İçeriğe geç
Assabile
Türkçe

Sahîh-i Buhârî10. kitap

Cemaatle kılınan namaz, sizden birinizin tek başına kıldığı namazdan yirmi beş kat daha faziletlidir. Gece melekleri ile gündüz melekleri sabah namazında bir araya gelirler

باب فَضْلِ صَلاَةِ الْفَجْرِ فِي جَمَاعَةٍ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 648

Râvi:Ebû Hureyre

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏

تَفْضُلُ صَلاَةُ الْجَمِيعِ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا، وَتَجْتَمِعُ مَلاَئِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ ‏"

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre şöyle demiştir: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem-'in şöyle buyururken işittim:

«Cemaatle kılınan namaz, sizden birinizin tek başına kıldığı namazdan yirmi beş kat daha faziletlidir. Gece melekleri ile gündüz melekleri sabah namazında bir araya gelirler.» Sonra Ebû Hureyre -radıyallahu anh- şöyle demiştir: “Dilerseniz şu ayeti okuyun: {Şüphesiz sabah Kur'an'ı (sabah namazı), melekler tarafından şahit olunandır.} [İsra Suresi: 78]

Rivayet eden: Buhârî (No. 648), Müslim (No. 649b) ve Ahmed b. Hanbel (No. 6888).

Kopyala
Kopyalanacaklar:
Hata bildir

Açıklama

Nebî -sallallahu aleyhi ve sellem- bir kimsenin imamla birlikte cemaatle kıldığı namazın sevap ve mükafatının, evinde veya çarşıda/pazarda tek başına kılacağı yirmi beş namazdan daha faziletli olduğunu açıklamıştır. Sonra Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- gece melekleri ile gündüz meleklerinin sabah namazında bir araya geldiklerini zikretmiştir. Bunun üzerine Ebû Hureyre -radıyallahu anh- buna delil olarak şöyle demiştir:

İsterseniz şu ayeti okuyun: {Şüphesiz sabah Kur'an'ı (sabah namazı), melekler tarafından şahit olunandır.} [İsrâ Suresi: 78]. Yani: Sabah namazına gece melekleri ve gündüz melekleri şahitlik eder.

Hadisten çıkan dersler

  • İbn Hacer şöyle demiştir: İbn Dakîk el-Îd'in belirttiğine göre, mescitte cemaatle kılınan namaz; evde veya çarşıda, ister cemaatle ister münferit olarak kılınan namazdan daha faziletlidir.
  • Bu hadiste, sabah namazının faziletine delil vardır. Çünkü sabah namazı, meleklerin onda özel olarak bir araya gelmesiyle diğer namazlardan ayrılmıştır.
  • İbn Bâz -rahimehullah- şöyle demiştir: Mümin, bu büyük hayra ulaşmak için evi uzakta olsa bile cemaatle namaz kılmaya özen göstermelidir.
  • İmam Nevevî -rahimehullah- cemaatle namazın faziletinin bir rivayette yirmi beş, diğer rivayette ise yirmi yedi derece olarak zikredilmesini şöyle cem etmiştir. Birincisi: Bu iki rivayet arasında bir çelişki yoktur. Çünkü daha az olan sayının zikredilmesi, daha fazla olanı inkâr etmez. Ayrıca usûl âlimlerine göre sayı mefhumu (mefhûmu'l-aded) delil teşkil etmez. İkincisi: Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- önce yirmi beş derece olduğunu haber vermiş, daha sonra Allah Teâlâ faziletini artırdığını kendisine bildirmiş; bunun üzerine o da yirmi yedi derece olduğunu haber vermiştir. Üçüncüsü: Bu fazilet, namaz kılanların ve namazın durumuna göre değişebilir. Buna göre bazı kimseler için yirmi beş derece, bazıları için ise yirmi yedi derece sevap söz konusudur. Bu farklılık; namazın kemâli, âdâbına riayet edilmesi, huşû, cemaatin çokluğu, cemaattekilerin fazileti, namaz kılınan yerin şerefi ve benzeri hususlara göre değişir. En doğrusunu Allah bilir.

