حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا زُبَيْدٌ الْيَامِيُّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم "
Peygamber -sallallahu aleyhi ve sellem- cahiliye dönemindeki insanların bazı davranışlarını yasaklamış ve onlara karşı uyarmış ve şöyle buyurmuştur: Böyle yapan bizden değildir.
Birincisi: Yanaklara vuran kimsedir. Yanak özellikle zikredilmiştir; çünkü bu davranışta en yaygın olanıdır. Aksi hâlde yüzün diğer kısımlarına vurmak da yasağın kapsamına girer.
İkincisi: Şiddetli üzüntü ve feryat sebebiyle, başın içinden geçirildiği elbisenin yaka/açıklık kısmını yırtmaktır.
Üçüncüsü: Vay hâline, helâk olsun gibi sözlerle feryat etmek; ağıt yakmak, yüksek sesle ağlayıp dövünmek ve benzeri cahiliye ehlinin çağrılarıyla çağrıda bulunmaktır.
Hadisten çıkan dersler
Hadiste geçen bu uyarı, bu fiillerin büyük günahlardan olduğuna işaret etmektedir.
Musibet karşısında sabretmek gerekmektedir. Allah'ın takdir ettiği acı veren şeylere kızmak ve bunu feryat ederek, ağıt yakarak, saçları tıraş ederek, elbiseleri yırtarak veya başka şekilde göstermek haramdır.
Şeriatın onaylamadığı hususlarda cahiliye adetlerini taklit etmek haram kılınmıştır.
Üzüntü ve ağlamanın hiçbir sakıncası yoktur. Zira bu, Allah Teâlâ'nın takdirine sabretmeye aykırı değildir. Aksine Allah'ın akraba ve birbirini seven kimselerin kalplerine yerleştirdiği bir merhamettir.
Müslümana Allah’ın takdirine razı olmak yaraşır. Eğer razı olmazsa, sabretmek onun için vaciptir.
Arapça açıklama
نَهَى النبيُّ صلى الله عليه وسلم وحَذَّرَ عن بعض أفعال أهل الجاهلية فقال: ليس منا:
الأول: مَن لَطَمَ الخُدُود، وخَصَّ الخَدّ لكونه الغالب في ذلك، وإلا فَضَرْبُ بقية الوجه داخل في النهي.
والثاني: شَقَّ ما يُفْتَح من الثوب ليدخل فيه الرأس من شدّة الجزع.
والثالث: دَعى بدعوى أهل الجاهلية كالدعاء بالويل والثُّبُور والنياحة والنُّدْبَة وغيرها.
هذا الوعيد في الحديث يدل على أنَّ هذه الأعمال من كبائر الذنوب.
وجوب الصبر على المصيبة، وتحريم التَّسَخُّط مِن أقدار الله المؤلمة، وإظهار ذلك: بالنياحة أو النَّدْب أو الحَلْق أو الشَّقّ أو غير ذلك.
تحريم تَقلِيْد الجاهلية بأمورهم التي لم يُقِرّهم الشارع عليها.
لا بأس من الحُزْن والبكاء، فهو لا ينافي الصبر على قضاء الله تعالى، وإنما هو رحمة جعلها الله في قلوب الأقارب والأحباب.
على المسلم الرضا بقضاء الله، فإنْ لم يَرْضَ فالصبر واجب عليه.
