İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî10. kitap

Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar

باب رَفْعِ الْبَصَرِ إِلَى السَّمَاءِ فِي الصَّلاَةِ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Sahîh-i Buhârî 750

Râvi:Enes b. Mâlik

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُمْ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏

مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاَتِهِمْ ‏"‏‏.‏ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ ‏"‏ لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ ‏"

Enes b. Mâlik -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Bazı kimselere ne oluyor ki, namazlarında gözlerini gökyüzüne dikiyorlar?» Sonra sözünü daha da şiddetlendirdi ve; «Ya bundan vazgeçerler, ya da gözlerinin nuru alınır da kör olurlar.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 750), Ebû Dâvûd (No. 913), Nesâî (No. 1193), İbn Mâce (No. 1044) ve Ahmed b. Hanbel (No. 11622, 11661, 11703, 11712, 11976, 13214).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem-, namaz kılarken veya başka bir şekilde gözlerini göğe kaldıranları uyarmıştır. Daha sonra bu davranışı yapanlara yönelik uyarısını ve tehdidini daha da şiddetlendirmiş; gözlerinin ansızın alınmasından, yani görme nimetini bir anda kaybetmelerinden endişe ettiğini bildirmiştir. Öyle ki, onlar farkına bile varmadan gözleri alınmış ve görme nimetini yitirmiş olabilirler.

Hadisten çıkan dersler

  • Bu olay, Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- davetteki güzel üslubunu ve hakkı açıklamadaki hikmetini göstermektedir. Çünkü hatayı yapan kişiyi açıkça teşhir etmemiştir. Zira asıl amaç hakkı ortaya koymak ve açıklamaktır; bu da gerçekleşmiştir. Ayrıca bu yöntem, hatayı yapan kimsenin kusurunu örtmeye daha uygundur ve nasihatin kabul edilmesine de daha çok vesile olur.
  • Bu hadis, namaz sırasında gözleri göğe kaldırmanın kesin olarak yasaklandığını ve bunu yapanlar için ağır bir tehdidin söz konusu olduğunu göstermektedir.
  • Avnü'l-Ma'bûd adlı eserde şöyle demiştir: Bunun (yasaklanmasının) gerekçesi şudur: Kişi gözünü göğe diktiğinde, kıble yönünden dışarı çıkmış; hem kıbleden hem de namazın (gerektirdiği huşû ve) heyetinden yüz çevirmiş olur.
  • Gözleri yukarı kaldırmak, namazda olması gereken huşuya aykırıdır.
  • Namazın önemi ve namaz kılanın, namaz sırasında Allah -Azze ve Celle-'ye karşı kusursuz bir ahlak sergilemesinin gerekliliği ifade edilmiştir.

Arapça açıklama

حذَّر النبي صلى الله عليه وسلم الذين يرفعون أبصارهم إلى السماء في الصلاة عند الدعاء أو غيره، ثم اشتد زَجْرُه وتوعُّدُه صلى الله عليه وسلم على من يفعل ذلك بأنه يخشى على أبصارهم أن تُخطف منهم وتؤخذ بسرعة بحيث لا يشعرون إلا وقد فَقَدوا نِعمة البَصر.