Arapça açıklama

بيَّن النبي صلى الله عليه وسلم أن ثواب وجزاء صلاة الرجل في جماعة مع الإمام أفضل من خمس وعشرين صلاة يصليها وحده في بيته أو سوقه، ثم ذكر صلى الله عليه وسلم أن ملائكة الليل والنهار يجتمعون في صلاة الفجر، ثم يقول أبو هريرة رضي الله عنه مستشهدًا لذلك:

فاقرءوا إن شئتم:

{إِنَّ قُرْآنَ الفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا}

[الإسراء: 78]،

أي: إن صلاة الفجر تشهدها ملائكة الليل وملائكة النهار.

  • قال ابن حجر: أن الصلاة في المسجد جماعة تزيد على الصلاة في البيت وفي السوق جماعة وفرادى، قاله ابن دقيق العيد.
  • فيه فضيلة صلاة الفَجر؛ لاختصاص اجتماع الملائكة بها.
  • قال ابن باز: ينبغي للمؤمن أن يحرص على المحافظة على الصلاة في جماعة ولو بَعُدت داره لينال هذا الخير العظيم.
  • قال النووي في الجمع بين الروايات أن صلاة الجماعة تفضل صلاة الفذ بخمس وعشرين درجة، والأخرى بسبع وعشرين: والجمع بينهما من ثلاثة أوجه: أحدها: أنه لا منافاة فذِكْر القليل لا ينفي الكثير، ومفهوم العدد باطل عند الأصوليين، والثاني: أن يكون أخبر أولًا بالقليل ثم أعلمه الله تعالى بزيادة الفضل فأخبر بها، الثالث: أنه يختلف باختلاف أحوال المصلين والصلاة، وتكون لبعضهم خمس وعشرون، ولبعضهم سبع وعشرون بحسب كمال الصلاة ومحافظته على هيئاتها وخشوعها وكثرة جماعتها وفضلهم وشرف البقعة ونحو ذلك، والله أعلم.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْله : ( بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ) كَذَا فِي النُّسَخ الَّتِي وَقَفْت عَلَيْهَا , وَنَقَلَ الزَّرْكَشِيُّ فِي نُكَتِهِ أَنَّهُ وَقَعَ فِي الصَّحِيحَيْنِ " خَمْسٍ " بِحَذْفِ الْمُوَحَّدَةِ مِنْ أَوَّله وَالْهَاء مِنْ آخِرِهِ , قَالَ : وَخَفْضُ خَمْسٍ عَلَى تَقْدِير الْبَاء كَقَوْلِ الشَّاعِر أَشَارَتْ كُلَيْبٍ بِالْأَكُفِّ الْأَصَابِعُ أَيْ إِلَى كُلَيْبٍ. وَأَمَّا حَذْف الْهَاء فَعَلَى تَأْوِيل الْجُزْء بِالدَّرَجَةِ. اِنْتَهَى. وَقَدْ أَوْرَدَهُ الْمُؤَلِّفُ فِي التَّفْسِير مِنْ طَرِيق مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِلَفْظِ " فَضْل صَلَاة الْجَمِيع عَلَى صَلَاة الْوَاحِد خَمْسٌ وَعِشْرُونَ دَرَجَةً ". قَوْله : ( قَالَ شُعَيْب وَحَدَّثَنِي نَافِع ) أَيْ بِالْحَدِيثِ مَرْفُوعًا نَحْوَهُ ,…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

ÂlimHükümKapsamEser
Buhârîv. 256 h. Sahihصحيح Hadis صحيح البخاري No. 648

Diğer rivayetler

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Müslim 649b

تَفْضُلُ صَلاَةٌ فِي الْجَمِيعِ عَلَى صَلاَةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَتَجْتَمِعُ مَلاَئِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلاَئِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو…

Râvi: Ebû Hureyre Yalnız Arapça

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Müsned 6888

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ تَفْضُلُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمِيعِ عَلَى…

