Şüphesiz ki Yüce Allah ümmetim için içinden geçirdikleri şeyleri fiilen yapmadıkları yahut dilleriyle konuşmadıkları müddetçe affetmiştir

باب الطَّلاَقِ فِي الإِغْلاَقِ

Sahih Sahîh-i Buhârî hadisi Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim) Sahîh-i Buhârî 5269

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ

تَجَاوَزَ عَنْ أُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا، مَا لَمْ تَعْمَلْ أَوْ تَتَكَلَّمْ ‏"

Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'dan rivayet edildiğine göre Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuştur:

«Şüphesiz ki Yüce Allah ümmetim için içinden geçirdikleri şeyleri fiilen yapmadıkları yahut dilleriyle konuşmadıkları müddetçe affetmiştir.»

Rivayet eden: Buhârî (No. 5269, 6664), Müslim (No. 127b, 127c), Ebû Dâvûd (No. 2209), Tirmizî (No. 1183), Nesâî (No. 3433, 3434, 3435), İbn Mâce (No. 2040) ve Ahmed b. Hanbel (No. 7158, 8745, 9134, 9752, 9848, 9968).

Kopyala

Hata bildir

Açıklama

Peygamber Efendimiz -sallallahu aleyhi ve sellem-, Müslüman’ın içinden geçen kötü düşüncelerle, onları fiilen işlemedikçe veya dile getirmedikçe sorumlu tutulmayacağını haber vermektedir. Yüce Allah, bu konuda Ümmet-i Muhammed'e kolaylık sağlamış, zihinde oluşan ve kalpte gelip giden düşünceler nedeniyle onları sorumlu tutmamıştır. Ancak bu düşünceler kalpte yerleşip kesin bir inanca dönüşürse -örneğin kibir, gösteriş veya nifak gibi- ya da kişi bunları fiilen işler veya diliyle ifade ederse, o zaman bundan sorumlu olur.

Hadisten çıkan dersler

Allah -Tebâreke ve Teâlâ-, akla gelen düşünce ve vesveseleri affetmiş ve bağışlamıştır. İnsan bunları içinden ve aklından geçirir.
Bir kimse boşanmayı düşünüp aklından geçirir ancak boşamayı telaffuz etmez veya yazılı olarak beyan etmezse boşanma sayılmaz.
İnsanın içinden geçen düşünceler ne kadar büyük olursa olsun, bu insanın kendi nefsine yerleşmedikçe, bir kimse ona göre hareket etmedikçe veya o konuyu konuşmadıkça sorumlu tutulmaz.
Ümmet-i Muhammed'in değeri büyüktür; çünkü önceki ümmetlerin aksine, içinden geçen düşünceler sebebiyle sorumlu tutulmama ayrıcalığına sahiptir.

Arapça açıklama

يُخْبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ المسلم لا يُؤاخَذُ بحديث النَّفْس من الشر قبل العمل به أو التكلُّم به، حيث رفع الله الحرج وعفا، ولم يؤاخذ أمة محمد صلى الله عليه وسلم بما وُجِدَ في الذهن وتردد في النفس من غير أن يطمئن إليه ويستقر عنده؛ فإن استقرَّ في قلبه كالكبر أو الخيلاء أو النفاق أو عمل بجوارحه أو قال بلسانه فإنه يؤاخذ بذلك.

الله تبارك وتعالى تجاوز وعفا عن الأفكار والهواجس التي تطرأ على النفس، فيحدّث الإنسان بها نفسه، وتمر على خاطره.
الطلاق إذا فكَّر فيه الإنسان، وعرض في خاطره، ولكنه لم يتكلم به ولم يكتبه، فإنه لا يعتبر طلاقًا.
حديث النفس لا يؤاخذ به الإنسان مهما عظم ما لم يستقر في نفسه ويعمل به أو يتكلم به.
عظيم قدر أمة محمد صلى الله عليه وسلم باختصاصها بعدم المؤاخذة بحديث النفس بخلاف الأمم قبلنا.

Klasik şerh

İbn Hacer el-Askalânî — Fethu'l-Bârî

قَوْله ( حَدَّثَنَا مُسْلِم ) هُوَ اِبْن إِبْرَاهِيم , وَهِشَام هُوَ الدَّسْتُوَائِيّ. قَوْله ( عَنْ زُرَارَة ) تَقَدَّمَ الْقَوْل فِيهِ فِي أَوَائِل الْعِتْق , وَذَكَرْت فِيهِ بَعْض فَوَائِده , وَيَأْتِي بَقِيَّتهَا فِي كِتَاب الْأَيْمَان وَالنُّذُور , وَقَوْله " مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسهَا " بِالْفَتْحِ عَلَى الْمَفْعُولِيَّة , وَذَكَرَ الْمُطَرِّزِيّ عَنْ أَهْل اللُّغَة أَنَّهُمْ يَقُولُونَهُ بِالضَّمِّ يُرِيدُونَ بِغَيْرِ اِخْتِيَارهَا , وَقَدْ أَسْنَدَ الْإِسْمَاعِيلِيّ عَنْ عَبْد الرَّحْمَن بْن مَهْدِيّ قَالَ لَيْسَ عِنْد قَتَادَةَ حَدِيث أَحْسَن مِنْ هَذَا , وَهَذَا الْحَدِيث حُجَّة فِي أَنَّ الْمُوَسْوَسَ لَا يَقَع طَلَاقه وَالْمَعْتُوه وَالْمَجْنُون أَوْلَى مِنْهُ بِذَلِكَ , وَاحْ…

Devamını oku

Âlimlerin hükümleri

Âlim	Hüküm	Kapsam	Eser
Buhârîv. 256 h.	Sahihصحيح	Hadis	صحيح البخاري No. 5269

Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (3)

Irâkî فيه] حماد التنوخي قال الدارقطني مجهول — ذيل ميزان الاعتدال (1/200)
Ukaylî ليس له من حديث هشام بن عروة أصل — الضعفاء الكبير (1/117)
Sahihİbn Bâz صحيح — مجموع تفسير الشيخ عبد العزيز بن باز (6/55)