minberin dibinde secde etti. Sonra yine minber üzerine geri döndü. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- namazı bitirince insanlara döndü ve: «Ey insanlar! Bu gördüğünüz şeyleri ancak bana uyasınız ve benim namazımı öğrenesiniz diye yaptım» diye buyurdu.
Hadisten çıkan dersler
Minber edinmek ve hatibin üzerine çıkıp hutbe vermesi müstehaptır. Minberin faydası sesin ulaşması ve daha iyi duyulmasını sağlamasıdır.
Öğretmek için minberin üzerinde namaz kılınabilir. İhtiyaç anında imam cemaatten daha yukarıda namaz kılabilir.
Müslümanların ihtiyacını görmek adına zanaatkârlardan yardım istemek caizdir.
İhtiyaç varsa namazda az hareket etmek caizdir.
Öğrenmek için namazda cemaat imama bakabilir. Bu durum huşulu olmaya engel değildir.
Arapça açıklama
جاء رجالٌ إلى أحدِ الصحابة يسألونه عن المنبرِ النبويِّ الذي اتخذه رسولُ الله صلى الله عليه وسلم: ممَّ صُنع؟ وقد تجادلوا وتنازعوا في ذلك، فَذَكَرَ لهم أنه صلى الله عليه وسلم بَعث إلى امرأةٍ من الأنصار كان لها خادمٌ نجَّار، فقال لها: مُرِيْ غلامَك أنْ يَصنعَ لي منبرًا أَجلِسُ عليه حين أُكَلِّمُ الناسَ، فأجابت المرأةُ، وأمَرتْ غلامَها أن يصنع للنبي صلى الله عليه وسلم منبرًا من شجر الطَّرْفاء، ولَمَّا فَرَغَ أَرسلت المرأةُ به إلى النبي صلى الله عليه وسلم، فأَمََرَ به فوُضع مكانَه من المسجد، ثم صلى النبي صلى الله عليه وسلم عليه وكَبَّرَ وهو عليه، ثم ركع وهو عليه، ثم نزل يمشي إلى خلف من غير أن يَلْفِتَ وجهَه إلى جهة الخلف فسجد في أَصْلِ المنبر ثم عاد، فلما فرغ من الصلاة أقبل على الناس، وقال: أيها الناس، إنما صنعتُ هذا لتأتموا ولِتَعَلَّموا صلاتي.
استحباب اتخاذ المنبر وارتقاء الخطيب عليه، وفائدته الإبلاغ والإسماع.
جواز الصلاة على المنبر للتعليم، وجواز ارتفاع الإمام على المأموم لحاجة.
جواز الاستعانة بأهل الصناعات في حوائج المسلمين.
جواز الحركة اليسيرة في الصلاة للحاجة.
جواز نظر المأموم إلى إمامه في الصلاة؛ ليتعلم منه وأن ذلك لا ينافي الخشوع.