  • حُسن دعوة النبي صلى الله عليه وسلم وبيان الحق؛ لأنه صلى الله عليه وسلم لم يَكشف عن المُخالف؛ لأن المقصود بيان الحقِّ وقد حصل؛ ولأن فيه سَترًا على المخالف وأدعى للقبول.
  • النَّهي الأكيد، والوعيد الشَّديد على من رفع بَصره إلى السماء في الصلاة.
  • قال في عون المعبود: والعلة في ذلك أنه إذا رفع بصره إلى السماء خرج عن سمت القبلة وأعرض عنها وعن هيئة الصلاة.
  • منافاة رفع البصر للخشوع في الصلاة.
  • عِظَم شأن الصلاة، وأنه يجب على المُصلِّي أن يكون فيها على كمال الأدب مع الله عز وجل.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْلُهُ : ( حَدَّثَنَا قَتَادَة ) فِيهِ دَفْعٌ لِتَعْلِيلِ مَا أَخْرَجَهُ اِبْن عَدِيّ فِي الْكَامِلِ فَأَدْخَلَ بَيْنَ سَعِيد بْن أَبِي عَرُوبَة وقَتَادَة رَجُلًا , وَقَدْ أَخْرَجَهُ اِبْن مَاجَهْ مِنْ رِوَايَةِ عَبْد الْأَعْلَى بْن عَبْد الْأَعْلَى عَنْ سَعِيد - وَهُوَ مِنْ أَثْبَتِ أَصْحَابِهِ - وَزَادَ فِي أَوَّلِهِ بَيَان سَبَبِ هَذَا الْحَدِيثِ وَلَفْظه " صَلَّى رَسُول اللَّهِ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - يَوْمًا بِأَصْحَابِهِ , فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ بِوَجْهِهِ " فَذَكَرَهُ , وَقَدْ رَوَاهُ عَبْد اَلرَّزَّاق عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ قَتَادَة مُرْسَلًا لَمْ يَذْكُرْ أَنَسًا , وَهِيَ عِلَّةٌ غَيْرُ قَادِحَةٍ ; لِأَنَّ سَعِيدًا أَعْلَمُ بِحَدِيث قَتَادَة مِنْ م…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Hüküm, kitabın (Sahîh-i Buhârî) konumundan alınmıştır.

Diğer rivayetler

10 rivayetin tümünü gör
Hüküm yok Riyâzü's-Sâlihîn 1754

Enes ibni Malik (Allah Ondan razı olsun)’dan rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Bazı kimselere ne oluyor ki namaz kılarken gözlerini göğe dikiyorlar?” Bu konuda sözünü daha da şiddetlendirerek, “Ya bundan vazgeçerler ya da gözlerinin nuru alınır da kör…

عن أنس بن مالك قَالَ : قَالَ رسولُ اللهِ : « مَا بَالُ أقْوامٍ يَرْفَعُونَ أبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ في صَلاَتِهِمْ » ! فَاشْتَدَّ قَولُهُ في ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : « لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخطفَنَّ…

Râvi: Enes b. Mâlik

Ayrıca rivayet edenler… (18)
  • أخبار أصبهان لأبي نعيم (1149)مَا بَالُ أَقْوَامٌ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ فِي صَلاتِهِمْ . فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ : لَيَنْتَهِيَنَّ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • الأوسط في السنن والإجماع والاختلاف لابن المنذر (1231)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ فِي صَلاتِهِمْ ؟ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، وَقَالَ : لَيُنْتَهَيَنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • البحر الزخار بمسند البزار 10-13 (2545)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ فَقَالَ :لَتَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُكُمْ
  • السنن الكبرى للبيهقي (3250)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهِيَنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • السنن الكبرى للنسائي (542)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارَهُمْ
  • السنن الكبرى للنسائي (1102)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ؟ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • شرح السنة (734)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • صحيح ابن حبان (2331)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • صحيح ابن خزيمة (465)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مسند أبي داود الطيالسي (2118)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ فِي الصَّلاةِ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهِيَنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مسند أبي يعلى الموصلي (2889)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ؟ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ ، حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مسند أبي يعلى الموصلي (3117)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ؟ فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مسند أبي يعلى الموصلي (3148)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ ؟ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارَهُمْ
  • مسند السراج (692)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي الصَّلاةِ ، لَيَنْتَهِيَنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مسند عبد بن حميد (1204)مَا بِالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهُمْ ، فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مصنف ابن أبي شيبة (6162)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلَاتِهِمْ ، فَاشْتَدَّ فِي ذَلِكَ حَتَّى كَانَ يَقُولُ : لَيَنْتَهِيَنَّ عَنْ ذَلِكَ ، أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ
  • مصنف عبد الرزاق (3153)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي الصَّلاةِ , حَتَّى اشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ , ثُمَّ قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ , أَوْ لَيَخْطِفَنَّ اللَّهُ أَبْصَارَهُمْ
  • معالم التنزيل تفسير البغوي (830)مَا بَالُ أَقْوَامٍ يَرْفَعُونَ أَبْصَارَهُمْ إِلَى السَّمَاءِ فِي صَلاتِهِمْ . فَاشْتَدَّ قَوْلُهُ فِي ذَلِكَ حَتَّى قَالَ : لَيَنْتَهُنَّ عَنْ ذَلِكَ أَوْ لَتُخْطَفَنَّ أَبْصَارُهُمْ

Aynı konuda

Konular