Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:
«Zandan sakınınız. Çünkü zan (yersiz itham), sözlerin en yalan olanıdır. İnsanların gizli yönlerini araştırmayın, ayıplarını öğrenmeye çalışmayın, birbirinize haset etmeyin, birbirinize karşı kin beslemeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey Allah'ın kulları! Kardeş olun.»
Rivayet eden: Buhârî (No. 6064, 5143, 6066, 6724), Müslim (No. 2563a, 2563b, 2564a), Ebû Dâvûd (No. 4917), Tirmizî (No. 1988), İbn Mâce (No. 3933, 4213), İmâm Mâlik (No. 1650) ve Ahmed b. Hanbel (No. 7035, 7402, 7520, 7770, 8148, 8365, 9620, 9698).
Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Müslümanlar arasında ayrılık ve düşmanlığa yol açacak bazı şeyleri yasaklamış ve onlara karşı uyarmıştır, Bunlardan bazısı şunlardır:
(Zan) Delile dayanmadan kalpte oluşan ithamdır. Sözlerin en yalanı olduğu haber verilmiştir.
(Kusurları araştırmak) İnsanların hatalarını göz ya da kulak ile araştırmaktır.
(Gizli yönleri araştırmak) Gizli olan şeyleri araştırmaktır. Bu genellikle şer hakkında söylenir.
(Yüz çevirmek) Birbirinden yüz çevirmektir. Müslüman kardeşine ne selam verir, ne de ziyaret eder,
(Kin beslemek) Nefret edip hoş görmemek. Başkalarını incitmek, asık suratlı ve kötü davranmak.
Sonra Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- Müslümanları birbirleri ile uzlaştıracak kapsamlı bir söz söylemiştir: (Ey Allah'ın kulları! Kardeş olun.) Bundan dolayı kardeşlik, insanlar arasındaki ilişkileri iyileştiren, aralarındaki sevgiyi ve yakınlığı artıran bir bağdır.
Hadisten çıkan dersler
Alametleri üzerinde barındıran kimseler hakkında kötü zanda bulunmak kişiye zarar vermez. Müminin akıllı ve zeki olması gerekir ki, kötü ve ahlaksız kişilere aldanmasın.
Hadiste kişinin kalbinde yerleşen ve ısrar ettiği töhmet yasaklanmıştır. Ancak kişi sadece aklına gelip kalbine yerleşmeyen töhmetten sorumlu değildir.
Kusurları araştırmak, haset ve benzeri gibi hususlarla Müslüman bir toplumun fertleri arasında nefret, ilişkilerin kesilmesine sebep olan şeyler haram kılınmıştır.
Nasihat ve arkadaşlık ilişkilerinde Müslümana kardeşçe davranmak nasihat edilmiştir.
Arapça açıklama
يَنْهَى النبيُّ صلى الله عليه وسلم ويُحَذِّرُ مِن بعضِ ما يؤدِّي إلى الفُرْقة والعداوة بين المسلمين،
ومن ذلك:
(الظن) وهو تُهمةٌ تقَعُ في القَلبِ بلا دَليلٍ، وبَيَّنَ أنه مِن أَكْذَب الحديث.
وعن (التَّحَسُّس): وهو البحث عن عورات الناس بالعين أو الأذن.
و(التَّجَسُّس): وهو البحث عن ما خفي من الأمور، وأكثر ما يقال ذلك في الشر.
وعن: (الحسد) وهو كراهية حصول النعمة للآخرين.
وعن: (التدابر) بأنْ يَعْرِضَ بعضُهم عن بعض، فلا يسلِّم ولا يزور أخاه المسلم،
«Birbirinize haset etmeyin, aldatmak için fiyat yükseltmeyin, birbirinize buğz etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Biriniz, kardeşinin satışı üzerine satış yapmasın. Allah’ın kulları kardeşler olun! Müslüman, Müslümanın kardeşidir; ona zulmetmez, onu yüzüstü bırakmaz, onu küçük görmez. Takva işte…
وعن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: “المسلم أخو المسلم لا يخونه ولا يكذبه ولا يخذله، كل المسلم على المسلم حرام عرضه وماله ودمه، التقوى ههنا، بحسب امرئ من الشر أن يحقر أخاه المسلم”…
Râvi: Ebû Hureyre
Hüküm yokMuttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Riyâzü's-Sâlihîn 235
وعنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم لا تحاسدوا، ولا تناجشوا، ولا تباغضوا، ولا تدابروا ولا يبع بعضكم على بيع بعض، وكونوا عباد الله إخوانًا. المسلم أخو المسلم: لا يظلمه ولا يحقره، ولا يخذله. التقوى ههنا-…
Hüküm yokMuttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Riyâzü's-Sâlihîn 1527
وعن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: "إياكم والظن، فإن الظن أكذب الحديث، ولا تحسسوا، ولا تجسسوا ولا تنافسوا، ولا تحاسدوا، ولا تباغضوا، ولا تدابروا، وكونوا عباد الله إخوانًا كما أمركم.…
Râvi: Ebû Hureyre
Hüküm yokMuttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Riyâzü's-Sâlihîn 1573
