İbni Abbas -radıyallahu anhuma-’dan rivayet edildiğine göre, Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Ben, yedi kemik üzerine secde etmek ile; alın, burun, eller, dizler, ayakların parmak uçları ve namaz sırasında elbisemi ve saçımı toplamamakla emrolundum.»
Rivayet eden: Buhârî (No. 812, 809, 816), Müslim (No. 490b, 490d, 490e), Ebû Dâvûd (No. 889), Nesâî (No. 1096, 1097, 1113), İbn Mâce (No. 883, 884), Ahmed b. Hanbel (No. 1839, 2186, 2310, 2396, 2453, 2457, 2459, 2465) ve Dârimî (No. 1284, 1285).
Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem- namaz kılarken Allah Teâlâ'nın kendisine bedenindeki yedi aza üzerine secde etmesini emrettiğini haber vermiştir. Bunlar:
Birincisi: Alındır. Yüzün, burun ve gözlerin üzerindeki kısmıdır. Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- eliyle burnunu işaret ederek alnın ve burnun yedi azadan biri olduğunu işaret ederek, secde eden kişinin burnunu yere değdirmesi gerektiğini vurgulamıştır.
İkinci ve üçüncü uzuv: İki eldir.
Dördüncü ve beşincisi uzuv: İki dizdir.
Altıncı ve yedinci uzuv ise iki ayağın parmaklarıdır.
Yere secde ederken de saçlarımızı bağlamamamızı, elbiselerimizi toplamamamızı emretmiştir. Saçlarımızı salarız ki onlarda diğer azalarımız ile secde etsinler.
Hadisten çıkan dersler
Namazda yedi aza üzerine secde etmek farzdır.
Namaz kılarken saçı ve elbiseyi toplamak mekruh kılınmıştır.
Namaz kılan kimsenin kıldığı namazda acele etmeden sükûnet içinde olması gerekir. Yedi azasını tam olarak yere koyup secdesini yapmalı ve orada söylenmesi meşru kılınan zikri söyleyecek kadar beklemelidir.
Namazda saçların toplanması erkekler içindir, kadınları kapsamaz. Çünkü namaz esnasında kadınlara örtünmeleri emredilmiştir.
Arapça açıklama
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم بأنَّ اللهَ أَمَرَه عند الصلاة أنْ يَسجُدَ على سبعةٍ من أعضاء الجسم؛ وهي:
أولاً: الجبهة: وهي: صفحة الوجه فوق الأنف والعينين،
وأشار صلى الله عليه وسلم بيده إلى أنفِه، مُبَيِّنًا أن الجَبْهةَ والأنف عضو واحد من السبعة، وتأكيدًا على أنَّ الساجِد يُلامِسُ بأنفِه الأرضَ.
العضو الثاني والثالث: اليدان.
الرابع والخامس: الرُّكْبتان.
السادس والسابع: أصابع القدمين.
وأَمَرَنا أنْ لا نَربِطَ شعورنًا، أو نَجمعَ ثيابَنا بعضَها على بعض عند السجود على الأرض صيانةً لها؛ بل نُرسِلُها حتى تقع على الأرض، فتسجد مع الأعضاء.
وجوب السُّجود في الصلاة على الأعَضاء السَّبعة.
كراهية جَمْعِ وضَمِّ الثَّوب والشَّعَر في الصلاة.
يجب على المصلي أن يطمئن في صلاته، وذلك بأنْ يضع أعضاء السجود السبعة على الأرض، ويستقر عليها حتى يأتي بالذكر المشروع.
النهيُ عن كَفِّ الشَّعَرِ خاصٌّ بالرجال دون النساء؛ لأن المرأة في الصلاة مأمورة بالتستر.
