"Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Necâşî'nin öldüğü gün onun ölüm haberini bildirdi. Cenaze namazı kılınan namazgâha çıktı. Sahabeleri saf saf yaptı ve dört tekbir getirdi."
باب الرَّجُلِ يَنْعَى إِلَى أَهْلِ الْمَيِّتِ بِنَفْسِهِ
Sahih
Sahîh-i Buhârî hadisi
Muttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Sahîh-i Buhârî 1245
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم
Ebû Hureyre -radıyallahu anh-'tan rivayet edildiğine göre o, şöyle dedi:"Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-, Necâşî'nin öldüğü gün onun ölüm haberini bildirdi. Cenaze namazı kılınan namazgâha çıktı. Sahabeleri saf saf yaptı ve dört tekbir getirdi."
Rivayet eden: Buhârî (No. 1245, 1333), Müslim (No. 951a), Ebû Dâvûd (No. 3204), Nesâî (No. 1980), İmâm Mâlik (No. 536) ve Ahmed b. Hanbel (No. 9271, 9286).
Necâşî Habeş kralıdır. Kureyş'in Mekke'de sahabeler üzerindeki baskıları artınca kendisine hicret eden sahabelere güzel bir şekilde ve değer vererek muamele etmiş ve Medine ehli Müslüman olmadan önce onlara ikramda bulunmuştur. Sonra da iyi niyeti, hakka tabi olması ve kibri atıp terk etmesi onu Müslüman olmaya yöneltmiştir. Necaşî, kendi ülkesinde ölmüş ve Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem-'i görmemiştir. Müslümanlara ihsanda bulunması, makamının büyüklüğü sebebiyle öldüğü gün Nebi -sallallahu aleyhi ve sellem- ashabına onun öldüğünü haber vermiştir. Necâşi'nin büyüklüğünü, Müslüman olduğunu bildirmek ve bunu ortaya çıkarmak için onun cenaze namazını kılmak için namazgâha çıkmıştır. Rasûlullah -sallallahu aleyhi ve sellem- bunu, onun Muhacirler'e yaptığı iyiliğe karşılık bir ödül olarak ve onun cenazesini çok sayıda kişinin kılması için yapmıştır. Namazda dört tekbir alarak Allah Teâlâ katında ona şefaat olması için onun cenaze namazını kıldırmıştır.
Arapça açıklama
النجاشي ملك الحبشة له يد كريمة على المهاجرين إليه من الصحابة، حين ضيَّقت عليهم قريش في مكة، وقبل إسلام أهل المدينة فأكرمهم، ثم قاده حسن نيته، واتباعه الحق، وطرحه الكبر إلى أن أسلم، فمات بأرضه، ولم ير النبي صلى الله عليه وسلم .
فلإحسانه إلى المسلمين، وكبر مقامه، وكونه بأرض لم يصَلَّ عليه فيها أخبر النبي صلى الله عليه وسلم أصحابه بموته في ذلك اليوم الذي مات فيه، وخرج بهم إلى المصلَّى؛ تفخيمًا لشأن النجاشي، وإشهارًا لإسلامه، وإعلانًا لفضله، ومكافأةً له لما صنع بالمهاجرين، وطلبًا لكثرة الجمع في الصلاة عليه، فصف بهم، وصلى عليه وكبر في تلك الصلاة أربع تكبيرات، شفاعة له عند الله تعالى .
الإخبار بموت الميت للمصلحة في ذلك؛ من تكثير المصلين، وإخبار أقاربه فإن ذلك ليس من النعي المنهي عنه الذي كانوا فيه ينادون عليه في الأسواق والطرقات، بأنواع المدائح الصحيحة والمكذوبة، وفيه مفاسد من وجوه كثيرة.
فضيلة كثرة المصلين.
فضيلة النجاشي -رضي الله عنه-.
ثبوت آية من آيات النبي -صلى الله عليه وسلم- حيث أخبر بموت النجاشي في اليوم الذي مات فيه.
الصلاة على الميتِ في مصلَّى العيد إذا كان الجمع كثيرًا.
مشروعية تقدم الإمام، ومشروعية صفوف الناس وراءه في صلاة الجنازة.
التكبير في صلاة الجنازة على الغائب أربع، فهي كالصلاة على الميت الحاضر.
مشروعية الصلاة على الميت الذي لم يصَلَّ عليه؛ لأنها شفاعة ودعاء من إخوانه المصلين.
Âlimlerin hükümleri
Âlim
Hüküm
Kapsam
Eser
Buhârîv. 256 h.
Sahihصحيح
Hadis
صحيح البخاريNo. 1245
Diğer rivayetlerle ilgili hükümler (4)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج مشكل الآثار (350)
Senedi sahihŞuayb el-Arnaûtإسناده صحيح على شرط الشيخين — تخريج مشكل الآثار (351)
SahihBuhârîصحيح — صحيح البخاري (1333)
Aynîورد] بثلاثة أسانيد رجالها رجال الصحيح ما خلا مشايخ الطحاوي — نخب الافكار (7/339)
Diğer rivayetler
SahihMuttefekun aleyh (Buhârî ve Müslim)Sahîh-i Buhârî 1333
Cabir İbn Abdullah –radıyallahu anhumâ-’dan rivayet edildiğine göre Nebi –sallallahu aleyhi ve sellem- Necaşi’nin cenaze namazını kıldı, ben de ikinci ya da üçüncü saftaydım.