Râvi: Ebû Hureyre Yalnız Arapça

Ayrıca rivayet edenler… (17)
  • أمالي المحاملي رواية ابن يحيى البيع (300)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
  • السنن الكبرى للبيهقي (1532)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ صَلاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • السنن الكبرى للبيهقي (4569)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسَةً وَعِشْرِينَ ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • السنن الكبرى للنسائي (460)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمَاعَةِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ ، وَاقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ وَقُرْءَانَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْءَانَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا سورة الإسراء آية 78
  • السنن الكبرى للنسائي (11351)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا , وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ , وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • القراءة خلف الإمام للبيهقي (2)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ صَلاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسَةٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ . ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ : اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ : وَقُرْءَانَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْءَانَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُودًا سورة الإ
  • المسند المستخرج على صحيح مسلم لأبي نعيم (1278)تُفَضَّلُ صَلاةُ الرَّجُلِ مِنَ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً , قَالَ : وَتُجْمَعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ ، وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • المسند المستخرج على صحيح مسلم لأبي نعيم (1279)تُفَضَّلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَيَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • المعجم الأوسط للطبراني (1522)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمَاعَةِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
  • الوسيط في تفسير القرآن المجيد (546)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمَاعَةِ صَلاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ ، وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • ذيل تاريخ بغداد لابن النجار (935)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمْعِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً ، قَالَ : وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • شعب الإيمان للبيهقي (2587)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمَاعَةِ صَلاةَ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ ، وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • مسند السراج (630)تَفْضَلُ صَلاةُ الْجَمَاعَةِ عَلَى صَلاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
  • مسند الشاميين للطبراني (2962)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمْعِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ ، بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • مصنف ابن أبي شيبة (8202)تَفْضُلُ الصَّلَاةُ فِي الْجَمِيعِ عَلَى صَلَاةِ الرَّجُلِ وَحْدَهُ خَمْسًا وَعِشْرِينَ دَرَجَةً
  • معالم التنزيل تفسير البغوي (735)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمْعِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ ، وَمَلائِكَةُ النَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ
  • معرفة السنن والآثار للبيهقي (684)تَفْضُلُ صَلاةُ الْجَمِيعِ عَلَى صَلاةِ أَحَدِكُمْ وَحْدَهُ بِخَمْسٍ وَعِشْرِينَ جُزْءًا ، وَتَجْتَمِعُ مَلائِكَةُ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ فِي صَلاةِ الْفَجْرِ

Aynı konuda

Hüküm yok Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Riyâzü's-Sâlihîn 1064

İbni Ömer (Allah Onlardan razı olsun)’den rivayet edildiğine göre Rasûlullah (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurdu: “Cemaatle kılınan namaz tek başına kılınan namazdan yirmi yedi derece daha faziletlidir.” (Buhari, Ezan 30, Müslim, Mesacid 249)

وعن ابن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة‏)‏‏)‏‏.‏ ‏(‏‏(‏متفق عليه‏)‏‏)‏

Râvi: Abdullah b. Ömer + 11 başka rivayet

Sahih Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 647

«Bir kimsenin cemaatle kıldığı namazın sevabı, evinde ve çarşı pazarda kıldığı namazdan yirmi beş kat daha fazladır.»

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-’dan rivayet edildiğine göre, Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur: «Bir kimsenin cemaatle kıldığı namazın sevabı, evinde ve çarşı pazarda kıldığı namazdan yirmi beş kat daha fazladır. O kimse, abdestini güzelce alıp, sonra sadece namaz kılmak…

صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي الْجَمَاعَةِ تُضَعَّفُ عَلَى صَلاَتِهِ فِي بَيْتِهِ وَفِي سُوقِهِ خَمْسًا وَعِشْرِينَ ضِعْفًا، وَذَلِكَ أَنَّهُ إِذَا تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ لاَ يُخْرِجُهُ…

Râvi: Ebû Hureyre + 28 başka rivayet Şerhli

Geçen âyetler

Konular